--- title: "Statü nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/statu" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Statü **Kısaca:** Statü, 5 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 233 s. K. m.15 · müesseseler ve kuruluşları: Müessesenin ticaret unvanı, çalışma alanı, idare merkezi, tahsis edilmiş sermayesi ve sorumluluğunun sermayesiyle sınırlı olduğu hususlarını içeren kuruluş belgesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/233-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-15) - 642 s. K. m.4 · başkanlıkların teşkilatı: Personelin çalıştırıldığı hukuki rejimdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/642-sayili-dogu-anadolu-projesi-dogu-karadeniz-projesi-ve-konya-ovasi-projesi-bolge-kalkinma/madde-4) - 3335 s. K. m.2: Teşekkülün üyelikleri, organları, toplantı ve karar usulleri ile faaliyetlerinin belirlendiği, İçişleri Bakanlığınca onaylanan belgedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3335-sayili-uluslararasi-nitelikteki-tesekkulerin-kurulmasi-hakkinda-kanun/madde-2) ## Kanuni tanım - **4912 s. K. m.2/1-c** (Eski Yugoslavya`da İşlenen Bazı Suçların Kovuşturulması Hakkında Kanun): Uluslararası Mahkemenin çalışması ile ilgili temel usul ve esasları düzenleyen ve 827 (19 — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4912-sayili-eski-yugoslavya-da-islenen-bazi-suclarin-kovusturulmasi-hakkinda-kanun/madde-2#f1-c ## Kanunda nerede geçiyor ### Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.15 – Müesseseler ve kuruluşları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/233-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-15): Müessesenin ticaret unvanı, çalışma alanı, idare merkezi, tahsis edilmiş sermayesi ve sorumluluğunun sermayesiyle sınırlı olduğu hususlarını içeren kuruluş belgesidir. ### Doğu Anadolu Projesi, Doğu Karadeniz Projesi ve Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlıklarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - Doğu Anadolu Projesi, Doğu Karadeniz Projesi ve Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlıklarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.4 – Başkanlıkların teşkilatı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/642-sayili-dogu-anadolu-projesi-dogu-karadeniz-projesi-ve-konya-ovasi-projesi-bolge-kalkinma/madde-4#f1): Personelin çalıştırıldığı hukuki rejimdir. Bu maddede statü ayrımı yapılmaksızın tüm statülerdeki personel toplam sayıya dahil edilir. ### Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun - Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun m.9 – Kısmi aylıklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3201-sayili-yurt-disinda-bulunan-turk-vatandaslarinin-yurt-disinda-gecen-surelerinin-sosyal/madde-9#f1): Mülga 2829 sayılı Kanun ya da 5510 sayılı Kanunun 53. maddesi uyarınca tespit edilecek, tam aylığın bağlanacağı sosyal güvenlik rejimine ilişkin hukuki durumdur. Madde, bu statünün hangi kanuna göre belirleneceğini ayrıca açıklar. ### Uluslararası Nitelikteki Teşekkülerin Kurulması Hakkında Kanun - Uluslararası Nitelikteki Teşekkülerin Kurulması Hakkında Kanun m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3335-sayili-uluslararasi-nitelikteki-tesekkulerin-kurulmasi-hakkinda-kanun/madde-2): Teşekkülün üyelikleri, organları, toplantı ve karar usulleri ile faaliyetlerinin belirlendiği, İçişleri Bakanlığınca onaylanan belgedir. Onay, Dışişleri Bakanlığının görüşü alınarak verilir. ### Eski Yugoslavya`da İşlenen Bazı Suçların Kovuşturulması Hakkında Kanun - Eski Yugoslavya`da İşlenen Bazı Suçların Kovuşturulması Hakkında Kanun m.10 – Nakil giderleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4912-sayili-eski-yugoslavya-da-islenen-bazi-suclarin-kovusturulmasi-hakkinda-kanun/madde-10#f1): Maddede giderlerin karşılanmasının dayanağı olarak anılan, Uluslararası Mahkeme'nin kuruluş ve işleyiş esaslarını belirleyen metindir. Giderlerin kimin tarafından karşılanacağı bu metne göre belirlenir. ## Karıştırılan kavramlar - **Kanun hükmü / Statü hükmü** (3335 s. K. m.2): Kanunda hüküm bulunan konularda Kanun ve 2908 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri uygulanır. Üyelik, organ, toplantı ve karar usulü ile faaliyet konuları, Kanunda ayrıntılı düzenlenmez ve statüye bırakılır. Bu konularda uygulanacak kural, İçişleri Bakanlığınca onaylanan statüdür; statüde yer almayan hallerde genel hükümlere başvurulur. - **Genel hükümler / Özel statü kanunları** (DMK m.3): 657 sayılı Kanun, memurların genel statüsünü düzenler ve ikincil nitelikte uygulanır. Özel personel kanunları, kendi kapsamındaki personel için özel statü oluşturur. Özel kanunda hüküm bulunmayan hallerde bu maddedeki ilkeler ve kanunun diğer hükümleri uygulanır. - **Genel statü hükmü / Özel personel kanunu** (DMK m.17): 657 sayılı Kanun kapsamındaki devlet memurları, bu kanun ve ona dayanılarak çıkarılan düzenlemelerle statüye bağlanır. Kapsam dışında tutulan personel (örneğin hâkim, savcı, öğretim üyesi, subay) için kendi özel kanunları uygulanır. Kapsam dışındaki personel, 17. maddeye dayanarak 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasını isteyemez; kendi özel mevzuatına dayanır. - **Genel statü / özel statü** (DMK m.146): Birinci fıkra kapsamındaki memurlar, yani Kanunun 1. maddesinin birinci fıkrasına giren genel statülü kadrolar, aylık ve diğer mali haklar bakımından bu Kanuna tabidir. İkinci fıkra kapsamındaki memurlar, yani özel kanunlarla düzenlenen personel, mali haklar bakımından özel kanunlara tabidir. Aynı kurumda çalışan iki personel grubunun aylık ve yan ödemeleri farklı mevzuata göre belirlenir; bu madde ancak genel statüdeki memurlar için doğrudan tek aylık ve asgari ücret tabanını getirir. - **Kabul / Statü değişikliği (geçiş)** (2684 s. K. m.14): Kabul, ilk kez parasız yatılı ya da burslu olarak alınmayı ifade eder ve seçme-sıralama sınavına bağlıdır. Statü değişikliği, halen bu statüde bulunan öğrencinin diğer statüye geçirilmesidir. Kabulün sınav ve kontenjan şartı vardır; geçişte ise yönetmelikte öngörülen geçiş koşulları aranır. - **Mali ve sosyal haklar / diğer statü konuları** (Anayasa m.128): Mali ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır. Nitelik, atanma, görev, yetki, yükümlülük ve özlük işleri kanunla düzenlenir. Mali ve sosyal haklar bakımından toplu sözleşme hükümleri, kanunla yapılan düzenlemenin yanında geçerliliğini sürdürebilir. ## Örnek kararlar - 2018/149 E., 2022/163 K., 29.12.2022 — ilgili: 3335 s. K. m.2 - 2011/89 E., 2013/29 K., 14.02.2013 — ilgili: 642 s. K. m.4 - 2011/107 E., 2012/184 K., 22.11.2012 — ilgili: 642 s. K. m.4 ## İlgili terimler [Uluslararası Mahkeme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uluslararasi-mahkeme) · [Başkan ve başkan yardımcısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baskan-ve-baskan-yardimcisi) · [Koordinatörlük](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/koordinatorluk) · [Kısmi aylık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kismi-aylik) · [Bağlı ortaklık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bagli-ortaklik) · [Gecikmesinde sakınca bulunan hal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecikmesinde-sakinca-bulunan-hal) · [Müessese](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muessese) · [İştirâk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istir-k) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.