--- title: "Soruşturmacı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sorusturmaci" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Soruşturmacı **Kısaca:** Soruşturmacı, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 2575 s. K. m.70 · soruşturmanın şekli: Yüksek Disiplin Kurulunun, Kurul dışındaki daire başkanları ve üyeleri arasından seçerek disiplin soruşturması yapmakla görevlendirdiği kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-70) - CGTİHK m.47 · disiplin soruşturması: Kurum en üst amirinin, hükümlünün eylemi öğrenildikten sonra beş gün içinde soruşturmayı yürütmek üzere atadığı görevlidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanun/madde-47) - 5174 s. K. m.88 · disiplin soruşturmasının yürütülmesi: Disiplin kurulunun kendi üyeleri arasından tayin ettiği, soruşturmayı fiilen yürüten kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-88) ## Kanunda nerede geçiyor ### Danıştay Kanunu - Danıştay Kanunu m.69 – Disiplin kovuşturması kararı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-69): Kurulun kovuşturma kararı vermesi üzerine, kurul dışındaki daire başkanları ve üyeler arasından seçtiği üç kişiden oluşan, soruşturmayı yürütmekle görevlendirilen kişilerdir. Soruşturma yürütecek kişilerin seçimi Kurul tarafından yapılır. - Danıştay Kanunu m.70 – Soruşturmanın şekli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-70): Yüksek Disiplin Kurulunun, Kurul dışındaki daire başkanları ve üyeleri arasından seçerek disiplin soruşturması yapmakla görevlendirdiği kişidir. Görevlendirme YDK kararıyla yapılır ve soruşturmacının yetkileri bu görevle sınırlıdır. ### Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun - CGTİHK m.47 – Disiplin soruşturması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanun/madde-47): Kurum en üst amirinin, hükümlünün eylemi öğrenildikten sonra beş gün içinde soruşturmayı yürütmek üzere atadığı görevlidir. Atanma işlemi yazılı yapılır ve soruşturmacı kurum içinden seçilir. ### Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.88 – Disiplin soruşturmasının yürütülmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-88#f2): Disiplin kurulunun kendi üyeleri arasından tayin ettiği, soruşturmayı fiilen yürüten kişidir. Soruşturmacı, sonunda fezleke hazırlar. ## Karıştırılan kavramlar - **Soruşturmacı / Ceza teklifini görüşen toplantı** (5174 s. K. m.88): Soruşturmacı, soruşturmayı yürüten üyedir ve fezlekeyi hazırlar. Ceza teklifinin görüşüldüğü toplantı, disiplin kurulunun karar aşamasıdır. Soruşturmayı yürüten üye, ceza teklifinin görüşüldüğü toplantıya katılamaz; bu yasak yalnız o toplantı için geçerlidir. - **Gizli soruşturmacı / kışkırtıcı ajan** (700 s. K. m.139): Gizli soruşturmacı, faaliyetini izlediği örgütte bulunarak delil toplayan kamu görevlisidir ve suç işlemez. Kışkırtıcı ajan, ilgililerin suç işlemesine yol açan kişidir. Gerekçeye göre gizli soruşturmacı kışkırtıcı ajan değildir; görevi sırasında suç işlemeyeceği kanuni güvence altındadır. - **Soruşturmacı / Yüksek Disiplin Kurulu üyesi** (2797 s. K. m.43): Soruşturmacı, soruşturulandan kıdemli olan başkan veya üyedir ve soruşturma sürecinde bilgi, delil toplar ve yemin ettirerek dinleme yapar. Yüksek Disiplin Kurulu üyesi olup hakkında isnat bulunan kişi kurula katılamaz. Soruşturmayı yapan ve hakkında isnat bulunan üye kararda oy kullanamaz; kurul bu kişiler olmadan yedeklerle tamamlanır. - **Tek başına tedbir / Gizli soruşturmacı ile birlikte tedbir** (CMK m.140): Yalnızca teknik araçlarla izleme tedbiri uygulanıyorsa bu maddedeki süreler geçerlidir. Teknik izleme ile birlikte gizli soruşturmacı görevlendirilmesi varsa süreler bir kat artırılır. Sürelerin iki katına çıkması, tedbirin hangi süreye tabi olacağını belirler. - **Gizli soruşturmacı ve kontrollü teslimat / genel elkoyma tedbiri** (5549 s. K. m.17): Fıkra 3 uyarınca gizli soruşturmacı ve kontrollü teslimat tedbiri, aklama suçunun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenip işlenmediğine bakılmaksızın uygulanabilir. Fıkra 1 ve 2'deki elkoyma, kuvvetli şüphe ve usul koşullarına bağlıdır. Tedbirlerin birbirinden bağımsız koşullarla uygulanabildiği anlaşılır. - **Tek kişilik soruşturmacı / heyet** (6413 s. K. m.7): Tek bir soruşturmacı görevlendirilir. En az üç kişiden oluşan heyet görevlendirilir. Seçim amirin takdirindedir. Heyet kurulduğunda heyet başkanı dışındaki üyelerin rütbe veya kıdem koşulu ayrıca gözetilir. ## İlgili konular - Disiplin kovuşturması (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/disiplin-kovusturmasi ## İlgili terimler [Disiplin soruşturması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplin-sorusturmasi) · [Sübut delili](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/subut-delili) · [Fezleke](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fezleke) · [Savunma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/savunma) · [Yüksek Disiplin Kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuksek-disiplin-kurulu) · [Disiplin Kurulları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplin-kurullari) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.