---
title: "Sulh hâkimi nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sulh-hakimi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Sulh hâkimi

**Kısaca:** Ret süresinin uzatılması veya yeni süre tanınması kararını veren yetkili mahkemedir. Karar, mirasçının başvurusu üzerine verilir. (TMK m.615)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.615 – V. Ret süresinin uzatılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-615#f1): Ret süresinin uzatılması veya yeni süre tanınması kararını veren yetkili mahkemedir. Karar, mirasçının başvurusu üzerine verilir.
- TMK m.658 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-658#f1): Mirasçılar özgülenme değeri üzerinde anlaşamadığında değeri belirleyecek merci olarak madde tarafından görevlendirilen hâkimdir.

### Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun
- Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m.9 – Değiştirilen ve yürürlükten kaldırılan hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4787-sayili-aile-mahkemelerinin-kurulus-gorev-ve-yargilama-usullerine-dair-kanun/madde-9#f1-1): Değişiklikten önce 4320 sayılı Kanun m.1/1 uyarınca koruma kararını veren merciidir. Maddeyle bu ibare metinden çıkarılmıştır; yeni metinde aynı yetki aile mahkemesi hâkimine aittir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Sulh Hâkimi / Aile Mahkemesi Hâkimi** (4787 s. K. m.9): Değişiklikten önce 4320 sayılı Kanun m.1/1'deki koruma kararı yetkisi sulh hâkiminde bulunuyordu. Değişiklikten sonra aynı yetki metin gereği aile mahkemesi hâkimine verilmiştir. Yetkili merci değişmiştir; yetkisiz merci tarafından verilen karar yetki bakımından sorunlu hale gelir. (17. Hukuk Dairesi, 2009/1822 E., 2009/2273 K., 10.04.2009; 2. Hukuk Dairesi, 2006/22335 E., 2007/16748 K., 03.12.2007; Ceza Genel Kurulu, 2009/131 E., 2009/284 K., 08.12.2009)
- **Üye istemi üzerine sulh hâkimi / genel kurul kararı** (TMK m.84): Genel kurul, çağrı yapılarak bir ay içinde toplanır ve boşalan üyelikler orada seçilir. Sulh hâkimi, üç üyeyi genel kurulu toplamakla görevlendirir; bu kişiler dernek üyeleri arasından seçilir. Sulh hâkiminin görevlendirdiği üç kişi, genel kurul toplantısını yapar ve yeni yönetim kurulu üyelerinin seçimini sağlar.
- **Sulh hâkimi kararı / asliye mahkemesi kararı** (TMK m.555): Görevine son verme kararını veren sulh hâkiminin işlemi. Bu karara karşı yapılan itirazda asliye mahkemesinin vereceği karar. İtiraz üzerine verilen karar kesindir; başka bir kanun yolu öngörülmemiştir.
- **Yerleşim yeri sulh hâkimi / Ölüm yeri sulh hâkimi** (TMK m.589): Yerleşim yeri sulh hâkimi, terekenin tamamına ilişkin önlemleri almaya yetkili olan kural hâkimdir. Ölüm yeri sulh hâkimi, mirasbırakan yerleşim yeri dışında ölmüşse yalnızca ölüm yerinde bulunan mallar için geçici koruma önlemi alır. Ölüm yeri hâkimi asıl dosyayı yerleşim yeri hâkimine göndererek yetkisini devreder; yerleşim yeri dışında bulunan mallarda ölüm yeri hâkimi yetkisiz olduğundan yalnızca bu geçici koruma ile sınırlı kalır.
- **Yerleşim yeri sulh hâkimi / başka mahkeme** (TMK m.596): Açılma, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hâkimi tarafından yapılır. Başka bir yer, örneğin miras bırakanın öldüğü ev, kararla açılma yeri olarak seçilebilir kabul edilmektedir. Yetkili merci ile açılma yeri ayrı değerlendirilir; yetkili mahkeme dışında açılma, usulüne uygun davetle yapılmışsa açılmayı geçersiz kılmaz. (5. Hukuk Dairesi, 2025/12485 E., 2026/3487 K., 02.03.2026)
- **Sulh hâkimi / Kayyım** (TMK m.648): Eski düzenlemede (MK 588) sulh hâkimi bizzat paylaşmaya katılıyordu. Yeni düzenlemede sulh hâkimi kayyım atar; kayyım borçlu mirasçıyı temsil eder. Hâkim paylaştırmayı yapmakla görevli olduğundan, alacaklının ve borçlunun korunması için ayrı bir kişi görevlendirilir.

## İlgili konular

- En yakın mirasçıların tamamı tarafından ret (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/en-yakin-mirascilarin-tamami-tarafindan-ret
- Taşınmazlar (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasinmazlar

## İlgili terimler

[Önemli sebep](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/onemli-sebep)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.