---
title: "Sosyal sigortalar nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sosyal-sigortalar"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Sosyal sigortalar

**Kısaca:** Sosyal sigortalar: Kısa ve uzun vadeli sigorta kollarını (SGGSSK m.3/1)

## Kanuni tanım

- **SGGSSK m.3/1** (Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu): Kısa ve uzun vadeli sigorta kollarını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-3#f1-3

## Kanunda nerede geçiyor

### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
- SGGSSK m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-1#f1): Kanunda kısa ve uzun vadeli sigorta kollarından oluşan, prim karşılığında sigortalıya ve hak sahiplerine gelir ve hizmet güvencesi sağlayan sistem olarak düzenlenir. Kanunun bu maddede geçen kapsamı, sigorta kollarının tek tek hükümlerini değil, genel çerçevesini ifade eder.
- SGGSSK m.2 – Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-2#f1): Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kollarını ve bunlara bağlı hak ve yükümlülükleri ifade eden sigorta türüdür. Madde bu sigortalardan yararlanacak kişileri sayar ve kişi kapsamını belirler.

## Karıştırılan kavramlar

- **Sosyal Sigortalar Kurumu kaynaklı aylık / Diğer kanuni aylık** (DMK m.188): Sosyal Sigortalar Kurumunca uygulanan iş kazası, meslek hastalığı, malullük ve yaşlılık sigortalarından gelir veya aylık bağlananlar C ve D bentlerinin dışındadır. Bir kanuna dayanılarak aylık bağlanmış ve kurum kaynaklı olmayan kişiler C veya D bendi kapsamındadır. Aynı aylık türünde bile kaynak kurum değiştiğinde yararlanma durumu değişir.
- **Sosyal Sigortalar hizmeti / Emekli Sandığı hizmeti** (Av. K. geç. m.5): Sosyal Sigortalar Kurumu kapsamındaki önceki çalışma süreleri, avukatın kendi sigortalılık kaydıdır. T.C. Emekli Sandığındaki hizmetler, 228 sayılı Kanun esasına göre aylık bağlanmasında dikkate alınan hizmetlerdir. Madde, Sosyal Sigortalar hizmetlerini Emekli Sandığı hizmetleriyle birleştirir; birleştirme sonucunda tek bir hizmet hesabı oluşur.
- **Borçlanılan süre / Sosyal Sigortalar hizmeti** (Av. K. geç. m.5): Borçlanılan süreler, avukatın Geçici 2, 3 ve 4. maddeler uyarınca Emekli Sandığına borçlandığı fiili avukatlık süreleridir. Sosyal Sigortalar hizmeti, borçlanma gerekmeden mevcut sigortalılık kaydından doğan süredir. Her iki süre de birleştirmeye girer; ancak borçlanılan süreler yalnızca Geçici 2, 3 ve 4. maddelerin kapsamındaki avukatlara özgüdür.
- **Sosyal Sigortalar Kurumu / Kurum görev ayrımı** (4447 s. K. m.54): Görevleri Sosyal Sigortalar Kurumuna verilmiş işsizlik sigortası işlemlerine karşı yapılan itiraz, Sosyal Sigortalar Kurumuna yapılır. Diğer işsizlik sigortası işlemlerine karşı yapılan itiraz Kuruma yapılır. İtirazın muhatabı işlemin niteliğine göre değişir; yanlış mercie yapılan başvuru, itiraz süresi bakımından sonuç doğurabilir.
- **Sosyal Sigortalar Kanunu / Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu** (4447 s. K. m.62): 506 sayılı Kanun'un 97. ve Ek 20-23, Ek 34-35. maddeleri, kaldırılan hükümler olarak madde metninde yer alır. 2925 sayılı Kanun'un 9, 11, 12, 18, 19, 27, 28, 29 ve 37. maddeleri, aynı maddenin ayrı bir bölümünde kaldırılır. İki kanundaki kaldırmalar ayrı fıkralarda düzenlendiği için her biri ayrı ayrı izlenmelidir; biri için yapılan değerlendirme ötekine taşınmaz.
- **Sosyal Sigortalar Kurumu birimleri / diğer kamu kurumu birimleri** (5283 s. K. m.4): Sosyal Sigortalar Kurumuna ait sağlık birimleri rayiç bedel karşılığında devredilir. Bedel, Maliye temsilcisi koordinatörlüğündeki komisyonca tespit edilir. Genel ve katma bütçeli idarelere ait sağlık birimleri bedelsiz devredilir. Yalnız Sosyal Sigortalar Kurumu birimleri için bedel ödenir; bu bedelin ödeme süresi ve şartları on yılı geçmemek üzere Bakanlar Kurulunca belirlenir.

## İlgili konular

- Amaç, kapsam ve tanımlar, sigortalılara ilişkin hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/amac-kapsam-ve-tanimlar-sigortalilara-iliskin-hukumler

## Örnek kararlar

- Danıştay 15. Daire Başkanlığı, 2014/6792 E., 2018/6466 K., 26.09.2018 — ilgili: SGGSSK m.1, SGGSSK m.2
- Hukuk Genel Kurulu, 2017/2928 E., 2021/1211 K., 12.10.2021 — ilgili: SGGSSK m.1
- Hukuk Genel Kurulu, 2016/2071 E., 2020/405 K., 16.06.2020 — ilgili: SGGSSK m.1

## İlgili terimler

[Genel sağlık sigortası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-saglik-sigortasi) · [Sağlık hizmeti sunucusu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/saglik-hizmeti-sunucusu) · [Usul ve esaslar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/usul-ve-esaslar)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.