--- title: "Tahkim şartı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahkim-sarti" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tahkim şartı **Kısaca:** Tahkim şartı, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - HMK m.412 · tahkim sözleşmesinin tanımı ve şekli: Asıl sözleşmenin içinde yer alan ve uyuşmazlıkların hakeme bırakılmasını öngören hükümdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-412) - 4501 s. K. m.4 · tahkim yoluna ilişkin ilkeler: Asıl sözleşmenin içine yerleştirilen, sözleşmeden doğacak uyuşmazlıkların tahkimle çözüleceğini öngören tahkim anlaşması türüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4501-sayili-kamu-hizmetleri-ile-ilgili-imtiyaz-sartlasma-ve-sozlesmelerinden-dogan/madde-4) - 4686 s. K. m.4 · tanımı ve şekli: Tahkim anlaşmasının asıl sözleşmenin içine konan biçimidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4686-sayili-milletlerarasi-tahkim-kanunu/madde-4) ## Kanunda nerede geçiyor ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.412 – Tahkim sözleşmesinin tanımı ve şekli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-412#f3): Asıl sözleşmenin içinde yer alan ve uyuşmazlıkların hakeme bırakılmasını öngören hükümdür. Madde 412/2 uyarınca bu şart, asıl sözleşmenin bir hükmü olarak da bağımsız bir tahkim sözleşmesi olarak da yapılabilir. ### Kamu Hizmetleri ile İlgili İmtiyaz Şartlaşma ve Sözleşmelerinden Doğan Uyuşmazlıklarda Tahkim Yoluna Başvurulması Halinde Uyulması Gereken İlkelere Dair Kanun - Kamu Hizmetleri ile İlgili İmtiyaz Şartlaşma ve Sözleşmelerinden Doğan Uyuşmazlıklarda Tahkim Yoluna Başvurulması Halinde Uyulması Gereken İlkelere Dair Kanun m.4 – Tahkim yoluna ilişkin ilkeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4501-sayili-kamu-hizmetleri-ile-ilgili-imtiyaz-sartlasma-ve-sozlesmelerinden-dogan/madde-4#f1): Asıl sözleşmenin içine yerleştirilen, sözleşmeden doğacak uyuşmazlıkların tahkimle çözüleceğini öngören tahkim anlaşması türüdür. Ayrı bir belge gerektirmez. ### Milletlerarası Tahkim Kanunu - Milletlerarası Tahkim Kanunu m.4 – Tanımı ve şekli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4686-sayili-milletlerarasi-tahkim-kanunu/madde-4#f1): Tahkim anlaşmasının asıl sözleşmenin içine konan biçimidir. Ayrı bir sözleşme olarak yapılan tahkim anlaşmasından ayrılır; her iki biçim de geçerli kabul edilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Tahkim şartı / Tahkim sözleşmesi** (4501 s. K. m.4): Tahkim şartı, asıl sözleşmenin içinde yer alan tahkim anlaşmasıdır ve ayrı bir belge gerektirmez. Tahkim sözleşmesi, asıl sözleşmeden ayrı bir belge olarak yapılan tahkim anlaşmasıdır. Her iki biçim de maddede geçerli tahkim anlaşması türü olarak sayılmıştır. Ayrı sözleşme yapılırsa bunun da sözleşmenin yürürlüğe konulma usulüne tabi olduğu unutulmamalıdır. - **Asıl sözleşmede tahkim şartı / ayrı tahkim sözleşmesi** (4686 s. K. m.4): Tahkim anlaşması asıl sözleşmenin içine konan tahkim şartı olarak yapılır. Tahkim anlaşması asıl sözleşmeden bağımsız ayrı bir sözleşme olarak yapılır. Her iki biçim de geçerlidir; ayrı sözleşme biçiminde yazılı şekil şartının ayrıca sağlanması gerekir. - **Tahkim şartı / bağımsız tahkim sözleşmesi** (HMK m.412): Tahkim şartı, asıl sözleşmenin bir hükmü olarak yapılır ve uygulamada en sık görülen biçimdir. Bağımsız tahkim sözleşmesi, uyuşmazlık çıktıktan sonra ya da asıl sözleşmeden ayrı olarak müstakil bir belge halinde yapılır. Her iki biçim de 412/2 uyarınca geçerlidir; ikisi de yazılı şekil şartına tabidir. - **Yollama / asıl sözleşme metninde tahkim şartı** (HMK m.412): Asıl sözleşmede tahkim şartı yer almakla birlikte, tahkim şartı içeren başka bir belgeye yollama yapılması halinde atfın asıl sözleşmenin parçası yapma amacıyla yapıldığı aranır. Asıl sözleşmenin metninde doğrudan tahkim şartı bulunması halinde yollama sorunu yoktur. Yollama yoluyla tahkim şartı, yalnızca atfın amacı belirliyse geçerli kabul edilir. - **Tahkim şartı / asıl sözleşme** (HMK m.422): Tahkim şartı, asıl sözleşmenin içinde yer alan ayrı bir sözleşme hükmüdür. Asıl sözleşme, tarafların esas ilişkisini düzenleyen sözleşmedir. Hakemin asıl sözleşmeyi hükümsüz bulması tahkim şartını kendiliğinden hükümsüz kılmaz; tahkim şartı geçerli kalabilir. ## İlgili konular - Uygulanma alanı ve tahkime elverişlilik (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/uygulanma-alani-ve-tahkime-elverislilik ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/688 E., 2023/1348 K., 21.12.2023 — ilgili: HMK m.412, 4686 s. K. m.4 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/103 E., 2023/1185 K., 29.11.2023 — ilgili: HMK m.412, 4686 s. K. m.4 - Hukuk Genel Kurulu, 2024/653 E., 2025/584 K., 01.10.2025 — ilgili: 4686 s. K. m.4 ## İlgili terimler [Tahkim sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahkim-sozlesmesi) · [Yollama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yollama) · [Yargılama usulü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargilama-usulu) · [Hukuk seçimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukuk-secimi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.