--- title: "Suçüstü hâli nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sucustu-hali" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Suçüstü hâli **Kısaca:** Suçüstü hâli, 7 kanunda 11 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - CMK m.91 · gözaltı: Suçun işlendiği sırada veya hemen sonrasında yakalanma durumudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-91) - Anayasa m.19 · kişi hürriyeti ve güvenliği: Suçun işlendiği sırada ya da hemen sonrasında failin yakalanabildiği durumdur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-19) - Av. K. m.58 · soruşturmaya yetkili Cumhuriyet Savcısı: Suçun işlenmesinin hemen ardından veya işlenirken yakalanma durumudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-58) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.91 – Gözaltı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-91): Suçun işlendiği sırada veya hemen sonrasında yakalanma durumudur. Kolluk amirlerinin m.91/4 kapsamındaki kısa süreli gözaltı yetkisi yalnızca bu halle sınırlıdır. - CMK m.163 – Soruşturmanın sulh ceza hâkimi tarafından yapılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-163#f1): Suçun işlendiği sırada veya hemen ardından failin yakalanabilmesi durumudur. Bu hâlin varlığı, tek başına sulh ceza hâkiminin yetkisini doğurmaz; savcıya erişilememesi ya da iş gücünün aşılması koşuluyla birlikte aranır. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.58 – Soruşturmaya yetkili Cumhuriyet Savcısı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-58#f1): Suçun işlenmesinin hemen ardından veya işlenirken yakalanma durumudur. Ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarda avukatın üzerinin aranması bakımından bu hal aranmadan işlem yapılamayacağına istisna getirir. - Av. K. m.61 – Suçüstü hali: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-61): Suçun işlendiği sırada veya hemen sonrasında failin yakalanabildiği, suçun izlerinin ya da delillerinin üzerinde bulunduğu durumdur. Madde bu kavramı tanımlamaz; tanım 5271 sayılı CMK m.2'dedir ve suçüstü hâlinin ağır cezayı gerektiren suçlarda somut ve güçlü delil şüphesine dayanması gerektiği uygulamada kabul edilmektedir. ### Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun - AYMKYUHK m.16 – Başkan ve üyeler hakkında inceleme ve soruşturma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-16): Ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlarda, suçun işlenmesi sırasında veya hemen sonrasında ortaya çıkan durumdur. Bu hâlde Genel Kurul kararı aranmaksızın soruşturma genel hükümlere göre yürütülür. - AYMKYUHK m.17 – Adli soruşturma ve kovuşturma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-17#f1): Ağır ceza mahkemesinin görevine giren kişisel suçlarda, suçun işlendiği sırada ya da hemen sonrasında failin yakalandığı durumdur. Madde bu hâlde soruşturmayı genel hükümlere bağlar ve Genel Kurul izni aranmaz. ### Hakimler ve Savcılar Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.88 – Yakalama ve sorgu usulü: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-88): Suçun işlendiği sırada veya hemen sonrasında failin yakalanabildiği durumdur. Madde bakımından ayrıca ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlarla sınırlıdır; bu sınırın dışında kalan suçüstü hâlleri hâkim ve savcılar bakımından korumayı kaldırmaz. - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.94 – Ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçüstü hâlleri: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-94): Suçun işlendiği sırada ya da hemen sonrasında failin yakalanabildiği veya izlerin, delillerin açıkça ortaya çıktığı durumdur. Madde bu hâlin ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlarla sınırlı olduğunu belirtir. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.19 – III. Kişi hürriyeti ve güvenliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-19): Suçun işlendiği sırada ya da hemen sonrasında failin yakalanabildiği durumdur. Bu halde hakim kararı aranmaksızın yakalama yapılabilir. ### Yargıtay Kanunu - Yargıtay Kanunu m.46 – Kişisel ve görevle ilgili suçlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2797-sayili-yargitay-kanunu/madde-46): Suçun işlenmesi sırasında veya hemen sonrasında yakalanma durumudur. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hâllerinde hazırlık ve ilk soruşturma genel hükümlere tabidir; ağır ceza mahkemesinin görevine giren kişisel suçlarda ise genel hükümlerle yürütülen soruşturma fezlekeyle birlikte Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir. ### Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu m.38 – Üyelerin adlî suçlarıyla ilgili soruşturma ve kovuşturma usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6087-sayili-hakimler-ve-savcilar-kurulu-kanunu/madde-38): Ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçların işlendiği anda ya da hemen sonrasında yakalanmasını ifade eder. Bu hâlde soruşturma genel hükümlere göre yürütülür ve durum derhal Kurula bildirilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Ağır ceza görevli suçüstü / diğer suçüstü hâli** (2802 s. K. m.88): Ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçüstü hâlinde hâkim ve savcı yakalanabilir, üzerleri ve konutları aranabilir ve sorguya çekilebilir. Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen suçlarda, suçüstü bulunsa bile madde korumayı kaldırmaz. Hâkim veya savcı hakkında yakalama, arama ve sorgu işlemi yalnızca ağır ceza görevli suçüstü hâlinde yapılabilir. - **Suçüstü hâli / suçüstü dışı hâl** (2802 s. K. m.94): Suçüstü hâlinde madde hükmü olan özel soruşturma rejimi işletilir. Suçüstü dışı hâllerde madde kapsamına girmez ve 2802 sayılı Kanun'un diğer hükümlerine (ör. m.89, m.90) göre hareket edilir. Bildirim ve bizzat soruşturma yükümlülüğü yalnız suçüstü hâlinde doğar. - **Suçüstü hâli / Gecikmesinde sakınca bulunan hâl** (CMK m.163): Suçüstü hâli, suçun işlenişiyle doğrudan bağlantılı durumdur. Gecikmesinde sakınca hâli, bekleme sonucunda delil veya başka bir zararın doğacağı durumu kapsar. Madde iki hâli alternatif saymaktadır; her ikisinde de savcıya erişilememesi veya iş gücünün aşılması koşulu aranır. - **Genel usul / Suçüstü hâli** (6087 s. K. m.38): Genel usul, Genel Kurul kararıyla soruşturma açılması ve üyenin seçilmesidir. Suçüstü hâli, ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçların işlendiği anda yakalanmasıdır. Suçüstü hâlinde soruşturma genel hükümlere göre yürütülür, durum Kurula bildirilir ve dosya fezleke ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir. - **Genel Kurul kararı / suçüstü hâli** (AYMKYUHK m.16): Genel kural olarak soruşturma açılması Genel Kurulun kararına bağlıdır. Ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçüstü hâllerinde soruşturma genel hükümlere göre yürütülür. Suçüstü hâlinde Genel Kurul kararı beklenmeden soruşturmaya geçilebilir. - **Suçüstü hâli / suçüstü dışı hâl (kişisel suç)** (AYMKYUHK m.17): Ağır ceza mahkemesinin görevine giren kişisel suçta suçüstü hâli bulunduğunda soruşturma genel hükümlere göre yürütülür. Suçüstü dışındaki kişisel suçlarda ve görevle ilgili suçlarda soruşturma Genel Kurulun kararına bağlıdır. Suçüstü hâlinde Genel Kurul kararı aranmaz; diğer hallerde soruşturma açılması ve koruma tedbiri kararı Genel Kurula aittir. ## İlgili konular - Reklam yasağı, örnek çıkarabilme ve tebligat yapabilme hakkı (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/reklam-yasagi-ornek-cikarabilme-ve-tebligat-yapabilme-hakki - Kişinin hakları ve ödevleri, özel hayatın gizliliği ve korunması (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/kisinin-haklari-ve-odevleri-ozel-hayatin-gizliligi-ve-korunmasi - Suçlara ilişkin ihbarlar ve soruşturma (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/sorusturmanin-gizliligi-suclarin-ihbari-ve-sorusturma-islemleri - Yakalama ve gözaltı (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/yakalama-ve-gozalti ## Örnek kararlar - Genel Kurul, 2017/10536 E., 04.06.2020 — ilgili: AYMKYUHK m.17, 2802 s. K. m.88, 2802 s. K. m.94 - Genel Kurul, 2016/15586 E., 11.01.2018 — ilgili: CMK m.91, AYMKYUHK m.16, AYMKYUHK m.17 - Ceza Genel Kurulu, 2019/337 E., 2021/55 K., 23.02.2021 — ilgili: AYMKYUHK m.16, AYMKYUHK m.17 ## İlgili terimler [Soruşturma Kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sorusturma-kurulu) · [Yakalama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yakalama) · [Fezleke](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fezleke) · [Tutuklama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tutuklama) · [Kovuşturma izni](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kovusturma-izni) · [Toplu suç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toplu-suc) · [Görev sırasında işlenen suç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorev-sirasinda-islenen-suc) · [Gözaltı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gozalti) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.