---
title: "Sözleşmeli üretim nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sozlesmeli-uretim"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Sözleşmeli üretim

**Kısaca:** Üreticinin belirli bir ürünü önceden belirlenen koşullarla alıcıya teslim etmek üzere yaptığı üretim ilişkisidir. (5488 s. K. m.13)

## Kanuni tanım

- **5488 s. K. m.3/1-h** (Tarım Kanunu): Üretici ve yetiştiriciler ile diğer gerçek ve tüzel kişilerin karşılıklı menfaat esaslarına dayalı yazılı akitlerle yürütülen tarımsal üretim şeklini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5488-sayili-tarim-kanunu/madde-3#f1-h

## Kanunda nerede geçiyor

### Tarım Kanunu
- Tarım Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5488-sayili-tarim-kanunu/madde-3#f1-h): Üretici ve yetiştiriciler ile diğer gerçek ve tüzel kişiler arasında karşılıklı menfaat esaslarına dayalı, yazılı akitlerle yürütülen tarımsal üretim şeklidir. Yazılı şekil tanımın unsurudur.
- Tarım Kanunu m.13 – Sözleşmeli üretim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5488-sayili-tarim-kanunu/madde-13#f1): Üreticinin belirli bir ürünü önceden belirlenen koşullarla alıcıya teslim etmek üzere yaptığı üretim ilişkisidir. Madde, bu üretimin usul ve esaslarını düzenler.

### Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu
- Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu m.5 – Birliğin görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5200-sayili-tarimsal-uretici-birlikleri-kanunu/madde-5#f1-n): Üretici ile alıcı arasında önceden belirlenen miktar, zaman ve koşullarla ürünün yetiştirilip satılmasını öngören sözleşme modeli. Birlik bu model için üyeleri adına örnek tip sözleşme düzenler ve faaliyetleri koordine eder.

## Karıştırılan kavramlar

- **Sözleşmeli üretim / genel tarım görevleri** (5200 s. K. m.5): Örnek tip sözleşme düzenlenmesi (n bendi) yalnızca sözleşmeli üretim kapsamında yapılan bir görevdir. Diğer bentler sözleşmeli üretim dışındaki genel tarımsal üretim ve pazarlamaya ilişkindir. Örnek tip sözleşme yetkisi sözleşmeli üretimle sınırlıdır; bu yetki genel pazarlama yetkisinden ayrı değerlendirilir.
- **İrade serbestisi / ihtiyaç hâlinde zorunlu sözleşmeli üretim** (5488 s. K. m.13): Kural olarak sözleşmeli üretimde irade serbestisi esastır. Salgın hastalık, arz güvenliği, iç veya dış talebe uyum ya da bitki ve hayvan sağlığı gibi nedenlerle Bakanlıkça belirlenen ürün veya ürün gruplarında sözleşmeli üretim zorunlu hâle gelir. Belirlenen ürün gruplarında üretici sözleşmeli üretim dışında kalamaz; diğer ürünlerde irade serbestisi sürer.
- **Madde yetkisi / sözleşmeli üretim ilişkisi** (5488 s. K. m.12): m.12 örgütlerin faaliyetlerinin desteklenmesi ve yönlendirilmesi yetkisini düzenler. Sözleşmeli üretimin usul ve esasları ile ceza koşulu m.13'te düzenlenmiştir. Sözleşme ilişkisine ilişkin uyuşmazlıklar m.12 yerine m.13 çerçevesinde değerlendirilir.

## Örnek kararlar

- İdare Dava Daireleri Kurulu, 2022/2841 E., 2023/3152 K., 18.12.2023 — ilgili: 5488 s. K. m.13, 5200 s. K. m.5
- 10. Daire, 2018/443 E., 2022/1746 K., 31.03.2022 — ilgili: 5488 s. K. m.13, 5200 s. K. m.5
- 10. Daire, 2017/4207 E., 2022/2204 K., 19.04.2022 — ilgili: 5200 s. K. m.5

## İlgili terimler

[Entegre idare ve kontrol sistemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/entegre-idare-ve-kontrol-sistemi) · [Tarım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarim) · [Tarım havzaları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarim-havzalari) · [Tarımsal üretim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarimsal-uretim) · [Özel sektör](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-sektor) · [Doğrudan gelir desteği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dogrudan-gelir-destegi) · [Çiftçi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ciftci) · [Tarımsal işletme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarimsal-isletme)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.