--- title: "Takvim yılı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/takvim-yili" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Takvim yılı **Kısaca:** Takvim yılı, 6 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - VUK m.174 · hesap dönemi: 1 Ocak ile 31 Aralık arasındaki on iki aylık dönemdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-174) - GVK m.4 · türkiye'de yerleşme: Ocak başından aralık sonuna kadar süren on iki aylık dönemdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-4) - 854 s. K. m.40 · yıllık ücretli izin: Ocak başından aralık sonuna kadar süren yıldır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/854-sayili-deniz-is-kanunu/madde-40) ## Kanunda nerede geçiyor ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.174 – Hesap dönemi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-174#f3): 1 Ocak ile 31 Aralık arasındaki on iki aylık dönemdir. Madde bakımından hesap döneminin varsayılan biçimidir. - VUK m.353 – Özel usulsüzlükler ve cezaları a) Fatura ve benzeri evrak verilmemesi ve alınmaması ile diğer şekil ve usul hükümlerine uyulmaması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-353#f1-1): Ceza tavanlarının ve ilk tespit tutarının uygulanmasında esas alınan ölçü birimidir. Sınırlar her takvim yılı için ayrı ayrı işler. - VUK m.374 – Ceza kesmede zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-374): Vergi alacağının doğduğu veya usulsüzlüğün yapıldığı yılı belirleyen dönemdir. Sürenin başlangıcı bu yılı izleyen yılın birinci günüdür. - VUK ek geç. m.11 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/ek-gecici-madde-11#f1): Yıllık tutar sınırının hesaplandığı dönemdir. Sınır, bir takvim yılı içinde tahsil edilen veya tahsil edilmeyen cezalar üzerinden değerlendirilir. ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK m.4 – Türkiye'de yerleşme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-4#f1-2): Ocak başından aralık sonuna kadar süren on iki aylık dönemdir. Altı aylık sürenin hesabı bu dönem içinde yapılır. - GVK geç. m.21 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-21): Vergilendirme döneminin 1 Ocak ile 31 Aralık tarihleri arasındaki yıl olarak belirlenmesidir. Madde 1981 ve 1982 takvim yıllarını karşılaştırarak uygulanır. ### Deniz İş Kanunu - Deniz İş Kanunu m.40 – Yıllık ücretli izin (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/854-sayili-deniz-is-kanunu/madde-40#f1): Ocak başından aralık sonuna kadar süren yıldır. İzne hak kazanma altı aylık çalışma süresinin bu yıl içinde aranmasını ifade eder. ### Hakimler ve Savcılar Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.67 – Derece yükselmesini durdurma cezası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-67#f2-a): Devamsızlığın toplanacağı bir yıllık dönemdir. Devamsızlık günleri bu dönem içinde sayılır ve yıllar arasında birleştirilmez. ### Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanun - Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.4 – İştirakçilere ödenebilecek ikramiye tutarı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5602-sayili-sans-oyunlari-hasilatindan-alinan-vergi-fon-ve-paylarin-duzenlenmesi-hakkinda-kanun/madde-4#f2): Ocak başından Aralık sonuna kadar süren yıl. İkramiye toplamının hasılata oranı bu dönem üzerinden hesaplanır. ### Sanayi Sicili Kanunu - Sanayi Sicili Kanunu m.5 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6948-sayili-sanayi-sicili-kanunu/madde-5#f2): Ocak başlangıçlı ve Aralık sonlu bir yıllık dönemdir. Genel kural, cetvelin bu dönemin sonundan itibaren dört ay içinde verilmesidir. ## Karıştırılan kavramlar - **Takvim yılı / Özel hesap dönemi** (VUK m.174): Normal hesap dönemi olan takvim yılında defterler 1 Ocak - 31 Aralık esasına göre tutulur ve kapatılır. Faaliyet ve muamelelerinin niteliği takvim yılına uymayan mükellefler için Maliye Bakanlığınca 12 şer aylık özel hesap dönemi belirlenebilir. Özel hesap dönemi yalnızca mükellefin başvurusu üzerine ve Bakanlık kararıyla uygulanır; kendiliğinden geçerli olmaz. - **Özel hesap dönemi kazancı / Dönemin kapandığı takvim yılı kazancı** (VUK m.174): Özel hesap dönemi tayin edilmiş mükellefin dönemi, 12 aylık olarak dönemler arasında kalan süre üzerinden işler. Ticari ve zirai kazanç, dönemlerin kapandığı takvim yılının kazancı sayılır. Kazanç, dönemin başladığı yıla değil, dönemin kapandığı takvim yılına bağlanır. - **Tespit bazındaki sınır / Takvim yılı bazındaki sınır** (VUK ek geç. m.11): Her bir tespit için 50.000 lira sınırı, tek bir tespite ilişkin cezayı ölçer. Bir takvim yılı içindeki 500.000 lira sınırı, o yıl içindeki toplam cezayı ölçer. İki sınır birlikte uygulanır; hangisinin aşıldığına göre terkin veya red ve iade kapsamı belirlenir. - **Genel takvim yılı / Özel ticari yıl** (6948 s. K. m.5): Takvim yılı sonunda hesabını kapatabilen işletmeler birinci fıkraya tabidir ve süre takvim yılı sonundan başlar. Mevsimlik işler nedeniyle hesabını takvim yılı sonunda kapatamayan ve Maliye Bakanlığınca özel ticari yıl tayin edilen işletmeler ikinci fıkraya tabidir. İkinci fıkrada süre, Maliye Bakanlığının tayin ettiği hesap devresi sonundan başlar; müsaade yazısı bildirimi ek bir şarttır. - **Takvim yılı geliri / diğer dönemlerde elde edilen tutar** (GVK m.1): Bir takvim yılı içinde elde edilen kazanç ve iratlar bu yılın gelirini oluşturur. Başka bir takvim yılına ait elde edilmiş tutarlar, o yılın gelirine dahil edilmez. Vergilendirme dönemi takvim yılıdır; gelirin hangi yıla ait olduğu elde edilme tarihine göre belirlenir. - **Takvim yılı sonunda açık mevduat hesabı / yıl içinde kapatılan mevduat hesabı** (GVK m.97): Takvim yılı sonunda hâlâ açık olan mevduat hesabında tevkifatın kayda geçirilme tarihi, metinde ayrıca düzenlenmiş görünmemektedir; fıkranın kapsamı yalnız yıl içinde kapatılan hesaplara ilişkindir. Mevduat hesabı yıl içinde kapatılmışsa tevkifat, hesabın kapatıldığı tarihte kayda geçirilir. Kayıt tarihi hesabın kapanış tarihine bağlanır; yıl sonu açık hesaplar için madde ayrı bir kayıt zamanı öngörmez. ## İlgili konular - Genel esaslar ve defter tutma bakımından tüccarlar (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/genel-esaslar-ve-defter-tutma-bakimindan-tuccarlar - Mükellefiyet (GVK) (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/mevzuu-ve-gelirin-unsurlari - Vergi cezaları (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/vergi-cezalari - Vergi cezasının kesilmesi, ödenmesi ve kalkması (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/vergi-cezasinin-kesilmesi-odenmesi-ve-kalkmasi ## Örnek kararlar - 2022/154 E., 2024/33 K., 01.02.2024 — ilgili: 854 s. K. m.40 - Ceza Genel Kurulu, 2022/153 E., 2022/641 K., 18.10.2022 — ilgili: VUK m.174 - Ceza Genel Kurulu, 2020/143 E., 2020/418 K., 15.10.2020 — ilgili: VUK m.174 ## İlgili terimler [Özel usulsüzlük cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-usulsuzluk-cezasi) · [Tespit](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tespit) · [Ceza ihbarnamesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ceza-ihbarnamesi) · [Kazanç getirici faaliyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kazanc-getirici-faaliyet) · [Yıllık ücretli izin](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yillik-ucretli-izin) · [Şans oyunları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sans-oyunlari) · [Elektronik belge](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/elektronik-belge) · [Usulsüzlük cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/usulsuzluk-cezasi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.