---
title: "Tanıklık nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/taniklik"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Tanıklık

**Kısaca:** Gerçek dışı beyanın doğruluğunu teyit eden kişinin, nüfus işleminde bu beyanı desteklemesidir. (5490 s. K. m.67)

## Kanunda nerede geçiyor

### Nüfus Hizmetleri Kanunu
- Nüfus Hizmetleri Kanunu m.67 – Gerçek dışı beyan (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-67#f1): Gerçek dışı beyanın doğruluğunu teyit eden kişinin, nüfus işleminde bu beyanı desteklemesidir. Tanıklığın, beyanı yapan kişiden bağımsız olarak suç olarak cezalandırılması maddede açıkça öngörülmüştür.

## Karıştırılan kavramlar

- **Açığa vurma yasağı / tanıklık izni** (Av. K. m.36): Açığa vurma yasağı, avukatın öğrendiği hususu herhangi bir şekilde üçüncü kişilere iletmesini kapsar ve iş sahibinin rızası olsa da genel olarak sürer. Tanıklık izni, avukatın bu hususlar hakkında mahkeme önünde tanık olarak ifade vermesidir ve yalnız iş sahibinin muvafakati ile mümkündür. Muvafakat, tanıklık yapılmasına izin verir; ancak avukatın açığa vurmasını yasaklayan genel hüküm ortadan kalkmaz ve avukat yine çekinme hakkını kullanabilir.
- **Muvafakat ile tanıklık / çekinme hakkının kullanılması** (Av. K. m.36): İş sahibinin muvafakati alınmış olsa da avukat tanıklıktan çekinebilir. Muvafakatın bulunmadığı durumda avukatın tanıklık yapması mümkün değildir. Muvafakat, avukatı tanıklık yapmaya zorunlu kılmaz; avukat çekinme hakkını kullanabilir ve bu kullanım sorumluluk doğurmaz.
- **Sır saklama / tanıklık** (3568 s. K. m.43): Meslek mensubunun sır saklama yükümlülüğü, sözleşme ya da iş ilişkisi üzerinden konuşulan özel bilgilere ilişkindir. Tanıklık, sırrın ifşası sayılmaz. Mensup tanık olarak bilgi verdiğinde ifşa yasağı ihlal edilmiş olmaz; ancak tanıklıktan çekinme hakkı ayrıca Hukuk Muhakemeleri ve Ceza Muhakemesi mevzuatına göre değerlendirilir.
- **Yalan beyan (m.206) / Yalan tanıklık** (TCK m.206): Beyan, belge düzenlemek yetkisi olan kamu görevlisine yapılır ve belgeyi ispat eder. Beyan, şahit dinlemeye yetkili memur huzurunda yapılan tanıklıktır. Tanıklık hali ayrı suç olarak düzenlenir; bir fiil birden fazla suça uyuyorsa en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırılır (TCK m.44).
- **Temel suç / Üç yıldan fazla hapis gerektiren suça ilişkin yalan tanıklık** (TCK m.272): Temel şekilde, yalan tanıklığın konusu olan suçun ağırlığı aranmaz. Üçüncü fıkrada, yalan tanıklık üst sınırı üç yıldan fazla hapis olan bir suçun soruşturma veya kovuşturması kapsamında yapılır. Üçüncü fıkrada 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası verilir.
- **Akrabalık içinde yalan tanıklık / akraba dışında yalan tanıklık** (TCK m.273): Failin kendisinin, üstsoyunun, altsoyunun, eşinin veya kardeşinin soruşturma ya da kovuşturmaya uğramasına neden olabilecek bir hususta yalan tanıklık yapması (a bendi) bu ayrımın birinci tarafıdır. Bu akrabalık dairesi dışındaki kişiler aleyhine ya da akrabalık bağı olmayan bir hususta yapılan yalan tanıklık, madde kapsamına girmez ve genel yalan tanıklık hükmüne tabidir. Yalnızca a bendi kapsamındaki tanıklık için cezada indirim yapılabilir ya da ceza verilmekten vazgeçilebilir.

## Örnek kararlar

- Ceza Genel Kurulu, 2016/608 E., 2020/167 K., 10.03.2020 — ilgili: 5490 s. K. m.67
- Ceza Genel Kurulu, 2015/412 E., 2015/286 K., 29.09.2015 — ilgili: 5490 s. K. m.67

## İlgili terimler

[Gerçek dışı beyan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gercek-disi-beyan)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.