---
title: "Tam mükellef kurum nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tam-mukellef-kurum"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Tam mükellef kurum

**Kısaca:** Kanuni veya iş merkezi Türkiye'de bulunan kurumdur. Fıkra 3'teki kâr payı istisnası bu kurumlardan elde edilen kâr paylarına uygulanır. (GVK m.22)

## Kanunda nerede geçiyor

### Gelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK m.22 – Menkul sermaye iratlarında: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-22): Kanuni veya iş merkezi Türkiye'de bulunan kurumdur. Fıkra 3'teki kâr payı istisnası bu kurumlardan elde edilen kâr paylarına uygulanır.
- GVK geç. m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-2#f1): Türkiye'de kanuni ya da iş merkezi bulunan ve dünya çapındaki kazançları vergiye tabi olan kurumdur. Maddenin tevkifat hükmü bu nitelikteki kurumlara ödenen faizler bakımından uygulanır.

### Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
- Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.12 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4842-sayili-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun/madde-12): Kurumlar vergisi bakımından Türkiye'de kurulu ve Türkiye sınırları içinde yönetim merkezi bulunan, kazançlarının tamamı üzerinden vergilendirilen kurumdur. Bu kavram, değiştirilen hükmün uygulandığı kişi çevresini belirler; maddenin kendi metninde geçmez, karar alıntılarında geçer.

## Karıştırılan kavramlar

- **Tam mükellef kurum / yurt dışı kurum kâr payı** (GVK m.22): Tam mükellef kurumdan elde edilen kâr paylarında (fıkra 3) istisna için ek şart aranmaz. Kanuni ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan anonim veya limited şirketlerden elde edilen kâr paylarında (fıkra 4) %50 sermaye sahipliği ve Türkiye'ye transfer şartı aranır. Yurt dışı kurum kâr payında, sermaye oranı ve transfer şartı yerine gelmezse yarı istisna uygulanmaz.
- **Tam mükellef kurum / diğer mükellefler** (GVK geç. m.2): Tam mükellef kurumlara ödenen tahvilat faizleri maddenin doğrudan kapsamındadır. Maddede açıkça sayılmayan diğer mükellef grupları bakımından bu geçici hüküm doğrudan uygulanmaz. Tevkifat hükmünün uygulanması, faizin ödendiği kişinin tam mükellef kurum olmasına bağlıdır.
- **Tam mükellef kurum kâr payı / dar mükellef kurum kâr payı (6/b-i ve 6/b-ii)** (GVK m.94): Tam mükellef kurumların tam mükellef gerçek kişilere, gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olmayanlara ya da bu vergilerden muaf olanlara dağıttığı kâr payları 6/b-i kapsamındadır. Tam mükellef kurumların dar mükellef gerçek kişilere veya dar mükellef kurumlara dağıttığı kâr payları 6/b-ii kapsamındadır; Türkiye'de işyeri veya daimi temsilci aracılığıyla kâr payı elde edenler bu kapsamın dışındadır. Alıcının mükellefiyet durumu tevkifat kapsamını ve dolayısıyla uygulanacak bendi değiştirir.
- **Yurt içi tam mükellef kurum / dar mükellef kurum** (5520 s. K. geç. m.1): Tam mükellef kurumun kazancı, Türkiye'de yerleşik olarak elde edildiğinden bu Kanunun genel hükümlerine tabidir. Dar mükellef kurumun Türkiye'deki iş yerine atfedilmeyen kazancı, geçici 67. madde kesintisine tabidir. Dar mükellef kurumlar bakımından kesinti ve beyanname ilişkisi ayrı biçimde düzenlenmiştir.

## İlgili konular

- Esnaf muaflığı, diğer muaflık ve istisnalar (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/esnaf-muafligi-ve-vergiden-muaf-ciftciler

## Örnek kararlar

- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/1471 E., 2024/418 K., 26.04.2024 — ilgili: 4842 s. K. m.12
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/1360 E., 2024/417 K., 26.04.2024 — ilgili: 4842 s. K. m.12
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/309 E., 2024/419 K., 26.04.2024 — ilgili: 4842 s. K. m.12

## İlgili terimler

[Sigorta süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sigorta-suresi) · [Kâr payı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kar-payi) · [Yerine işleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yerine-isleme)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.