---
title: "Tasarruf edilebilir kısım nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf-edilebilir-kisim"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Tasarruf edilebilir kısım

**Kısaca:** Mirasbırakanın saklı payları düşüldükten sonra serbestçe tasarruf edebildiği terekenin bölümüdür. Vakfa özgülenecek malvarlığı bu sınırı aşamaz. (TMK m.526)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.507 – III. Tasarruf edilebilir kısmın hesabı — 1. Borçların indirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-507#f1): Mirasbırakanın saklı pay dışında, ölüme bağlı tasarrufla serbestçe dağıtabileceği tereke değeridir. Bu madde ile hesaplanan net tereke üzerinden belirlenir.
- TMK m.526 – G. Vakıf (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-526): Mirasbırakanın saklı payları düşüldükten sonra serbestçe tasarruf edebildiği terekenin bölümüdür. Vakfa özgülenecek malvarlığı bu sınırı aşamaz.
- TMK m.549 – C. Tasarruf edilebilir kısmın daralması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-549): Mirasbırakanın saklı paylı mirasçılar dışında ölüme bağlı kazandırmalarla serbestçe tasarruf edebileceği malvarlığı kısmıdır. Miras bırakılırken değil, mirasbırakanın ölümü anında saklı paylara göre belirlenir.
- TMK m.560 – B. Tenkis davası — I. Koşulları — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-560): Mirasbırakanın saklı payları zedelemeden ölüme bağlı tasarrufla dilediği gibi kullanabileceği terekenin bölümüdür. Tenkis, bu kısmı aşan kazandırmalar için söz konusu olur.
- TMK m.561 – 2. Saklı paylı mirasçılar lehine kazandırmalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-561): Mirasbırakanın saklı paylar dışında kalan ve ölüme bağlı tasarrufla serbestçe kazandırabileceği terekenin bölümüdür. Mirasçısı bulunmayan mirasbırakanda bu kısım tüm tereke olur.
- TMK m.568 – 5. İntifa hakkı veya irat bakımından (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-568): Mirasbırakanın saklı paylı mirasçıların saklı paylarını aşmadan ölüme bağlı tasarrufla serbestçe bırakabileceği miras payı kısmıdır. Madde, intifa hakkı ya da irat borcunun bu kısmı aşıp aşmadığını belirlemek için kullanılan ölçüttür.
- TMK m.573 – I. Tenkis (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-573): Mirasbırakanın saklı paylı mirasçıların saklı paylarını ihlal etmeden ölümle bağlı veya sağlar arası tasarrufa serbestçe ayırabileceği tereke oranıdır. Edimlerin tenkise tabi olup olmadığı bu oranın aşılıp aşılmadığına göre belirlenir.

### Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Vakıflara Vergi Muafiyeti Tanınması Hakkında Kanun
- Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Vakıflara Vergi Muafiyeti Tanınması Hakkında Kanun m.21 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4962-sayili-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasi-ve-vakiflara-vergi-muafiyeti-taninmasi/madde-21): Miras bırakanın saklı pay dışında, vasiyet yoluyla serbestçe tasarruf edebildiği terekenin bölümüdür. Vakıf, bu kısmın tamamı veya bir bölümü özgülenerek kurulabilir; saklı paylı mirasçıların payına dokunulamaz.

## Karıştırılan kavramlar

- **Tasarruf edilebilir kısım / saklı pay** (TMK m.526): Tasarruf edilebilir kısım, mirasbırakanın vakfa özgüleyebileceği üst sınırdır. Saklı pay, kanunen mirasçılar için ayrılmış ve mirasbırakanın tasarrufuna kapalı olan paydır. Vakfa özgülenen mal, saklı payları zedeliyorsa saklı pay sahipleri tenkis talep edebilir; bu durumda vakıf amacını gerçekleştiremezse sona erer.

## İlgili konular

- Ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/olume-bagli-tasarruflarin-iptali-ve-tenkisi
- Artmirasçı atama ve hükümleri (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/artmirasci-atama-ve-hukumleri
- Miras sözleşmesinden doğan davalar (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/miras-sozlesmesinden-dogan-davalar
- Tasarruf ehliyeti ve tasarruf özgürlüğü (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasarruf-ehliyeti-ve-tasarruf-ozgurlugu
- Vasiyetten dönme ve miras sözleşmesi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/vasiyetten-donme-ve-miras-sozlesmesi

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2023/53 E., 2024/464 K., 25.09.2024 — ilgili: TMK m.560

## İlgili terimler

[Tenkis](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tenkis) · [Saklı Pay](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sakli-pay) · [İvaz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ivaz) · [Mirastan feragat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mirastan-feragat) · [Cenaze giderleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cenaze-giderleri) · [Tenkis Davası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tenkis-davasi) · [Aciz vesikası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aciz-vesikasi) · [Özgüleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozguleme)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.