--- title: "Tahrik nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahrik" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tahrik **Kısaca:** Kişileri belirli bir davranışa, bu örnekte itaatsizliğe veya görevin ihlaline yönelten, iradeyi harekete geçiren etkili ve inandırıcı çağrıdır. Tahrikin itici bir özelliği olmalı ve etkili, inandırıcı bir çağrı içermelidir. (TCK m.319) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.216 – Halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-216#f1): Kişilerin iradesini belirli bir yöne yöneltecek, itici ve etkili bir çağrıdır. Tahrikin, kin ve düşmanlığı doğurmaya ya da pekiştirmeye elverişli olması gerekir. - TCK m.304 – Devlete karşı savaşa tahrik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-304#f1): Yabancı devlet yetkililerinin Türkiye aleyhine savaş açmaya veya hasmane hareketlerde bulunmaya yönelik karar ve eylemlere yöneltilmesi anlamına gelir. Tahrikin yabancı devlet yetkililerine yönelmiş olması ve bu amaca yönelik olması gerekir. - TCK m.313 – Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetine karşı silâhlı isyan (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-313#f1): Halkı silahlı isyana yöneltecek biçimde kışkırtma eylemidir. Tahrikin başarılı olup olmaması, fiilin tamamlanması için ayrıca aranmaz; isyan gerçekleşirse fıkra 1 ikinci cümleye göre ağırlaşmış ceza uygulanır. - TCK m.319 – Askerleri itaatsizliğe teşvik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-319#f1): Kişileri belirli bir davranışa, bu örnekte itaatsizliğe veya görevin ihlaline yönelten, iradeyi harekete geçiren etkili ve inandırıcı çağrıdır. Tahrikin itici bir özelliği olmalı ve etkili, inandırıcı bir çağrı içermelidir. ## Karıştırılan kavramlar - **Tahrik / işbirliği (1. fıkra) / hasmane hareket sayılan destek (2. fıkra)** (TCK m.304): Birinci fıkra, yabancı devlet yetkililerini Türkiye Cumhuriyeti Devletine karşı savaş açmaya veya hasmane hareketlerde bulunmaya tahrik etmeyi ya da bu amaçla yabancı devlet yetkilileriyle işbirliği yapmayı cezalandırır. İkinci fıkra, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin güvenliğine karşı suç işlemek üzere kurulmuş örgütlerin doğrudan veya dolaylı desteklenmesini hasmane hareket sayar; kişi yabancı devlet yetkilisiyle temas etmemiş olsa bile bu fiil birinci fıkranın konusunu genişletir. Yabancı devlet yetkilisiyle temas aranmayan örgüt desteği, birinci fıkradaki ağır cezayı doğrudan doğurur; bu hâlde fail ayrıca yabancı devlet yetkilisi ile temas kurduğunu ispatlamak zorunda kalmaz. - **Tahrik / İsyan gerçekleşmesi** (TCK m.313): Tahrik eden kişi, isyan henüz gerçekleşmeden yalnızca tahrik fiilini işlemiş olur. İsyan gerçekleşmiş ve tahrik eden kişinin fiili bu isyanla sonuçlanmıştır. Birinci durumda 15 yıldan 20 yıla kadar hapis; ikinci durumda 20 yıldan 25 yıla kadar hapis cezası verilir. - **Tahrik eden / İsyanı idare eden** (TCK m.313): Birinci fıkradaki tahrik eden, halkı isyana yöneltir. İkinci fıkradaki idareci, isyanın yönetiminden sorumlu kişidir. İdareci ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alırken, yalnızca tahrik eden kişi 15-20 yıl ya da 20-25 yıl hapis cezası alır. - **Tahrik / Övme veya iyi gördüğünü söyleme** (TCK m.319): Birinci fıkranın birinci cümlesindeki tahrik, askerlere yönelik itaatsizliği veya görev ihlalini teşvik eden etkili bir çağrıdır. Aynı fıkranın ikinci cümlesindeki öven kişi, fiili onaylayıcı biçimde takdir eder ve tahrik kastı aranmaz. Tahrik fiili ile övme fiili aynı cezaya bağlanmıştır; ancak övme için tahrikin ispatlanması gerekmez. - **Genel hüküm / hakaret suçunda özel tahrik hükmü** (TCK m.29): Haksız tahrik genel olarak 29. maddeye göre değerlendirilir ve kusur yeteneğini ortadan kaldırmaz. Hakaret suçunda 129. madde özel hüküm koyar; bu durumda 29. maddenin genel hükmü yerine 129. madde uygulanır. Hakaret suçunda ceza indirimi veya cezadan tamamen vazgeçme söz konusu olabilir; 29. madde ikinci plana geçer. - **Haksız tahrik / meşru savunma** (TCK m.29): Haksız saldırı sürerken verilen karşılık meşru savunma kapsamında değerlendirilir ve tahrik hükmüne yer kalmaz. Haksız saldırı bittikten sonra verilen karşılık haksız tahrik kapsamında değerlendirilir. Saldırı sürerken meşru savunma hükmü, saldırı bittikten sonra 29. madde uygulanır. ## İlgili konular - Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/anayasal-duzene-ve-bu-duzenin-isleyisine-karsi-suclar - Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar, devletin güvenliğine karşı suçlar (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/devletin-egemenlik-alametlerine-ve-organlarinin-sayginligina-karsi-suclar - Kamu barışına karşı suçlar (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/kamu-barisina-karsi-suclar - Milli savunmaya karşı suçlar (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/milli-savunmaya-karsi-suclar ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2019/495 E., 2021/116 K., 17.03.2021 — ilgili: TCK m.319 - Ceza Genel Kurulu, 2019/337 E., 2021/55 K., 23.02.2021 — ilgili: TCK m.319 - Ceza Genel Kurulu, 2019/623 E., 2020/524 K., 17.12.2020 — ilgili: TCK m.319 ## İlgili terimler [Alenen](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alenen) · [Açık ve yakın tehlike](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/acik-ve-yakin-tehlike) · [İşbirliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isbirligi) · [Savaş zamanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/savas-zamani) · [Güvenlik tedbiri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/guvenlik-tedbiri) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.