---
title: "Sözlü yargılama nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sozlu-yargilama"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Sözlü yargılama

**Kısaca:** Tahkikatın tamamlanmasını izleyen, hükümden önceki son yargılama aşamasıdır. Bu aşamada delil toplama ve dinleme gibi tahkikat işlemleri yapılmaz; taraflar yalnızca davanın sonucuna ilişkin değerlendirmelerini ve son sözlerini açıklar. (HMK m.186)

## Kanunda nerede geçiyor

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.147 – Tarafların duruşmaya daveti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-147#f1): Tahkikatın sona erdiği duruşmada, tarafların iddia ve savunmalarını sözlü olarak açıkladıkları aşamadır. Madde, tahkikat sona erdiğinde kural olarak sözlü yargılamaya geçileceğini öngörür.
- HMK m.186 – Sözlü yargılama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-186#f1): Tahkikatın tamamlanmasını izleyen, hükümden önceki son yargılama aşamasıdır. Bu aşamada delil toplama ve dinleme gibi tahkikat işlemleri yapılmaz; taraflar yalnızca davanın sonucuna ilişkin değerlendirmelerini ve son sözlerini açıklar.
- HMK m.288 – Keşif kararı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-288#f2): Keşif kararının alınabileceği son andır. Bu aşamadan sonra keşif kararı verilemez; sınır, kararın zamanını belirler.

## Karıştırılan kavramlar

- **Tahkikat davetiyesi / sözlü yargılama için ayrı davetiye** (HMK m.147): Kanun, tek bir davetiyenin hem tahkikatı hem sözlü yargılamayı kapsamasını öngörür; davetiyede bu ihtar yapılmışsa ayrıca davetiye gerekmez. Sözlü yargılama duruşmasının ertelenmesi halinde ise ayrıca davetiye gönderilmez; bu durumda ilk davetiyedeki ihtar yeterlidir. İlk davetiyede ihtar eksiksiz yapılmışsa sonraki ertelemelerde yeniden davet gerekmez; ihtar eksikse yokluk sonuçları doğmaz.
- **Aynı duruşmada sözlü yargılama / ertelenmiş duruşmada sözlü yargılama** (HMK m.186): Tahkikatın bittiğinin tefhim edildiği duruşmada mahkeme sözlü yargılamaya hemen geçebilir. Taraflardan birinin talebi varsa sözlü yargılama için duruşma ertelenir. Talep varsa ertelenmiş duruşma en az iki hafta sonraya konulur; talep yoksa aynı duruşmada sözlü yargılama yapılabilir.
- **Davetiyeli sözlü yargılama / davetiyesiz sözlü yargılama** (HMK m.186): Taraflar tefhim duruşmasında hazır bulunsun veya bulunmasın, sözlü yargılama için taraflara ayrıca davetiye gönderilmez. Taraflardan biri tefhim duruşmasında hazır değilse, yokluğunda uygulanacak bildirimin ayrıca yapılması gerektiği yönünde görüşler vardır. Madde metni davetiye gönderilmemesini açıkça öngörür; uygulamadaki bildirim tartışması maddenin kendi hükmünden değil, ders ve yorum kaynaklarından gelmektedir.

## İlgili konular

- Islah ve maddi hataların düzeltilmesi, toplu mahkemelerde tahkikat (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/islah-ve-maddi-hatalarin-duzeltilmesi-tahkikatin-sona-ermesi-ve-sozlu-yargilama
- Keşif ve uzman görüşü (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/kesif-ve-uzman-gorusu
- Tahkikat, tarafların duruşmaya daveti ve mahkemenin çalışma zamanı (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/tahkikat-taraflarin-durusmaya-daveti-ve-mahkemenin-calisma-zamani

## Örnek kararlar

- 7. Hukuk Dairesi, 2023/4199 E., 2024/3689 K., 10.09.2024 — ilgili: HMK m.288

## İlgili terimler

[Keşif kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesif-karari) · [Tahkikatın tefhimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahkikatin-tefhimi) · [Geçerli özür](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecerli-ozur) · [Keşif](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesif)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.