---
title: "Taraf nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/taraf"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Taraf

Diğer yazımlar: Taraflar

**Kısaca:** Mirasbırakanın ana tarafı ile baba tarafı olarak ayrılan iki miras hattıdır. Bir tarafta hiç mirasçı kalmadığında, o taraftaki pay diğer tarafa geçer. (TMK m.496)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.496 – II. Ana ve baba (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-496#f3): Mirasbırakanın ana tarafı ile baba tarafı olarak ayrılan iki miras hattıdır. Bir tarafta hiç mirasçı kalmadığında, o taraftaki pay diğer tarafa geçer.
- TMK m.497 – III. Büyük ana ve büyük baba (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-497#f3): Mirasbırakanın ana tarafındaki ya da baba tarafındaki büyük ana ve büyük babalardan oluşan gruptur. Madde, bir tarafın tümüyle tükenmesi hâlinde payın diğer tarafa geçmesini bu kavram üzerinden kurar.

### Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.215 – Dinleme ve okumadan sonra diyeceğin sorulması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-215): Maddede sayılan katılan veya vekili, Cumhuriyet savcısı, sanık ve müdafiidir. Diyecek sorusu bu kişilere yöneltilir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Doğrudan taraf / Silsile yoluyla taraf** (VUK m.256): Hesap ve işleme doğrudan taraf olan kişinin defter ve belgeleri, mali müşavir talebinin muhatabı olabilir. Silsile yoluyla taraf olan kişi, zincirleme ilişki üzerinden ilgili hesap ve işlemle bağlantılıdır. Her iki durumda da talep geçerlidir; silsile bağı ispat edilmeden talebe uyulması beklenmez.
- **Teşebbüs lehine hükmedilen ücret / diğer taraf lehine hükmedilen ücret** (399 s. K. m.37): Kamu iktisadi teşebbüsü ve bağlı ortaklık lehine hükmedilen vekâlet ücreti, bu maddedeki dağıtım kuralına tabidir. Teşebbüs ve bağlı ortaklık dışındaki bir taraf lehine hükmedilen vekâlet ücreti bu maddenin kapsamında değildir. Dağıtım, yalnızca teşebbüs veya bağlı ortaklık lehine hükmedilen ve tahsil edilen ücretlerde 657 sayılı Kanun'a göre yapılır; diğerleri için genel hükümler uygulanır.
- **İmza eden müteselsil sorumlu / İmza eden müstesna taraf** (488 s. K. m.24): Vergiden müstesna bir kişinin imzası kağıtta bulunsa da bu kişi sorumluluk doğurmaz; diğer imza sahipleri tamamından sorumludur. Vergiye tabi imza sahipleri, kağıdın tamamına ilişkin vergi ve cezadan müteselsilen sorumludur. Müstesna tarafın bulunması vergi tutarını azaltmaz; vergi tamamının sorumlu imza sahiplerinden alınması gerekir.
- **Mahkemenin kendi gerekçesiyle ertelemesi / taraf kusuruyla ertelenmesi** (Harçlar K. m.12): Mahkeme bilirkişi raporu beklemek gibi kendi gerekçesiyle ertelerse taraflar veya vekiller ertelemeye sebep olmamıştır. Taraf veya vekilinin talebi, muvafakati ya da ihmali erteleme nedeniyse, bu kişiler ertelemeye sebep olmuş sayılır. Mahkemenin kendi gerekçesiyle yaptığı ertelemede celse harcı doğmaz; taraf kusuruyla yapılanda doğar. (Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, 2022/1858 E., 2023/24 K., 04.01.2023)
- **Genel bütçeli idare (j) / diğer taraflar** (Harçlar K. m.13): Genel bütçeli idarelerin (1) ve (3) sayılı tarifeye giren işlemleri istisnadır. Özel bütçeli idareler veya diğer tüzel ve gerçek kişiler bu bentten yararlanamaz. Harç, idarenin haklılık oranında karşı tarafa yüklenir; muafiyet yalnız genel bütçeli idareye tanınmıştır.
- **Taraf sıfatı / Temsil ve takip yetkisi** (703 s. K. m.219): Taraf sıfatı, davanın tarafının kanun gereği Cumhurbaşkanlığı olmasıdır ve bir yetki verme işlemine bağlı değildir. Temsil ve takip yetkisi, Cumhurbaşkanlığının bu davayı ilgili idare hukuk birimine devretmesi işlemidir ve yazılı yetkilendirme gerektirir. Taraf sıfatı kendiliğinden geçer; takip yetkisi ancak verildiğinde birime geçer. Yetki verilmemişse dava Cumhurbaşkanlığı adına takip edilmeye devam eder.

## İlgili konular

- Yasal mirasçılar (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/yasal-mirascilar
- Delillerin ortaya konulması ve tartışılması (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/delillerin-ortaya-konulmasi-ve-tartisilmasi

## Örnek kararlar

- 7. Hukuk Dairesi, 2024/2323 E., 2024/3972 K., 19.09.2024 — ilgili: TMK m.496, TMK m.497
- 2008/46 E., 2008/163 K., 13.11.2008 — ilgili: TMK m.497
- 7. Hukuk Dairesi, 2025/2166 E., 2025/5607 K., 24.12.2025 — ilgili: TMK m.496

## İlgili terimler

[Halefiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/halefiyet) · [Sağ kalan eş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sag-kalan-es) · [Altsoy](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/altsoy)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.