--- title: "Tasfiye memuru nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasfiye-memuru" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tasfiye memuru Diğer yazımlar: Tasfiye memurları **Kısaca:** Tasfiye memuru, 8 kanunda 49 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.634 · yönetim: Sulh mahkemesi tarafından atanan, bir ya da birkaç kişiden oluşabilen ve resmî tasfiyeyi fiilen yürüten kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-634) - TTK m.546 · uygulanacak diğer hükümler: Şirketin tasfiyesini yürüten kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-546) - İİK m.345 · hükmi şahısların muamelelerinde kimlerin ceza göreceği: Tasfiye sürecindeki hükmi şahsın işlerini yürüten ve malvarlığını tasfiye eden kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-345) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu (37 maddeden 18'i) - TTK m.268 – 2. Ortakların kararlarına uyma zorunluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-268#f1): Şirketin tasfiye sürecinde şirket işlerini yürüten ve şirketi sona erdirme işlemlerini gerçekleştiren kişidir. Tasfiye memurunun görevi, ortakların tasfiyeye ilişkin verdiği kararlarla sınırlıdır. - TTK m.272 – I - Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-272#f1): Kollektif şirketin tasfiye amacıyla temsil ve yönetimini üstlenen kişidir. Görevi şirketin sona ermesiyle başlar ve tasfiye işlemleri bitene kadar sürer. - TTK m.273 – II - Seçim ve atama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-273#f1): Şirketin sona ermesi hâlinde borçlarını ödeyip alacaklarını tahsil eden ve kalan malvarlığını paylaştıran, şirketi temsil eden kişidir. Görevini kanunda ve sözleşmede gösterilen usullere göre seçilerek ya da mahkemece atanarak yerine getirir. - TTK m.275 – b) Sona ermeden sonra atama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-275#f1): Şirketin sona ermesinden sonra tasfiye işlemlerini yürüten ve şirketi dış ilişkide temsil eden kişidir. Ortaklar arasından seçilmiş olabilir; bu durumda madde metnindeki görevden alma usulü uygulanır. - TTK m.278 – IV - İşlem biçimine ilişkin hükümler — 1. Birlikte hareket (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-278#f1): Şirketin tasfiyesini yürüten ve tasfiye işlerini görmekle yetkili kılınan kişidir. Tasfiye memurunun kimler arasından seçileceği bu maddede düzenlenmemiştir. - TTK m.280 – 3. Temsil (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-280#f1): Tasfiye hâlindeki şirketi mahkemede ve dışarıda temsil eden ve tasfiye işlemlerini yürüten kişidir. Maddenin temsil yetkisi bu kişilere tanınmıştır. - TTK m.281 – 4. Yalnız başına hareket (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-281#f1): Şirketin tasfiyesini yürüten ve şirketi temsil eden kişidir. Madde, tasfiye memurlarının birden fazla olabileceğini varsayar ve bu hâlde üçüncü kişi beyanlarının bunlardan birine yapılmasının yeterli olduğunu öngörür. - TTK m.282 – 5. Yetkilerin genişletilmesi veya daraltılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-282#f1): Şirketin sona ermesinden sonra tasfiye işlemlerini yürüten ve şirketi temsil eden kişidir. Kanun gereği haiz olduğu yetkiler, şirketin tasfiyesini yürütmek için gereken temsil ve işlem yetkisini kapsar. - TTK m.283 – V - Tescil ve ilan (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-283#f1): Şirketin sona ermesinden sonra tasfiye işlemlerini yürüten kişidir. Maddenin konusu, bu kişinin atanması, değiştirilmesi, görevden alınması ve yetkilerinin tescil ve ilan yükümlülüğüdür. - TTK m.284 – VI- Ücret (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-284#f1): Şirketin tasfiyesini yürüten, şirketi temsil eden ve tasfiye işlemlerini gerçekleştiren kişidir. Bu madde bakımından önemli olan, ortaklar arasından mı yoksa ortak olmayanlar arasından mı atandığıdır. - TTK m.285 – VII – Sorumluluk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-285#f1): Şirketin sona ermesinin ardından tasfiye sürecini yürüten ve şirketi temsil eden kişidir. Madde bakımından sorumluluk, bu sıfatla yapılan aykırı hareketlerden doğar. - TTK m.286 – I - Koruma önlemleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-286#f1): Tasfiye hâlindeki şirketin tasfiyesini yürüten, şirketi dışarıya karşı temsil eden kişidir. Tasfiye memuru ortaklar arasından ya da ortak olmayan biri arasından seçilebilir. - TTK m.288 – 2. Defterler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-288#f1): Şirketin sona erme sürecinde, şirketin işlerini tasfiye amacıyla yürüten ve şirketi temsil eden kişidir. Görevi, şirketin dağıtım öncesi borçlarını ödemek ve kalan malvarlığını paylaştırmaktır. - TTK m.291 – III - Tasfiyenin amacı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-291#f1): Şirketin tasfiye sürecinde şirketi yöneten ve tasfiye işlemlerini yürüten kişidir. Ortak olabileceği gibi ortak olmayan biri de olabilir; atanma biçimi tasfiye memurunun niteliğine göre değişir. - TTK m.293 – 2. İstisna (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-293#f1): Şirketin feshinden sonra tasfiye işlemlerini yürüten kişilerdir. Bu madde bakımından yetkileri, şirketin işletme konusu kapsamındaki işlemlerle sınırlıdır. - TTK m.294 – V - Varlıkların paraya çevrilmesi — 1. Ayrı ayrı satış (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-294#f1): Şirketin sona ermesinden sonra şirket varlıklarını paraya çeviren, borçlarını ödeyen ve kalanı dağıtan kişidir. Satış yetkisi bu sıfattan doğar ve yetki, tasfiye sürecinin gerekleri ile sınırlıdır. - TTK m.295 – 2. Toptan satış (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-295#f1): Şirketin tasfiyesini yürüten ve şirketi temsil eden kişidir. Tasfiye memurlarının yetkisi, ortakların oybirliğiyle verilen karar çerçevesinde sınırlıdır. - TTK m.296 – 3. Paranın yatırılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-296#f1): Şirketin tasfiyesini yürüten ve tasfiye sırasında elde edilen paraları yönetmekle yükümlü olan kişidir. Bu madde bakımından yükümlülük, tasfiye memurlarına yüklenmiştir. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.309/A – Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-309a#f2): Alacaklıların seçtiği, borçlunun malvarlığını paraya çevirme ve alacaklılara dağıtma işlemlerini yürüten organdır. Asliye ticaret mahkemesinin seçimi onaylamasıyla göreve başlar. - İİK m.309/Ğ – Tahsili güç ve ihtilaflı hakların alacaklılara devri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-309gg#f1): Konkordato tasfiyesinde masayı yöneten ve vazgeçme kararı için teklifte bulunan görevlilerdir. Kurulun kararı yalnız bu teklif üzerine alınabilir. - İİK m.345 – Hükmi şahısların muamelelerinde kimlerin ceza göreceği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-345#f1): Tasfiye sürecindeki hükmi şahsın işlerini yürüten ve malvarlığını tasfiye eden kişidir. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.10 – Kanuni temsilcilerin ödevi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-10#f5): Tasfiye hâlindeki tüzel kişiliğin işlerini yürüten ve tasfiye sonucu dağıtılan tutarla sınırlı olarak sorumlu tutulan kişidir. Ek beşinci fıkraya göre tasfiye dönemi tarhiyatı ve ceza kesme işlemi onlardan yapılabilir. - VUK m.162 – Tasfiye ve İflas (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-162#f2): Tasfiye hâlindeki tüzel kişinin malvarlığını tasfiye eden ve bu sırada vergi bildirim yükümlülüğünü yerine getiren kişidir. Görevi tasfiyenin yürütülmesi ile sınırlıdır. ### Kooperatifler Kanunu - Kooperatifler Kanunu m.43 – 1. Çağrıya yetkisi olanlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-43#f1): Kooperatifin tasfiyesi sırasında tasfiye işlerini yürüten kişilerdir. Çağrı yetkileri tasfiye sürecinin genel kurulu ile sınırlıdır. - Kooperatifler Kanunu m.81 – A) Dağılma sebepleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-81#f4): Tasfiyeyi yürüten kişidir. Mahkeme veya genel kurul tarafından seçilebilir; seçilmezse tasfiye işlerini yönetim kurulu yapar. ### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun - AATUHK m.32 – Tasfiye halinde vazifeliler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-32#f1): Tüzel kişinin tasfiyesini yürüten, tüzel kişiyi tasfiye amacıyla temsil eden kişidir. Madde bakımından tasfiye memurları, tasfiye sürecinde amme borçlarını ödeme ve 6183 sayılı Kanun'dan doğan yükümlülükleri üstlenen kişilerdir. - AATUHK m.115 – Suçların takibi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-115#f2): Tüzel kişinin tasfiyesi sırasında onun işlerini yürüten ve mal varlığını paylaştıran kişidir. Tasfiye sürecinde işlenen suç bakımından ayrıca sorumlu tutulabilir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.634 – I. Yönetim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-634#f1): Sulh mahkemesi tarafından atanan, bir ya da birkaç kişiden oluşabilen ve resmî tasfiyeyi fiilen yürüten kişidir. Görevini sulh mahkemesinin gözetim ve denetimi altında yerine getirir. ### Kurumlar Vergisi Kanunu - Kurumlar Vergisi Kanunu m.17 – Tasfiye (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/madde-17#f2): Kurumun tasfiyesini yürüten ve tasfiye beyannamelerini veren kişilerdir. Tahakkuk etmiş ve itirazlı vergiler için İcra ve İflas Kanunu'na uygun karşılık ayırmadan ödeme ya da paylaştırma yapmaları hâlinde şahsen ve müteselsilen sorumludur. ### Sigortacılık Kanunu - Sigortacılık Kanunu m.10 – Tasfiye, birleşme, devir, portföy devri ve iflas (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5684-sayili-sigortacilik-kanunu/madde-10#f2): Sigorta şirketinin tasfiyesini yürüten kişidir. Müsteşarlık, gerekli gördüğünde bu kişilerin değiştirilmesini talep edebilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Tasfiye memuru / İflas dairesi** (VUK m.162): Tasfiye hâlindeki tüzel kişilerde bildirim tasfiye memurlarınca yapılır. İflas hâlinde bildirim iflas dairesince yapılır. Bildirim yükümlüsü hâle göre değişir; ancak yükümlülük her iki hâlde aynıdır. - **Tasfiye memuru seçilmiş / seçilmemiş** (1163 s. K. m.81): Mahkeme veya genel kurul tasfiye memuru seçmişse tasfiye bu kişilerce yürütülür. Tasfiye memuru seçilmemişse tasfiye işlerini yönetim kurulu yürütür. Yönetim kurulu tasfiyeyi yürüttüğünde tasfiye kurulu üyelerine ücret ödenmesi söz konusu olmayabilir; seçilen tasfiye kurulu üyelerine atamayı yapan merci tarafından belirlenen ücret ödenir. - **Tasfiye memuru / Konkordato komiseri** (İİK m.309/A): Tasfiye memuru alacaklılar tarafından seçilir ve paraya çevirme işlemlerini yürütür. Konkordato komiseri mahkemece görevlendirilen denetim organıdır. Komiser tasfiye memuru olarak da seçilebilir; ancak bu seçim onu tasfiye memuru yapmaz, alacaklıların seçimi gerekir. - **Ortaklar ile tasfiye memuru arasındaki uyuşmazlık / Genel dava yolu** (TTK m.268): Ortaklar ile tasfiye memurları arasında çıkan uyuşmazlıklar basit yargılama usulüne göre karara bağlanır. Bu madde dışında kalan uyuşmazlıklar genel dava usulüne tabi olabilir. Maddenin kapsamına giren uyuşmazlıklarda kısa yargılama yapılır ve verilen karar kesin olur; kanun yoluna gidilemez. - **Seçilmiş tasfiye memuru / Seçilmemiş tasfiye memuru** (TTK m.273): Ortakların oybirliğiyle seçtiği tasfiye memurudur; seçim sözleşmede, devam sırasında ya da sona ermeden sonra yapılabilir. Oybirliğiyle seçim yapılamadığında kanun tüm ortakları ya da kanuni temsilcilerini tasfiye memuru sayar. Seçim yapılmışsa seçilen kişi tasfiye memurudur; yapılmamışsa tüm ortaklar tasfiye memuru sayılır ve mahkemeye başvuru hakkı doğar. - **Ortaklardan atanan / Üçüncü kişi tasfiye memuru** (TTK m.273): Tasfiye memuru ortaklar arasından seçilen ya da mahkemece atanan kişidir. Ortak olmayan, şirketle ilgisi bulunmayan kişi de seçilebilir ya da atanabilir. Her iki hâlde de atama geçerlidir; kişinin ortak olup olmaması seçim ya da atamanın geçerliliğini etkilemez. ## İlgili konular - Yeni işler ve varlıkların paraya çevrilmesi (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/yeni-isler-ve-varliklarin-paraya-cevrilmesi - İşlem biçimine ilişkin hükümler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/islem-bicimine-iliskin-hukumler - Sona erme ve özel hâller (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sona-erme-ve-ozel-haller - Genel hükümler, tasfiye memurları ve görevden alma (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/genel-hukumler-tasfiye-memurlari-ve-gorevden-alma - Tasfiye işleri (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/tasfiye-isleri - Tasfiye işleri ve defter tutma yükümlülüğü (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/tasfiye-isleri-ve-defter-tutma-yukumlulugu ## Örnek kararlar - Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, 2024/210 E., 2024/528 K., 24.04.2024 — ilgili: TTK m.536, TTK m.537, TTK m.539, TTK m.541, TTK m.542, TTK m.538, TTK m.545 - Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/1313 E., 2025/79 K., 26.02.2025 — ilgili: VUK m.10, 5520 s. K. m.17 - 11. Hukuk Dairesi, 2022/230 E., 2023/3449 K., 01.06.2023 — ilgili: TTK m.291, TTK m.535 ## İlgili terimler [Tasfiye hâli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasfiye-hali) · [İskonto](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iskonto) · [Tescil ve ilan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tescil-ve-ilan) · [Hükmi şahıs](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukmi-sahis) · [Oybirliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/oybirligi) · [Alacaklılar kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alacaklilar-kurulu) · [Görevden alma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorevden-alma) · [Kanuni temsilci](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-temsilci) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.