--- title: "Tasarruf yetkisi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf-yetkisi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tasarruf yetkisi **Kısaca:** Tasarruf yetkisi, 5 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.1015 · yetkinin ve sebebin belirlenmesi: Sicilde kayıtlı hak sahibinin, o hak üzerinde işlem yapma yetkisine sahip olmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-1015) - TBK m.570 · mislî şeylerin saklanması: Saklayanın, saklatanın açık yetkisi olmadan saklanan misli eşya veya kıymetli evrak üzerinde hukuki veya fiili işlem yapma imkânıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-570) - HMK m.24 · tasarruf ilkesi: Tarafın dava konusu hak üzerinde feragat, kabul, sulh gibi işlemlerle hukuki sonuç doğurabilme yetkisidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-24) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.988 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-988): Bir şey üzerinde mülkiyetin devri ya da sınırlı aynî hak kurulması gibi hukuki tasarrufları yapabilme yetkisidir. Maddenin koruduğu iyiniyet, zilyedin bu yetkiye sahip olduğuna yöneliktir; zilyedin sadece zilyet olması yeterli değildir. - TMK m.1015 – 2. Yetkinin ve sebebin belirlenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-1015#f1): Sicilde kayıtlı hak sahibinin, o hak üzerinde işlem yapma yetkisine sahip olmasıdır. Madde bakımından yetki, istemde bulunanın sicilde hak sahibi görünen kişi olması veya bu kişinin temsilcisi bulunmasıyla belgelenir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.570 – B. Mislî şeylerin saklanması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-570): Saklayanın, saklatanın açık yetkisi olmadan saklanan misli eşya veya kıymetli evrak üzerinde hukuki veya fiili işlem yapma imkânıdır. Para dışındaki misli şeylerde bu yetki ayrıca verilmelidir. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.24 – Tasarruf ilkesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-24#f3): Tarafın dava konusu hak üzerinde feragat, kabul, sulh gibi işlemlerle hukuki sonuç doğurabilme yetkisidir. Yalnız tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebildiği haklar için geçerlidir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1116 – c) Diğer hâllerde (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1116): Kaptanın eşyayı satması, rehnetmesi ya da hukuki veya fiili bir işlemle eşya üzerindeki hakları değiştirmesi anlamına gelen yetkidir. Kaptan bu yetkiyi malik adına değil, madde koşullarının varlığı hâlinde kullanır. ### Sermaye Piyasası Kanunu - Sermaye Piyasası Kanunu m.83 – Yatırımcı Tazmin Merkezi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-83): YTM'nin, tazmin kararı verilen kuruluşun ödemelerini durdurmasıyla birlikte tüm mal varlığı üzerinde yalnızca kendisinin tasarrufta bulunabilmesidir. Bankalar açısından bu tedbir yalnızca sermaye piyasası faaliyetlerinden kaynaklanan nakit ödeme ve sermaye piyasası aracı teslim yükümlülükleri bakımından uygulanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Tasarruf yetkisi eksikliği / Ehliyetsizlik** (TMK m.988): Devredenin tasarruf yetkisinin bulunmaması, malın emin sıfatıyla zilyetten devri halinde m.988 kapsamındadır. Edinimdeki sakatlık ehliyetsizlik gibi tasarruf yetkisi dışındaki bir sebepten kaynaklanıyorsa, madde uygulanmaz. Ehliyetsizlik halinde iyiniyetli edinen korunmaz; tasarruf yetkisi eksikliği halinde korunur. - **Tasarruf yetkisi / hukuki sebep** (TMK m.1015): Tasarruf yetkisi, istemde bulunanın sicildeki hak sahibi sıfatına ya da temsilci olmasına ilişkindir. Hukuki sebep, tasarruf işlemine dayanak olan borçlandırıcı işlemin varlığı ve şeklidir. İki belgelendirme ayrı ayrı yapılmalıdır; yetkinin belgelenmesi sebebin şekle uygunluğunu kendiliğinden kanıtlamaz. - **Tasarruf yetkisi sınırlaması / fiil ehliyeti kısıtlaması** (TMK m.199): Madde 199 kapsamındaki sınırlama, hâkim kararıyla belirli malvarlığı değerleri üzerinde doğan bir tasarruf yetkisi kısıtlamasıdır. Fiil ehliyeti kısıtlaması kişinin tüm hukuki işlemlerini etkiler ve kişiye bağlı bir sınırlamadır. Madde 199 kapsamındaki kısıtlama yalnızca belirlenen değerlerle sınırlıdır; kişinin genel ehliyeti etkilenmez. - **Mülkiyetin kazanılması / Tasarruf yetkisi** (TMK m.705): Tescilden önce kazanılmış mülkiyet, malike mülkiyet hakkının tanıdığı hak ve sorumlulukları verir. Tasarruf işlemleri (devir, irtifak ve rehin kurma) için tapuya tescil yapılmış olması gerekir. Malik tescilden önce de mülkiyetin sağladığı hakları kullanabilir, ancak bu hakları devredemez ya da taşınmaz üzerinde ayni hak kuramaz. - **Malikin taahhüdü / malikin tasarruf yetkisi** (TMK m.869): Malikin rehinli taşınmaz üzerinde yeni sınırlı aynî hak kurmayacağına dair taahhüdü. Malikin rehin hakkı nedeniyle tasarruf yetkisinin devam etmesi. Taahhüt geçersizdir; malik tasarruf yetkisini koruyabilir, ancak bu tasarruf rehin hakkını olumsuz etkileyemez. - **Aynî hakkın güvencesi / tasarruf yetkisi noksanlığı** (TMK m.1011): Birinci hâlde iddia edilen bir aynî hak vardır ve bu hakkın sicilde güvence altına alınması gerekir. İkinci hâlde hak sahibinin tasarruf yetkisini gösteren belgede eksiklik vardır ve bu eksiklik kanunen sonradan tamamlanabilir. Her iki hâlde de şerh verilebilir; ancak ikinci hâlde şerhin verilebilmesi kanunun tamamlanmaya olanak tanımasına bağlıdır. ## İlgili konular - Genel saklama sözleşmesi ve saklayanın borçları (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/genel-saklama-sozlesmesi-ve-saklayanin-borclari - Zilyetlik dolayısıyla hakkın korunması (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/zilyetlik-dolayisiyla-hakkin-korunmasi - Yargılamaya hâkim olan ilkeler (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/yargilamaya-hakim-olan-ilkeler ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2024/81 E., 2025/553 K., 24.09.2025 — ilgili: HMK m.24 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/802 E., 2025/335 K., 21.05.2025 — ilgili: TMK m.988 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/235 E., 2024/195 K., 24.04.2024 — ilgili: HMK m.24 ## İlgili terimler [Tasarruf ilkesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf-ilkesi) · [Donma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/donma) · [Edinim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/edinim) · [Yarar ve hasar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yarar-ve-hasar) · [YTM](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ytm) · [Yatırım kuruluşu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yatirim-kurulusu) · [Sınırlı ayni hak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sinirli-ayni-hak) · [Tasarruf işlemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf-islemi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.