--- title: "Sulh ceza hâkimi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sulh-ceza-hakimi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Sulh ceza hâkimi **Kısaca:** Sulh ceza hâkimi, 6 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - CMK m.60 · tanıklıktan ve yeminden sebepsiz çekinme: Soruşturma evresinde tanığa disiplin tedbiri uygulamaya yetkili hâkimdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-60) - Av. K. m.150 · tanık ve bilirkişinin çağrılması: Yetki, Baro'nun bulunduğu il merkezindeki sulh ceza hâkimine aittir ve karar, disiplin kurulunun tutanak örneği üzerinden verilir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-150) - 6458 s. K. m.57 · sınır dışı etmek üzere idari gözetim ve süresi: İdari gözetim kararına karşı başvuru yapılan yetkili merci ve incelemeyi beş gün içinde sonuçlandıran hâkimdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-57) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.60 – Tanıklıktan ve yeminden sebepsiz çekinme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-60#f2): Soruşturma evresinde tanığa disiplin tedbiri uygulamaya yetkili hâkimdir. - CMK m.259 – Suç konusu olmayan eşyanın müsaderesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-259#f1): Soruşturma aşamasında koruma tedbirleri ve bu maddedeki müsadere kararını veren yargı mercisidir. Bu maddede karar yetkisi yalnızca sulh ceza hâkimine tanınmıştır. ### Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu - Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.57 – Sınır dışı etmek üzere idari gözetim ve süresi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-57#f6): İdari gözetim kararına karşı başvuru yapılan yetkili merci ve incelemeyi beş gün içinde sonuçlandıran hâkimdir. Kararı kesindir. - Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.68 – Başvuru sahiplerinin idari gözetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-68#f7): İdari gözetim kararına karşı başvuru yapılabilecek yargı makamıdır. Başvuru idari gözetimi durdurmaz ve hâkimin kararı kesindir. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.150 – Tanık ve bilirkişinin çağrılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-150#f2): Maddedeki yaptırım kararlarını vermeye yetkili hâkimdir. Yetki, Baro'nun bulunduğu il merkezindeki sulh ceza hâkimine aittir ve karar, disiplin kurulunun tutanak örneği üzerinden verilir. ### Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun - Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun m.12 – Hazırlık soruşturmasını yapacak merciler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4483-sayili-memurlar-ve-diger-kamu-gorevlilerinin-yargilanmasi-hakkinda-kanun/madde-12#f2): Genel hükümlere göre yetkili ve görevli olan, kişi bakımından özel bir merci öngörülmeyen hallerde hâkim kararı için başvurulan hâkimdir. ### Basın Kanunu - Basın Kanunu m.14 – Düzeltme ve cevap (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5187-sayili-basin-kanunu/madde-14#f4): Yayımın yapılmasını veya kanuna uygun yapılmasını karara bağlayan merci olarak, hak sahibinin yerleşim yerindeki sulh ceza hâkimidir. Hâkim duruşma yapmadan üç gün içinde karar verir. ### Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun - Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun m.18 – Düzeltme ve cevap hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6112-sayili-radyo-ve-televizyonlarin-kurulus-ve-yayin-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-18#f3): Yayının yapılmaması ya da hatalı yapılması hâlinde düzeltme ve cevabın yayımlanmasına karar veren hâkimdir. İstem üç gün içinde duruşma yapılmadan karara bağlanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Disiplin kurulu işlemi / Sulh ceza hâkimi kararı** (Av. K. m.150): Baro disiplin kurulu olayı tutanağa bağlar ve tutanak örneğini gönderir. Sulh ceza hâkimi bu tutanak örneği üzerinden yaptırım kararını verir. Yaptırımın verilmesi için disiplin kurulu tutanağı ile sulh ceza hâkimi kararı birlikte gereklidir; kurul kendisi doğrudan yaptırım veremez. - **Naip hâkim ve istinabe olunan mahkeme / Soruşturma evresinde sulh ceza hâkimi** (CMK m.60): Naip hâkim ve istinabe olunan mahkeme, dava yargılama aşamasında tanığın dinlenmesi için görevlendirilmiş mercilerdir. Sulh ceza hâkimi, soruşturma evresinde tedbiri uygulayan hâkimdir. Tedbiri hangi merciin uygulayacağı, tanığın dinlendiği evrenin ve görevlendirmenin türüne göre belirlenir. - **Sulh ceza hâkimi / Mahkeme (duruşmalı müsadere)** (CMK m.259): Bu maddede müsadere kararı sulh ceza hâkiminin evrak üzerinden verdiği karardır. Duruşmalı müsaderede karar, eşyanın bağlı olduğu suça bakan mahkeme tarafından duruşma sonunda verilir. Yetkili merci ve yargılama biçimi değişir; sulh ceza hâkimi duruşma yapmaz, mahkeme ise duruşma yapar. - **Sulh ceza hâkimi kararı / asliye ceza mahkemesi itirazı** (6112 s. K. m.18): Sulh ceza hâkiminin kararına tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir. İtiraz edilmemiş karar kesinleşir. Asliye ceza mahkemesi itirazı üç iş günü içinde inceleyerek kesin karara bağlar. Yedinci fıkraya göre istem doğrudan sulh ceza mahkemesine de yapılabilir. - **Sulh ceza hâkimi / tek hâkimli mahkeme** (CMK m.27): Ret isteği sulh ceza hâkimine karşıysa, yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi karar verir (m.27/2). Ret isteği tek hâkime karşıysa, yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi karar verir (m.27/2). Hâkimin mensup olduğu merci tür olarak değil, yargılama düzeyi bakımından farklı bir üst merci belirlenir. - **Sulh ceza hâkimi kararı / Mahkeme kararı** (CMK m.248): Soruşturma evresinde elkoyma, Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi tarafından verilir. Kovuşturma evresinde elkoyma, mahkeme tarafından karar verilerek uygulanır. Karar merciinin evreye göre değişmesi, itiraz ve denetim yolunun da buna göre belirlenmesi sonucunu doğurur. ## İlgili konular - Tanık ve bilirkişi dinlenmesi, duruşma tutanağı (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/tanik-ve-bilirkisi-dinlenmesi-durusma-tutanagi - Tanığa görevinin önemini anlatma ve tanıklara yemin verilmesi (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/taniga-gorevinin-onemini-anlatma-ve-taniklara-yemin-verilmesi - Uzlaşma ve müsadere (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/uzlasma-ve-musadere ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2023/404 E., 2023/536 K., 18.10.2023 — ilgili: 4483 s. K. m.12 - Ceza Genel Kurulu, 2016/1115 E., 2018/174 K., 17.04.2018 — ilgili: 5187 s. K. m.14 - Ceza Genel Kurulu, 2016/1059 E., 2018/173 K., 17.04.2018 — ilgili: 5187 s. K. m.14 ## İlgili terimler [Düzeltme ve cevap hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/duzeltme-ve-cevap-hakki) · [İdari gözetim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/idari-gozetim) · [Tanıklıktan çekinme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tanikliktan-cekinme) · [Sınır dışı etme kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sinir-disi-etme-karari) · [İnternet haber sitesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/internet-haber-sitesi) · [Başvuru sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basvuru-sahibi) · [Medya hizmet sağlayıcı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/medya-hizmet-saglayici) · [Disiplin hapsi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplin-hapsi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.