--- title: "Tahsil nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahsil" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tahsil **Kısaca:** Tahsil, 7 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - GVK m.67 · serbest meslek kazancının tesbiti: Serbest meslek kazancının vergilendirme açısından gelir sayılması için gereken ödeme alma durumudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-67) - VUK m.24 · tahakkuku tahsile bağlı vergiler: Kamu alacağının ödenmesini sağlamaya yönelik işlemlerin tümüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-24) - İş K. m.112 · bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı: Farklı kamu kurumlarındaki hizmet süresi için ödenen kıdem tazminatı tutarının, ödemeyi yapan son kamu kurumunun ilgili diğer kamu kurumundan geri alınmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-112) ## Kanunda nerede geçiyor ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK m.67 – Serbest meslek kazancının tesbiti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-67#f1): Serbest meslek kazancının vergilendirme açısından gelir sayılması için gereken ödeme alma durumudur. Madde, namlara para yatırma, alacağın temliki ve müşteri borcuyla takası tahsil sayar. - GVK m.72 – Gayrisafi hasılat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-72#f1): Kira bedelinin fiilen ödenmesi ya da maddede sayılan hâllerde ödeme sayılan işlemlerdir. Maddede sayılan hâller, namına para yatırılması ile alacağın temliki veya kiracıya olan borçla takastır. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.23 – Tahsil (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-23#f1): Verginin kanuna uygun surette ödenmesi olarak tanımlanan, vergi alacağının ödeme yoluyla sona ermesi anlamına gelen kavram. Tanım ödemenin yöntemine veya zamanına ilişkin ayrıntı içermez. - VUK m.24 – Tahakkuku tahsile bağlı vergiler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-24#f1): Kamu alacağının ödenmesini sağlamaya yönelik işlemlerin tümüdür. Madde bu kavramın kapsamına tahakkuku da dahil eder, yani tahakkuk tahsilin bir parçası sayılır. ### Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.37 – Gelirlerin dayanakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-37#f2): Tahakkuk eden gelirin ilgiliden ödenmesinin sağlanmasıdır. Zamanaşımı tahsil için öngörülmüş olup madde tahsili zamanaşımına uğrayan gelirlerden söz eder. - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.38 – Gelirlerin toplanması sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-38#f1): Tahakkuk etmiş kamu gelirinin ilgiliden ödetilmesi işlemidir. Tahsil usulü ilgili kanunlarda belirlenir; madde 38 yalnızca bu işlemin zamanında ve eksiksiz yapılması yükümlülüğünü kurar. ### İş Kanunu - İş K. m.112 – Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-112#f5): Farklı kamu kurumlarındaki hizmet süresi için ödenen kıdem tazminatı tutarının, ödemeyi yapan son kamu kurumunun ilgili diğer kamu kurumundan geri alınmasıdır. Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında bu tahsil yapılmaz. ### Menkul ve Gayrimenkul Emval ile Bunların İntifa Haklarının ve Daimi Vergilerin Mektumlarını Haber Verenlere Verilecek İkramiyelere Dair Kanun - Menkul ve Gayrimenkul Emval ile Bunların İntifa Haklarının ve Daimi Vergilerin Mektumlarını Haber Verenlere Verilecek İkramiyelere Dair Kanun m.6 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1905-sayili-menkul-ve-gayrimenkul-emval-ile-bunlarin-intifa-haklarinin-ve-daimi-vergilerin/madde-6#f2): Tahakkuk eden verginin mükellefden fiilen alınmasıdır. İkramiyenin üçte ikisi tahsil sonrasında ödenir. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu geç. m.16 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/gecici-madde-16#f1): Fon alacağının borçludan veya ilgililerden fiilen geri alınmasıdır. Madde, tahsil amacına yönelik hükümlerin Fon lehine uygulanmasını sağlar. ### Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun - Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun m.17 – Geçici maddi yardım yapılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6284-sayili-ailenin-korunmasi-ve-kadina-karsi-siddetin-onlenmesine-dair-kanun/madde-17#f2): Yapılan ödemelerin şiddet uygulayandan veya korunan kişiden geri alınmasıdır. Önce bir aylık süre içinde yapılır, sonra vergi dairesi aracılığıyla 6183 sayılı Kanun'a göre takip edilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Nakden tahsil / Aynen tahsil** (GVK m.72): Kira bedelinin para olarak ödenmesi ya da kiraya verenin hesabına para yatırılmasıdır. Kiracının kira karşılığında mal veya hizmet vermesidir; ayın olarak tahsil edilen kira olarak adlandırılır. Ayın kira emsal bedeli ile paraya çevrilerek hasılata eklenir; nakit kira ise doğrudan tutar üzerinden dikkate alınır. - **Peşin tahsil / Vadesinde tahsil** (GVK m.72): Gelecek yıllara ait kira önceden alınmışsa, hasılat ilgili yıllarda dikkate alınır. Kira o yıla ait olarak vadesinde tahsil edilmişse, o yılın hasılatına doğrudan girer. Peşin alınan kira tahsil yılında değil, kiranın ilgili bulunduğu yıllarda hasılata yansır. - **Namına para yatırma / Tahsil sayılan temlik ve takas** (GVK m.72): Kiraya veren, ittila hâsıl etmek kaydıyla kendi adına bir kuruma veya banka, noter ya da postaya para yatırırsa tahsil sayılır. Alacağın başka bir kişiye temliki ya da kiracının borcu ile takası da tahsil hükmündedir; temlikin ivazlı olup olmadığına bakılmaz. Bu işlemler gerçekleştiğinde tahsil koşulu sağlanmış sayılır; ivazlı temlikte ivazın tahsil edilmiş olması aranmaz. - **Tahsil / tahakkuk** (VUK m.23): Tahsil, borcun ödenerek sona ermesi işlemidir. Tahakkuk, vergi borcunun idarece belirlenmesi ve doğmasıdır. Tahakkuk yapılmadan tahsil söz konusu olmaz; tahsil ancak doğmuş bir borcun ödenmesiyle gerçekleşir. - **Kat'i tahakkuk / tahsil aşaması** (1905 s. K. m.6): Verginin kesin olarak tahakkuk ettirildiği aşama. Tahakkuk edilen verginin fiilen tahsil edildiği aşama. İkramiyenin üçte biri kat'i tahakkukta, üçte ikisi tahsil akabinde ödenir. - **Genel bütçe gelirleri / diğer kamu idaresi gelirleri tarh ve tahsil yetkisi** (5018 s. K. m.37): Genel bütçe gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsili Hazine ve Maliye Bakanlığınca ya da ilgili mevzuatına göre yetkili idarelerce yapılır. Bütçede yer alan diğer gelirler ise ilgili kanunlarında belirtilen usullere göre tarh, tahakkuk ve tahsil edilir. Gelirin tarh ve tahsil usulü, genel bütçe geliri olup olmamasına göre farklı kaynak kanunlarından belirlenir. ## İlgili konular - Süreler ve vergi alacağının tayini (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/sureler-ve-vergi-alacaginin-tayini - Çeşitli, geçici ve son hükümler (İş Kanunu) (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/cesitli-gecici-ve-son-hukumler-is-kanunu - Gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı, diğer kazanç ve iratlar (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/gayrimenkul-sermaye-iradi-menkul-sermaye-iradi-diger-kazanc-ve-iratlar - Ücretler ve serbest meslek kazançları (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/ucretler-ve-serbest-meslek-kazanclari ## Örnek kararlar - 2019/23 E., 2020/50 K., 24.09.2020 — ilgili: 5018 s. K. m.38 - 2004/10 E., 2009/68 K., 02.06.2009 — ilgili: 5018 s. K. m.37 - 2007/17 E., 2007/45 K., 05.04.2007 — ilgili: 5018 s. K. m.37 ## İlgili terimler [Tahakkuk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahakkuk) · [Tarh](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarh) · [Kıdem tazminatı niteliğinde ödeme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kidem-tazminati-niteliginde-odeme) · [Malî yükümlülük](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mali-yukumluluk) · [Serbest meslek kazancı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/serbest-meslek-kazanci) · [Amortismana tabi iktisadi kıymet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/amortismana-tabi-iktisadi-kiymet) · [Korunan kişi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/korunan-kisi) · [Fon alacağı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fon-alacagi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.