--- title: "Sürücü belgesi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/surucu-belgesi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Sürücü belgesi **Kısaca:** Motorlu araç kullanabilmek için idarece verilen resmi belgedir. (KTK m.37) ## Kanunda nerede geçiyor ### Karayolları Trafik Kanunu - KTK m.36 – Sürücü belgesi alma zorunluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-36#f1): Motorlu araç kullanma yetkisini gösteren belgedir. Maddenin uygulanabilmesi için kişinin bu belgeye sahip olması gerekir; belgenin hangi sınıfta olduğu, aracın türüne göre ayrıca değerlendirilir. - KTK m.37 – Sürücü belgesi alması zorunlu olmayanlarda aranacak şartlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-37#f1): Motorlu araç kullanabilmek için idarece verilen resmi belgedir. Madde, bu belgenin alınmasını bu kişiler bakımından zorunlu saymadığını baştan belirtir; buradaki yaş ve sağlık şartı belgeye bağlı değildir. - KTK m.41 – Sürücü adaylarında aranacak şartlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-41#f1): Kişinin belirli sınıf araçları kullanmasına izin veren resmi belgedir. Belge, ancak birinci fıkradaki şartların tamamı birlikte bulunduğunda verilebilir. - KTK m.42 – Sürücü adaylarının sınavları ile sürücü belgelerinin verilmesi esasları: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-42#f5): Sertifikanın sınıfına uygun olarak düzenlenmiş, kişiselleştirilmiş ve ilgilisine teslim edilmiş belgedir. Karayolunda araç kullanma yetkisini ancak bu belge verir. - KTK m.131 – Kağıtların ve plakaların basım ve dağıtımı ile ilgili gelirden pay ayrılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-131): Maddede yer alan, 210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanunu kapsamına giren belgedir. Basımı Emniyet Genel Müdürlüğünce yapılır ve değerli kağıt bedeli ayrıca Maliye ve Gümrük Bakanlığına ödenir. ## Karıştırılan kavramlar - **Sürücü belgesi hiç olmayan / Belgesi geri alınmış veya iptal edilmiş** (KTK m.36): Hiç sürücü belgesi bulunmayan kişi, belgesi hiç alınmamış olan kişidir. Belgesi bir zamanlar bulunan, ancak geçici olarak, tedbiren geri alınmış ya da iptal edilmiş kişidir. Hiç belgesi olmayanlara 40.000 Türk lirası, geri alınmış ya da iptal edilmiş belgeyle kullananlara 200.000 Türk lirası idari para cezası verilir. Kişi, belgesini kaybettiği ya da cezalandırıldığı için yasağa tabi olduğunda ağır ceza uygulanır. - **Basılı kağıt-plaka geliri / sürücü belgesi geliri** (KTK m.131): Basılı kağıt ve plakaların satışından doğan gelir, tespit edilen bedel üzerinden hesaplanır ve federasyonun net gelirine göre paylaşılır. Sürücü belgelerinin verilmesi ve yenilenmesi hizmetinden doğan gelir ise ayrı bir rejime tabidir. Basılı kağıt ve plaka gelirinde %60 Emniyet Genel Müdürlüğü hizmetlerine ayrılır ve Şubat sonuna kadar yatırılır; sürücü belgesi hizmetinden elde edilen gelirin tamamı Türk Polis Teşkilatı Güçlendirme Vakfına aittir. - **Sürücü belgesi bedeli / sürücü belgesi dışındaki hizmet ücreti** (KTK m.131): Sürücü belgesinin değerli kağıt bedeli, 210 sayılı Kanun kapsamında Emniyetçe Maliye ve Gümrük Bakanlığına ödenir. Bedel dışındaki hizmet ve malzeme karşılığı ücretler üç taraflı olarak tespit edilir. İki ödeme kalemi farklı muhataplara ve farklı tespit yöntemine bağlanmıştır. - **Ulusal sürücü belgesi / Uluslararası Sürücü Belgesi** (KTK m.38): Ulusal sürücü belgesi, Türkiye'de hangi sınıf araçları sürme yetkisi verdiğini gösteren asıl belgedir. Uluslararası Sürücü Belgesi, ülke dışında kullanım için düzenlenen ve ulusal belgenin yerine geçmeyen belgedir. Uluslararası belgenin verilme usulü ayrı yönetmelikle düzenlenir; ulusal belge olmadan uluslararası belge ile yetki doğmaz. - **Askeri araç sürücü belgesi / genel sürücü belgesi** (KTK m.43): Askeri araç sürücü belgesi, er ve erbaşlara özel sınavla verilir ve yalnızca askeri araçlar için geçerlidir. Genel sürücü belgesi, KTK'nın genel hükümlerine göre alınır ve sivil araçlarda da kullanılabilir. Askeri belgeyle sivil araç kullanılamaz; sivil belge askeri araçta geçerli sayılmaz ve her iki belgenin kapsamı ayrıdır. - **Sürücü belgesi geri alma işlemi / Belgenin iadesi** (KTK m.73): Belgenin geri alınması 2918 sayılı Kanun'un 6. maddesinde sayılan görevlilerce yapılır. Geri alınan belgenin iadesi, bu Kanun kapsamındaki idari para cezalarının tamamının tahsil edilmesine bağlıdır. Belge geri alındıktan sonra iade için önce tüm idari para cezalarının ödenmesi gerekir; otuz günlük süre dolmuş olsa bile tahsil tamamlanmadan iade yapılamaz. ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2019/652 E., 2022/80 K., 10.02.2022 — ilgili: KTK m.36 - Hukuk Genel Kurulu, 2012/1614 E., 2013/776 K., 29.05.2013 — ilgili: KTK m.36 - Ceza Genel Kurulu, 2009/144 E., 2009/272 K., 24.11.2009 — ilgili: KTK m.36 ## İlgili terimler [Motorsuz taşıt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/motorsuz-tasit) · [Net gelir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/net-gelir) · [Adli sicil kaydı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/adli-sicil-kaydi) · [İade](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-ade) · [Federasyon](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/federasyon) · [Tevdi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tevdi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.