--- title: "Süre uzatımı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sure-uzatimi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Süre uzatımı **Kısaca:** Süre uzatımı, 12 kanunda 13 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.836 · sürenin üst sınırı: Üst hakkının süresi dolmadan önce, kuruluş şekline uyularak yeni bir süre için kabul edilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-836) - TBK m.95 · sürenin uzatılması: Taraflarca kararlaştırılan vade ya da sürenin ertelenmesi anlamına gelen, borcun muacceliyet zamanını ileriye alan işlem. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-95) - HMK m.427 · tahkim süresi: Tahkim süresinin, tarafların anlaşmasıyla veya anlaşamamaları halinde taraflardan birinin başvurusu üzerine mahkemece uzatılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-427) ## Kanunda nerede geçiyor ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.274 – Bilirkişinin görev süresi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-274): Bilirkişinin talebi üzerine, görevlendiren mahkemenin gerekçe göstererek verdiği ek süredir. Toplam süre yine üç ayı geçemez; basit yargılamada bu süreler iki ay olarak uygulanır. - HMK m.427 – Tahkim süresi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-427): Tahkim süresinin, tarafların anlaşmasıyla veya anlaşamamaları halinde taraflardan birinin başvurusu üzerine mahkemece uzatılmasıdır. Mahkemenin uzatma kararı kesindir. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.119 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-119): Olağanüstü halin süresinin Cumhurbaşkanının talebiyle TBMM tarafından her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatılmasıdır. Savaş hallerinde bu dört aylık sınır aranmaz. ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.66 – Atama kararı ve incelemelerin yürütülmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-66): Özel sebeplerin zorunlu kılması hâlinde, bilirkişinin istemi üzerine atayan merciin gerekçeli kararıyla verilebilen ek süredir. En çok üç ay olup yeni sürenin de gerekçeli karara bağlanması gerekir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.836 – VI. Sürenin üst sınırı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-836): Üst hakkının süresi dolmadan önce, kuruluş şekline uyularak yeni bir süre için kabul edilmesidir. Uzatılan süre de en çok yüz yıl olabilir ve uzatma, süresinin dörtte üçü dolduktan sonra yapılabilir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.95 – IV. Sürenin uzatılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-95): Taraflarca kararlaştırılan vade ya da sürenin ertelenmesi anlamına gelen, borcun muacceliyet zamanını ileriye alan işlem. Uzatma, ifa zamanını değiştirdiği için borcun içeriğini de etkiler. ### İdari Yargılama Usulü Kanunu - İYUK m.16 – Tebligat ve cevap verme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-16): Cevap süresinin, haklı sebeplerin varlığı halinde, taraflardan birinin isteği üzerine görevli mahkemece verilen kararla uzatılmasıdır. Uzatma otuz günü geçemez ve yalnız bir defaya mahsus olabilir. ### Damga Vergisi Kanunu - Damga Vergisi Kanunu m.14 – Nispet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/488-sayili-damga-vergisi-kanunu/madde-14): Mukavelenamenin müddetinin uzatılmasıdır. Bu hâlde aynı miktar veya nispette vergi alınır; uzatmada indirim yoktur. Akreditif mektup ve telgraflarda ise verginin dörtte biri alınır. ### Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Üretimi, İletimi, Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun - Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Üretimi, İletimi, Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun m.8 – Görevin sona ermesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3096-sayili-turkiye-elektrik-kurumu-disindaki-kuruluslarin-elektrik-uretimi-iletimi-dagitimi-ve/madde-8#f1): Belli süreli sözleşmenin, süre bitmeden önce taraflarca ileri sürülen talep üzerine devam ettirilmesidir. Talep yapılmazsa sözleşme süre sonunda kendiliğinden sona erer. ## Karıştırılan kavramlar - **Süre uzatımı / Süre sonunda sona erme** (3096 s. K. m.8): Uzatım talebi yapılırsa sözleşme süresi uzar ve sona erme ertelenir. Uzatım talebi yapılmazsa süre bitiminde sözleşme kendiliğinden son bulur. Talep yapılmamış olması, bedelsiz devir sonucunu doğurur. - **Devir / Süre uzatımı** (5228 s. K. m.14): Mukavelenamenin devri hâlinde, aslında alınan verginin dörtte biri alınır. Müddetin uzatılması hâlinde aynı miktar veya nispet üzerinden vergi alınır ve indirim yoktur. Devirde vergi oranı fiilen dörtte bire iner; süre uzatımında ise tam vergi yeniden alınır. - **Süre uzatımı (genel) / Akreditif, mektup ve telgraf** (5228 s. K. m.14): Genel mukavelenamelerde süre uzatımında aynı miktar veya nispet üzerinden vergi alınır. Akreditif, mektup ve telgraflarda süre uzatılırsa verginin dörtte biri alınır. Aynı süre uzatımı, kâğıdın türüne göre tam veya dörtte bir vergi doğurur. - **Süre uzatımı / Devir** (6353 s. K. m.14): Müddetin uzatılmasında aynı miktar veya nispet üzerinden vergi alınır ve indirim yoktur. Devirde aslında alınan verginin dörtte biri alınır. Uzatmada tam vergi, devirde indirimli vergi uygulanır. - **Akreditif, mektup ve telgraf süre uzatımı / Diğer kâğıtların süre uzatımı** (6353 s. K. m.14): Akreditif, mektup ve telgraflarda süre uzatılırsa verginin dörtte biri alınır. Diğer kâğıtlarda süre uzatımında aynı miktar veya nispet üzerinden vergi alınır. Bu kâğıtlarda uzatma vergisi dörtte bire iner. - **Sözleşmenin kendisi / sonradan yapılan süre uzatımı ve ücret değişikliği** (GVK geç. m.91): Sözleşme 1/11/2019 öncesi akdedilmiş ve geçerlilik kazanmıştır. Sözleşmede 1/11/2019 sonrasında süre uzatımı veya ücreti etkileyen değişiklik yapılmıştır. Bu sonradan yapılan değişiklikler düzenleme kapsamında değildir; dolayısıyla eski sözleşme hükümlerinin korunması bu değişikliklere uzanmaz. ## İlgili konular - Bakanlar Kurulu, milli savunma ve idare (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/bakanlar-kurulu-milli-savunma-ve-idare - İfa zamanı ve süreye bağlı borç (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/ifa-zamani-ve-sureye-bagli-borc - Bilirkişi incelemesi (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/bilirkisi-incelemesi - Doğrudan doğruya tam yargı davası açılması (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/dogrudan-dogruya-tam-yargi-davasi-acilmasi - Süresinden önce devir istemi ve üst hakkı iradının güvencesi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/suresinden-once-devir-istemi-ve-ust-hakki-iradinin-guvencesi - Tahkim süresi, dava ve cevap dilekçesi (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/tahkim-suresi-dava-ve-cevap-dilekcesi ## Örnek kararlar - 2018/137 E., 2022/86 K., 30.06.2022 — ilgili: 7075 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Artan miktar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/artan-miktar) · [Azami tutar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/azami-tutar) · [Yeniden değerleme oranı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yeniden-degerleme-orani) · [Görev süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorev-suresi) · [Devir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devir) · [Acze düşme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/acze-dusme) · [Uyum süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uyum-suresi) · [Tahkim süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahkim-suresi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.