---
title: "Tasarruf hakkı nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf-hakki"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Tasarruf hakkı

**Kısaca:** Gönderenin, taşıma sözleşmesi kapsamında eşya üzerinde taşımanın durdurulması, geri getirilmesi, yön değiştirilmesi veya başka gönderilene teslim gibi işlemleri yaptırabilme yetkisidir. Taşıma talimatından farklı olarak eşyanın akıbetini değiştiren bir yetkidir. (TTK m.868)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.783 – 2. Karşılık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-783#f1): Düzenleyenin muhatap nezdindeki karşılık üzerinde çek düzenleyerek tasarruf edebilmesi yetkisidir. Bu yetki muhatap ile düzenleyen arasındaki açık veya zımni anlaşmadan doğar.
- TTK m.868 – XIII - Emir, talimat ve tasarruflar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-868#f3): Gönderenin, taşıma sözleşmesi kapsamında eşya üzerinde taşımanın durdurulması, geri getirilmesi, yön değiştirilmesi veya başka gönderilene teslim gibi işlemleri yaptırabilme yetkisidir. Taşıma talimatından farklı olarak eşyanın akıbetini değiştiren bir yetkidir.
- TTK m.869 – XIV - Taşıma ve teslim engelleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-869#f1): Taşıma sırasında eşya üzerinde talimat verme yetkisini ifade eder ve m.868 uyarınca gönderene, belirli hallerde gönderilene ait olur. Bu maddede bu hakkın kime ait olduğunu belirleyen ölçüt, m.868'e yapılan atıftır.

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.242 – A. Yönetim, yararlanma ve tasarruf (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-242): Malın mülkiyetini devretme, üzerinde sınırlı aynî hak kurma veya malı değiştirme yetkisidir. Yönetim ve yararlanmadan ayrılan, malın hukuki akıbetini belirleyen yetkidir.
- TMK m.244 – I. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-244): Malın hukuki akıbetini etkileyen işlemleri, örneğin devir, rehin veya tüketim gibi işlemleri yapma yetkisidir. Yönetim ve yararlanmadan ayrı, daha ağır sonuçlu bir yetkidir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Taşıyıcının zilyetliği / tasarruf hakkı** (TTK m.891): Taşıyıcının eşyayı fiilen elinde tuttuğu hâl. Taşıyıcının eşyayı fiilen elinde tutmadan konişmento veya taşıma senedi ile tasarruf hakkına sahip olduğu hâl. Her iki hâlde de hapis hakkı devam eder; ikisi de sona ererse hak da sona erer.

## İlgili konular

- Değerin belirlenmesi ve artık değere katılma (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/degerin-belirlenmesi-ve-artik-degere-katilma
- Paylaşmalı mal ayrılığı (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/paylasmali-mal-ayriligi
- Bono veya emre yazılı senet, çeklerin düzenlenmesi ve şekli (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/bono-veya-emre-yazili-senet-ceklerin-duzenlenmesi-ve-sekli

## Örnek kararlar

- Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2023/275 E., 2025/100 K., 12.02.2025 — ilgili: TTK m.868
- Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2023/788 E., 2024/879 K., 11.09.2024 — ilgili: TTK m.869
- İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/165 E., 2024/511 K., 27.06.2024 — ilgili: TTK m.783

## İlgili terimler

[Mal ayrılığı rejimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mal-ayriligi-rejimi) · [Yararlanma hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yararlanma-hakki) · [Yasal sınırlar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yasal-sinirlar) · [Yönetim hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yonetim-hakki) · [Gönderilen](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gonderilen) · [Emir ve talimat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emir-ve-talimat) · [Riziko alanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/riziko-alani) · [Taşıma senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasima-senedi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.