--- title: "Tahkim nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahkim" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tahkim **Kısaca:** Tahkim, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - İİK m.226 · iflas idaresinin vazifesi: Uyuşmazlığın mahkeme yerine hakem ya da hakemlere götürülmesi yoludur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-226) - 3568 s. K. m.2 · mesleğin konusu: Tarafların uyuşmazlığı mahkeme yerine hakemlere götürmesi usulüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3568-sayili-serbest-muhasebeci-mali-musavirlik-ve-yeminli-mali-musavirlik-kanunu/madde-2) - 3836 s. K. m.1 · amaç ve Kapsam: Kanun kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşları arasındaki borç uyuşmazlığının, adli yargı yerine Kanun esaslarına göre hakem sıfatıyla çözülmesi yoludur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3836-sayili-kamu-kurum-ve-kuruluslarinin-birbirine-olan-borclarinin-tahkimi-hakkinda-kanun/madde-1) ## Kanunda nerede geçiyor ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.226 – İflas idaresinin vazifesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-226#f2): Uyuşmazlığın mahkeme yerine hakem ya da hakemlere götürülmesi yoludur. Maddede sulhte olduğu gibi tutar sınırı ve alacaklılar toplantısı yetkisi koşulu aranır. ### Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu - Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu m.2 – Mesleğin konusu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3568-sayili-serbest-muhasebeci-mali-musavirlik-ve-yeminli-mali-musavirlik-kanunu/madde-2#f2-c): Tarafların uyuşmazlığı mahkeme yerine hakemlere götürmesi usulüdür. Bu maddede serbest muhasebeci mali müşavirin yapabileceği işlerden biri olarak yer alır. ### Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Birbirine Olan Borçlarının Tahkimi Hakkında Kanun - Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Birbirine Olan Borçlarının Tahkimi Hakkında Kanun m.1 – Amaç ve Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3836-sayili-kamu-kurum-ve-kuruluslarinin-birbirine-olan-borclarinin-tahkimi-hakkinda-kanun/madde-1#f1): Kanun kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşları arasındaki borç uyuşmazlığının, adli yargı yerine Kanun esaslarına göre hakem sıfatıyla çözülmesi yoludur. Tahkim, kamu kurumları arasındaki borç ilişkisinin çözüm yöntemini belirler. ### İstanbul Tahkim Merkezi Kanunu - İstanbul Tahkim Merkezi Kanunu m.1 – Amaç ve kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6570-sayili-istanbul-tahkim-merkezi-kanunu/madde-1#f1): Tarafların aralarındaki uyuşmazlığın çözümü konusunda özel kişileri, yani hakemleri yetkilendirmesidir. Mahkeme yerine özel kişilerin uyuşmazlığı çözmesi esasına dayanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Sulh / tahkim** (İİK m.226): Sulhta taraflar karşılıklı fedakârlıkla uyuşmazlığı kendileri çözer. Tahkimde uyuşmazlık hakeme götürülür ve hakem karar verir. Her iki yol da aynı tutar sınırına ve yetki koşuluna bağlıdır; ancak tahkim seçildiğinde hakem kararına bağlanma söz konusu olur. - **Tahkim ücreti / Diğer hakem ücretleri** (GVK m.65): Tahkim işi dolayısıyla hakemin aldığı ücret açıkça bu kapsama alınmıştır. Tahkim dışında kalan ve bağımsız bir mesleki faaliyet olmayan hizmetler madde kapsamında yer almaz. Tahkim ücreti doğrudan serbest meslek kazancı sayılır; diğer ücretlerin ayrıca nitelendirilmesi gerekir. - **Tahkim yolu öngörülen / öngörülmeyen imtiyaz ve idari sözleşme** (2576 s. K. m.5): Tahkim yolu öngörülmüş imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar madde kapsamı dışındadır. Tahkim yolu öngörülmeyen, kamu hizmetinin yürütülmesi için yapılan idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar idare mahkemesinde görülür. Aynı kamu hizmeti sözleşmesi bile tahkim kaydına göre farklı yargı yoluna gider. - **Kamu hizmeti sözleşmesi / Tahkim öngörülen imtiyaz sözleşmesi** (İYUK m.2): Kamu hizmetinin yürütülmesi için yapılan idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar idari davaya konu olur. Tahkim yolu öngörülen imtiyaz, şartlaşma ve sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar bu maddenin kapsamı dışında kalır. Tahkim şartı bulunan imtiyaz sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar idari yargıda dava konusu yapılamaz. - **Tahkim kurulu kararı / tahkim kurulu öncesi karar** (Anayasa m.59): Tahkim kurulunca verilen karar kesindir ve yargı denetimine tabi değildir. Henüz tahkim kuruluna götürülmemiş federasyon kararı, zorunlu tahkim yolunun işletilmesini gerektirir. Önce tahkim yolu tüketilir; tahkim kararından sonra hiçbir yargı merciine başvurulamaz. - **Milli tahkim / milletlerarası tahkim** (Anayasa m.125): Kamu hizmetiyle ilgili imtiyaz, şartlaşma ve sözleşmelerde milli tahkim öngörülebilir. Milletlerarası tahkime yalnızca yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklar için gidilebilir. Tamamen yerel bir uyuşmazlık milletlerarası tahkime götürülemez. ## İlgili konular - Alacaklıları davet ve masanın idaresi (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/alacaklilari-davet-ve-masanin-idaresi ## Örnek kararlar - Danıştay 13. Daire Başkanlığı, 2010/4507 E., 2016/1222 K., 20.04.2016 — ilgili: 3568 s. K. m.2 ## İlgili terimler [Serbest muhasebeci mali müşavir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/serbest-muhasebeci-mali-musavir) · [Yeminli mali müşavir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yeminli-mali-musavir) · [Sulh](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sulh) · [Yabancılık Unsuru](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yabancilik-unsuru) · [Kanuni temsilci](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-temsilci) · [Tasfiye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasfiye) · [Tasdik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasdik) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.