--- title: "Tanıma nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tanima" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tanıma **Kısaca:** Tanıma, 3 kanunda 14 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.297 · tanıyanın dava hakkı: Babanın, evlilik dışı doğmuş çocuğunun babalığını kabul eden hukuki işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-297) - MÖHUK m.59 · kesin hüküm ve kesin delil etkisi: Yabancı mahkeme kararının Türk mahkemesince hukuki etkilerinin Türkiye'de kabul edilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5718-sayili-milletlerarasi-ozel-hukuk-ve-usul-hukuku-hakkinda-kanun/madde-59) - 5490 s. K. m.30 · yurt dışında yapılan evlât edinme işlemleri: Yabancı kararın Türkiye'de hukuki sonuç doğurabilmesi için yetkili Türk mahkemesince kabul edilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-30) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.42 – II. Doğum kütüğünde değişiklikler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-42): Evlilik dışı doğan çocuk üzerinde babanın babalık bağını kabul beyanıdır. Mahkemede, resmi senetle veya vasiyetnamede yapılabilir; nüfus müdürlüğüne beyan yoluyla da yapılabilir ve bu hâlde doğrudan tanıyanın aile kütüğüne tescil edilir. - TMK m.282 – A. Genel olarak soybağının kurulması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-282#f2): Baba olduğunu iddia eden kişinin, çocuk ile arasındaki soybağını kurmak amacıyla yaptığı tek taraflı hukuki işlemdir. Çocuğun veya annenin rızası aranmaz; tanıyanın ehliyetsizliği hâlinde veli veya vasinin rızası gerekir. - TMK m.295 – I. Koşulları ve şekli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-295#f1): Babanın çocuğu kendi çocuğu olarak kabul ettiğini belirten, yenilik doğuran tek taraflı hukuki işlemdir. Geçerli yapıldığında geçmişe etkili olarak doğum anından itibaren baba ile çocuk arasında soybağı kurar. Çocuğun ya da annenin rızası aranmaz. - TMK m.296 – II. Bildirim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-296#f1): Babanın, evlilik dışı doğmuş çocuğun babası olduğunu resmî makam önünde beyan etmesidir. Tanıma, soybağını kurar ve bu madde kapsamında bildirilmesi gereken işlemdir. - TMK m.297 – III. İptal davası — 1. Tanıyanın dava hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-297#f1): Babanın, evlilik dışı doğmuş çocuğunun babalığını kabul eden hukuki işlemidir. Tanıma ile babalık bağı kurulur ve bu bağ, madde kapsamındaki iptal davası dışında, tanıyanın kendi iradesiyle ortadan kaldırılamaz. - TMK m.298 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-298#f1): Evlilik dışı doğan çocuk ile babası arasındaki soybağının babanın irade beyanıyla kurulmasıdır. Tanıma, babanın kendi iradesiyle kurduğu bir soybağı olduğundan, iptal davası da bu iradenin sakat olması hâlinde gündeme gelir. - TMK m.299 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-299): Evlilik dışı doğmuş çocuğun babası olduğunu erkeğin beyan etmesi işlemidir. Bu madde, tanımanın iptaline ilişkin davada ispat yükünü düzenler. - TMK m.300 – 3. Hak düşürücü süreler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-300#f1): Babanın, evlilik dışı doğmuş bir çocuğu kendi çocuğu olarak kabul ettiği hukuki işlem; tanıma ile çocuk ile baba arasında soybağı kurulur. - TMK m.498 – IV. Evlilik dışı hısımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-498#f1): Babanın çocuğu kendi çocuğu olarak hukuken kabul eden beyanıdır. Madde metninde soybağının kuruluş yollarından biri olarak anılır. ### Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun - MÖHUK m.50 – Tenfiz kararı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5718-sayili-milletlerarasi-ozel-hukuk-ve-usul-hukuku-hakkinda-kanun/madde-50): Yabancı ilamın kesin hüküm veya kesin delil olarak kabul edilmesidir. İcra gücü gerektirmeyen bu etki için de tenfiz ile aynı ön koşullar aranır (m.58). - MÖHUK m.58 – Tanıma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5718-sayili-milletlerarasi-ozel-hukuk-ve-usul-hukuku-hakkinda-kanun/madde-58#f1): Yabancı mahkeme ilamının Türkiye'de kesin hüküm veya kesin delil niteliğinin kabul edilmesidir. Tanınan ilam, icra kabiliyeti olmasa da bu etkileri doğurur. Tanıma, icraya elverişli olmayan tespit ve yenilik doğurucu kararlar için de söz konusu olabilir. - MÖHUK m.59 – Kesin hüküm ve kesin delil etkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5718-sayili-milletlerarasi-ozel-hukuk-ve-usul-hukuku-hakkinda-kanun/madde-59): Yabancı mahkeme kararının Türk mahkemesince hukuki etkilerinin Türkiye'de kabul edilmesidir. Tanıma kararı, tenfizden farklı olarak icra edilebilirlik sağlamaz; tenfizden ayrı bir karar konusudur. ### Nüfus Hizmetleri Kanunu - Nüfus Hizmetleri Kanunu m.28 – Tanıma ve babalığa hüküm (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-28#f1): Evlilik dışı doğmuş çocuğun babası olduğunu baba tarafından beyan edilmesiyle kurulan, tek taraflı hukuki işlemdir. Tanınan kişinin veya çocuğun rızası aranmaz; tanıyan küçük veya kısıtlı ise velisinin ya da vasisinin rızası gerekir. - Nüfus Hizmetleri Kanunu m.30 – Yurt dışında yapılan evlât edinme işlemleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-30#f2): Yabancı kararın Türkiye'de hukuki sonuç doğurabilmesi için yetkili Türk mahkemesince kabul edilmesidir. Bu maddede tanıma ve tenfiz birlikte anılmış, ikisinden biri yeterli sayılmıştır. ## Karıştırılan kavramlar - **Tanıma / Babalığa karar** (TMK m.42): Tanıma, babanın kendi iradesiyle babalık bağını kabul etmesidir ve mahkeme, resmi senet, vasiyetname veya nüfus müdürlüğüne beyan şekillerinde yapılabilir. Babalığa karar, babalık davası sonucunda hâkimin verdiği hükümdür ve bu yol iradi kabule değil yargılamaya dayanır. Tanımada bildirim süresi ve makamı değişir; mahkeme kararında bildirim hâkim tarafından yapılır. - **Evlilik / tanıma / hâkim hükmü (baba yönünden)** (TMK m.282): Ana ile evlilik, babalık karinesine dayanır ve çocuğun evlilik süresi içinde veya evlilik sonrası belirli süre içinde doğması aranır. Tanıma ve hâkim hükmü, evlilik dışında doğan çocukta babanın beyanı veya mahkeme kararı ile kurulur. Evlilik yoluyla kurulan bağda ispat yükü reddetmek isteyen tarafa geçer; tanımada ise beyanın şekline ve ehliyete uygunluk aranır. - **Kişisel tanıma ehliyeti / rıza gereken hal** (TMK m.295): Ayırt etme gücüne sahip, ergin ve ehliyetli baba; tanıma için kimsenin rızasına gerek yoktur. Ayırt etme gücüne sahip ama küçük ya da kısıtlı baba; tanıma beyanında bulunabilmesi için veli veya vasisinin rızası gerekir. Rıza eksikse tanıma geçersiz olur. Rıza tanımadan önce ya da sonra verilebilir. - **Vasiyetname ile tanıma / diğer şekiller** (TMK m.295): Vasiyetname ile yapılan tanıma ölüme bağlı tasarruftur ve tanıyanın ölüm anında hüküm doğurur. Nüfus memuru, mahkeme veya resmî senet yoluyla yapılan tanıma, beyan anında hukuki sonuç doğurur. Vasiyetname ile tanımada tanıyanın ölüme bağlı tasarruf ehliyeti aranır ve tanıyan sağlığında tanımayı geri alabilir. - **Tanıma beyanı / basit ikrar** (TMK m.295): Kanunda öngörülen şekle uygun yapılan beyan soybağı kurar. Şekle uyulmadan yapılan beyan, babanın ilişki ve doğum hakkında basit bir ikrarıdır. Basit ikrar soybağı kurmaz; ancak tanıma şekline uygun beyan soybağı kurar. - **Tanıma anında var olan sakatlık / Sonradan öğrenilen bilgi** (TMK m.297): İrade sakatlığı tanıma beyanı anında mevcut olan bir sakatlıktır. Sonradan öğrenilen bilgi, tanıma sırasında var olmayan bir kanıdır. Sonradan öğrenilen bilgi bu maddeye dayanak olamaz; tanıma anında var olan sakatlık aranır. ## İlgili konular - Tanıma ve babalık hükmü (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tanima-ve-babalik-hukmu - Genel hükümler ve kocanın babalığı (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/genel-hukumler-ve-kocanin-babaligi - Kişisel durum sicili (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kisisel-durum-sicili - Yasal mirasçılar (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/yasal-mirascilar ## Örnek kararlar - 2. Hukuk Dairesi, 2024/4807 E., 2024/7800 K., 23.10.2024 — ilgili: TMK m.297, TMK m.298, TMK m.299, TMK m.300 - 2. Hukuk Dairesi, 2024/1561 E., 2024/7591 K., 21.10.2024 — ilgili: TMK m.297, TMK m.298, TMK m.299, TMK m.300 - 2. Hukuk Dairesi, 2024/8865 E., 2024/8931 K., 20.11.2024 — ilgili: TMK m.297, TMK m.298, TMK m.299 ## İlgili terimler [Tenfiz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tenfi-z) · [İlgililer](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilgililer) · [İrade sakatlığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/irade-sakatligi) · [İnandırıcı kanıt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/inandirici-kanit) · [Tenfiz kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tenfiz-karari) · [Yanılma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yanilma) · [Soybağı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/soybagi) · [Karşılıklılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsiliklilik) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.