---
title: "Tam mükellefiyet nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tam-mukellefiyet"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Tam mükellefiyet

**Kısaca:** Tam mükellefiyet, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- GVK m.123 · yabancı memleketlerde ödenen vergilerin mahsubu: Gelir vergisi bakımından Türkiye'de yerleşmiş olan ve dünya çapındaki gelirleri üzerinden vergilendirilen mükellef türüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-123)
- 5520 s. K. m.5 · istisnalar: Kanunî veya iş merkezinin Türkiye'de bulunması hâlinde kurumun dünya çapındaki kazancının Türkiye'de vergilendirilmesi durumudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/madde-5)
- KDVK geç. m.6: Kurumun Türkiye'de yerleşik olması nedeniyle dünya çapındaki kazancının vergilendirilmesi esasına dayanan mükellefiyet türüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/gecici-madde-6)

## Kanunda nerede geçiyor

### Gelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK m.88 – Zararların karlara takas ve mahsubu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-88#f5): Gelir vergisi yükümlülüğünün, Türkiye dışında elde edilen kazançları da kapsayacak biçimde doğduğu mükellefiyet türüdür. Yurt dışı zarar mahsubu yalnız bu mükellefler için öngörülmüştür.
- GVK m.92 – Yıllık beyannamenin verilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-92#f1): Mükellefin Türkiye'de tam mükellef olarak vergilendirilmesi halidir. Bu halde beyanname, mükellefin tabi olduğu vergi dairesine verilir.
- GVK m.123 – Yabancı memleketlerde ödenen vergilerin mahsubu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-123#f1): Gelir vergisi bakımından Türkiye'de yerleşmiş olan ve dünya çapındaki gelirleri üzerinden vergilendirilen mükellef türüdür. Bu madde yalnız tam mükellefler bakımından uygulanır.

### Kurumlar Vergisi Kanunu
- Kurumlar Vergisi Kanunu m.3 – Tam ve dar mükellefiyet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/madde-3#f1): Kanunî veya iş merkezi Türkiye'de bulunan kurumların, Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazançların tamamı üzerinden vergilendirilmesidir. Burada belirleyici olan kazancın kaynağı değil, merkezin yeridir.
- Kurumlar Vergisi Kanunu m.5 – İstisnalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/madde-5#f1-a-1): Kanunî veya iş merkezinin Türkiye'de bulunması hâlinde kurumun dünya çapındaki kazancının Türkiye'de vergilendirilmesi durumudur. Bu maddede (a) ve (b) bentlerinde iştirak edilen kurumun tam mükellef olup olmadığı ayrım ölçütüdür.

### Katma Değer Vergisi Kanunu
- KDVK geç. m.6 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/gecici-madde-6#f1): Kurumun Türkiye'de yerleşik olması nedeniyle dünya çapındaki kazancının vergilendirilmesi esasına dayanan mükellefiyet türüdür. Maddedeki istisna yalnız bu niteliği taşıyan kurumlar için geçerlidir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Tam mükellefiyet / Dar mükellefiyet** (5520 s. K. m.3): Kanunî merkez veya iş merkezinden en az birinin Türkiye'de bulunduğu kurumlar tam mükellefiyete tabidir. Kanunî merkez ve iş merkezinin ikisinin de Türkiye'de bulunmadığı kurumlar dar mükellefiyete tabidir. Tam mükelleflerin tüm dünya kazançları vergilendirilir; dar mükelleflerde yalnızca Türkiye'de elde edilen kazançlar vergiye tabidir.

## İlgili konular

- Beyan esası, gelirin toplanması ve yıllık beyanname (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/beyan-esasi-gelirin-toplanmasi-ve-yillik-beyanname
- Mükellefiyet (Kurumlar Vergisi Kanunu) (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/konu-ve-mukellefler
- Verginin ödenmesi (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/taksitler-ve-mahsuplar

## İlgili terimler

[Dar mükellefiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dar-mukellefiyet) · [Kontrol edilen yabancı kurum](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kontrol-edilen-yabanci-kurum) · [Vadeli satış](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vadeli-satis) · [İştirak hissesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istirak-hissesi) · [Daimi temsilci](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/daimi-temsilci) · [Özel fon hesabı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-fon-hesabi) · [Gecikme zammı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecikme-zammi) · [Mahsup](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahsup)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.