--- title: "Tahsilden vazgeçme nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahsilden-vazgecme" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tahsilden vazgeçme **Kısaca:** Tahsilden vazgeçme, 8 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - SGGSSK geç. m.55: Kurumun, koşulları gerçekleşen alacakları kendi lehine takip etmekten ve tahsil etmekten kendiliğinden vazgeçmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-55) - İş K. geç. m.12: Kamu kurumunun, rücu konusu tutarın belirtilen sözleşme kısmı bakımından alt işverenden tahsil talebinden kanun gereği vazgeçmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/gecici-madde-12) - KDVK geç. m.1: Devletin alacağını takip etmekten ve tahsil etmekten kendiliğinden vazgeçmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/gecici-madde-1) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK geç. m.55 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-55): Kurumun, koşulları gerçekleşen alacakları kendi lehine takip etmekten ve tahsil etmekten kendiliğinden vazgeçmesidir. Bu hükümde borcun ödenmesi zorunluluğunu ortadan kaldırır, alacağın kendisini sona erdirir. - SGGSSK geç. m.91 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-91): Kurumun, madde kapsamındaki süreler için doğmuş prim ve feri alacakları talep etmeyeceği anlamına gelir. Vazgeçme, alacakların tamamını kapsar. ### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.5 – Pişmanlıkla ya da kendiliğinden yapılan beyanlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6111-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik/madde-5): Alacaklının, borçlunun belirlenen tutarı belirlenen süre ve şekilde tamamen ödemesi karşılığında, asıl alacağın dışındaki fer'i kalemlerden (pişmanlık zammı, vergi cezası, gecikme faizi, gecikme zammı, idari para cezası) vazgeçmesidir. Vazgeçme koşullu olup ödeme şartına bağlıdır. - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.17 – Diğer alacaklar ve çeşitli hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6111-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik/madde-17): Kamu alacaklısının, belirli bir alacağı ya da bu alacağa bağlı fer'i alacakları tahsil etmekten kanun gereği vazgeçmesidir. Vazgeçme, maddede belirtilen tutar, tarih ve ödeme şartlarına bağlıdır. ### İş Kanunu - İş K. geç. m.12 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/gecici-madde-12): Kamu kurumunun, rücu konusu tutarın belirtilen sözleşme kısmı bakımından alt işverenden tahsil talebinden kanun gereği vazgeçmesidir. Bu vazgeçme taraf iradesine bağlı bir feragat değil, doğrudan kanunun öngördüğü bir sonuçtur. ### Katma Değer Vergisi Kanunu - KDVK geç. m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/gecici-madde-1): Devletin alacağını takip etmekten ve tahsil etmekten kendiliğinden vazgeçmesidir. Yalnızca madde kapsamındaki ödeme yapıldığında doğar. ### Vergi Barışı Kanunu - Vergi Barışı Kanunu m.3 – Kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan kamu alacakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4811-sayili-vergi-barisi-kanunu/madde-3): Maddede öngörülen oran ve tutarın dışındaki kısmın devletçe talep edilmemesidir. Vazgeçme, maddede belirtilen ödeme ve dava koşulları yerine getirildiğinde gerçekleşir. ### Kurumlar Vergisi Kanunu - Kurumlar Vergisi Kanunu geç. m.8 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/gecici-madde-8): Tarh veya tahakkuk ettirilmiş alacağın devletçe tahsil edilmeyeceğinin kabulüdür. Burada koşulsuz değildir; ilk fıkradaki dava ve ihtilaf yaratmama şartına bağlıdır. ### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun m.11 – Diğer hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6736-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasina-iliskin-kanun/madde-11): Kamu alacaklısının, belirli tutar ve nitelik taşıyan alacağı veya fer'ilerini kanun gereği takip etmeyeceğini ifade eden durumdur. Bu hâlde alacak aslı veya fer'i, kanunda öngörülen koşul gerçekleşince tahsil edilmez. ### Yeni Koronavirüs (Covıd-19) Salgınının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun - Yeni Koronavirüs (Covıd-19) Salgınının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.1 – Bazı alacakların ertelenmesi, alınmaması veya yapılandırılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7244-sayili-yeni-koronavirus-covid-19-salgininin-ekonomik-ve-sosyal-hayata-etkilerinin/madde-1): Alacağın ödenmemiş fer'ilerinden, yani faiz, zam ve katsayıdan, kanunun öngördüğü ödeme şartıyla vazgeçilmesidir. Bu sonuç yalnızca TEDAŞ alacakları bakımından ve maddede belirtilen ödeme koşullarına uyulması hâlinde doğar. ## Karıştırılan kavramlar - **Tahsilden vazgeçme / tarhiyatın terkini** (5520 s. K. geç. m.8): Birinci fıkra, alacağın tahsilinden vazgeçilmesini düzenler; bu aşamada alacak henüz tahsil edilmemiş ya da kısmen ödenmiş olabilir. İkinci fıkra, sonraki dönemler dahil vergi hesaplanmamasını ve yapılmış tarhiyatların terkinini düzenler. Birinci fıkrada tahsilden vazgeçme, ikinci fıkrada ise tarhiyatın terkini ve tahsil edilmiş tutarların iadesi sonucu doğar. - **Genel tahsilden vazgeçme / ücret mükellefleri** (6111 s. K. m.5): Birinci ve ikinci fıkrada sayılan alacaklar, belirli dönemler ve ödeme şartına bağlıdır. 193 sayılı Kanun'un 64. maddesindeki diğer ücret mükellefleri, ödeme yerine başvuru ve karneye işletme koşuluna bağlı bir muafiyetten yararlanır. Ücret mükellefleri için ödeme tutarı hesaplanmaz; önceki dönemlere ilişkin ceza aranmaz. Bu yol ödeme tutarına değil başvuru tarihine bağlıdır. ## İlgili terimler [Fer'i alacak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/feri-alacak) · [İkmalen tarhiyat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ikmalen-tarhiyat) · [Tasdik kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasdik-karari) · [Terkin kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/terkin-karari) · [Dava açma süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dava-acma-suresi) · [Düşme kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dusme-karari) · [Erteleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/erteleme) · [Genel sağlık sigortalısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-saglik-sigortalisi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.