--- title: "Tasfiye nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasfiye" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tasfiye **Kısaca:** Tasfiye, 27 kanunda 37 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.52 · sınırlı devam etme: Sona eren tüzel kişinin alacaklarının tahsil edilmesi, borçlarının ödenmesi ve malvarlığı değerlerinin paraya çevrilmesi işlemleridir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-52) - TBK m.644 · tasfiye usulü: Ortaklığın sona ermesinden sonra ortaklık malvarlığının paraya çevrilmesi, borçların ödenmesi ve kalanın ortaklara dağıtılması işlemlerinin bütünüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-644) - TTK m.643 · tasfiye: Şirket mallarının nakde çevrilmesi, borçların ödenmesi ve kalan bakiyenin ortaklara dağıtılması sürecidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-643) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.52 – I. Sınırlı devam etme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-52#f1): Sona eren tüzel kişinin alacaklarının tahsil edilmesi, borçlarının ödenmesi ve malvarlığı değerlerinin paraya çevrilmesi işlemleridir. Tasfiye, tüzel kişinin hukuki ilişkilerinin sona erdirilmesi anlamına gelir. - TMK m.212 – III. Önceki rejimin tasfiyesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-212#f1): Sona eren mal rejiminde malvarlığı değerlerinin ve alacak-borç ilişkilerinin hesaplanarak eşler arasında paylaştırılması işlemidir. Tasfiyenin nasıl yapılacağı, önceki rejimin tasfiye hükümlerine bağlıdır. - TMK m.232 – IV. Değerin belirlenmesi — 1. Sürüm değeri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-232): Mal rejiminin sona ermesinden sonra eşlerin malvarlıklarının ayrılması, artık değerlerin belirlenmesi ve alacakların hesaplanması işlemidir. Değerleme, tasfiyenin bir parçasıdır. - TMK m.443 – V. Ticarî ve sınaî işletmeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-443#f1): İşletmenin faaliyetine son verilerek varlıkların paraya çevrilmesi ve borçların ödenmesi süreci. Vesayet makamı, işletmenin devamının kişinin yararına olmadığı hallerde tasfiye talimatı verebilir. - TMK m.612 – IV. En yakın mirasçıların tamamı tarafından ret — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-612#f1): Reddedilen terekenin borçlarının ödenmesi ve artan değerlerin belirlenmesi işlemidir. Madde, bu işlemin iflas hükümlerine göre yürütüleceğini öngörür. - TMK m.614 – 3. Sonra gelen mirasçılar yararına ret (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-614#f1): Mirasın borçlarının ödenmesi ve kalan değerlerin dağıtılması için iflas hükümlerine göre yapılan resmi tasfiyedir. Madde metninde tasfiyenin yürütülmesine ilişkin ayrıntı yer almaz; yalnızca iflas hükümlerinin uygulanacağı belirtilir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.262 – c) Ödeme zamanı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-262#f2): Ayrılma tarihinden önce girişilmiş işlerin sonuçlandırılması sürecidir. Çıkan ortağa sermaye payının ödenmesi bu işlerin tasfiyesine bağlanmıştır. - TTK m.492 – II - Esas sözleşmeyle sınırlama — 1. İlkeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-492#f3): Şirketin sona ermesinden sonra malvarlığının paylaşımına yönelik süreçtir. Tasfiyeye girilmesi, esas sözleşmedeki devir sınırlamalarının kendiliğinden düşmesine yol açar. - TTK m.643 – D) Tasfiye (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-643#f1): Şirket mallarının nakde çevrilmesi, borçların ödenmesi ve kalan bakiyenin ortaklara dağıtılması sürecidir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.642 – III. Tasfiye — 1. Katılım payı için yapılacak işlem (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-642#f1): Ortaklığın sona ermesinden sonra, borçların ödenmesi, avans ve giderlerin geri verilmesi, katılım paylarının iadesi ve kalan kazanç ya da zararın paylaşılması işlemlerinin bütünüdür. - TBK m.644 – 3. Tasfiye usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-644#f1): Ortaklığın sona ermesinden sonra ortaklık malvarlığının paraya çevrilmesi, borçların ödenmesi ve kalanın ortaklara dağıtılması işlemlerinin bütünüdür. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.110 – Haczin kalkması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-110): Haciz kalkıp muhafazasına gerek kalmayan malların icra dairesince satılmadan elden çıkarılması işlemidir. Bu konu m.110'da değil, kanuna sonradan eklenen ayrı bir hükümde düzenlenmiştir. - İİK m.226 – İflas idaresinin vazifesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-226#f1): Masa mallarının paraya çevrilmesi, borçların ödenmesi ve kalanın alacaklılara paylaştırılması sürecinin tamamıdır. İdarenin görevi iflasın kapanmasına kadar sürer. ### Devlet İhale Kanunu - Devlet İhale Kanunu m.62 – Müteahhit veya müşterinin sözleşmenin bozulmasına neden olması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2886-sayili-devlet-ihale-kanunu/madde-62#f1): Sözleşme feshedildikten sonra karşılıklı alacak ve borçların genel hükümlere göre hesaplanarak sonlandırılması işlemidir. Gelir kaydedilen teminat bu hesaba mahsup edilmez. - Devlet İhale Kanunu m.67 – Müteahhit veya müşterinin ölümü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2886-sayili-devlet-ihale-kanunu/madde-67#f1): Ölüm anına kadar yapılmış işlerin hesabının kesilmesi ve sözleşmeden doğan karşılıklı alacak ve borçların belirlenmesi işlemidir. Tasfiye, sözleşmenin feshi sonrasında genel hükümlere göre yapılır. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.127 – Maksat ve yetki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-127#f1-e): Muhafaza altına alınan malın Maliye ve Gümrük Bakanlığının belirleyeceği esaslar dahilinde satılması veya elden çıkarılmasıdır. Bozulan mallar için süre beklenmeden derhal, diğer mallar için üç ay sonra uygulanır. ### Hilafetin İlgasına ve Hanedanı Osmaninin Türkiye Cumhuriyeti Memaliki Haricine Çıkarılmasına Dair Kanun - Hilafetin İlgasına ve Hanedanı Osmaninin Türkiye Cumhuriyeti Memaliki Haricine Çıkarılmasına Dair Kanun m.7 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/431-sayili-hilafetin-ilgasina-ve-hanedani-osmaninin-turkiye-cumhuriyeti-memaliki-haricine/madde-7#f1): Taşınmazın maliki tarafından elden çıkarılması, yani satılması ya da başka bir biçimde devredilmesi anlamına gelir. Maddede tasfiyenin Hükümetin bilgisi ve muvafakatiyle yapılması öngörülmüştür. ### Gecekondu Kanunu - Gecekondu Kanunu m.1 – Kapsam ve tarif (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/775-sayili-gecekondu-kanunu/madde-1#f1): Gecekondunun ortadan kaldırılması veya bölgenin başka bir düzene kavuşturulması anlamındaki işlemdir. Islahtan ayrılır, çünkü yapının korunmasını değil kaldırılmasını hedefler. ## Karıştırılan kavramlar - **Kendi tasfiyesi / Hükümet marifetiyle tasfiye** (431 s. K. m.7): Malikin, bir yıllık süre içinde Hükümetin bilgisi ve muvafakatiyle taşınmazı kendisi elden çıkarması. Malikin süre içinde tasfiye etmemesi üzerine devletin taşınmazı kendi eliyle tasfiye etmesi. Önceki yöntemde mal sahibi taşınmazın değerini ve işlemi kendisi belirler; ikincisinde devlet tasfiyeyi yürütür, bedel ise malike ödenir. - **Islah / Tasfiye** (775 s. K. m.1): Islah, mevcut gecekonduyu yerinde bırakarak imar düzenine uygun hale getirmeyi hedefler. Tasfiye, gecekonduyu ortadan kaldırmayı veya bölgeyi başka bir düzene kavuşturmayı hedefler. Hangi amacın seçileceği, uygulanacak tedbirin türünü ve yapının korunup korunmayacağını belirler. Madde bu seçimi yapmaz, kanunun diğer hükümlerine bırakır. - **Tasfiye ve teminat iadesi / sözleşmenin devri** (2886 s. K. m.67): Varislerin sözleşmeyi devralmak istemediği veya devir şartlarını yerine getiremediği hal; sözleşme feshedilir, işler tasfiye edilir. Varislerin istekli olduğu ve 30 günlük süre içinde teminat verdiği hal; idarenin takdiriyle sözleşme devredilebilir. Devir gerçekleşirse sözleşme varisler tarafından sürdürülür; gerçekleşmezse kesin teminat ve diğer alacaklar tasfiye sonucunda varislere verilir. - **Tasfiye amacıyla sınırlı devam / tam kişilik** (TMK m.52): Tasfiye sürecindeki tüzel kişi, tasfiye amacıyla sınırlı olarak hak ve borç taşıyabilir ve dava ehliyetini sürdürür. Sona erme anından önceki, tam kişiliğe sahip tüzel kişi, kuruluş amacına uygun her türlü işlemi yapabilir. Tasfiye aşamasındaki tüzel kişi, tasfiye dışındaki işlemleri (yeni sözleşme, yeni faaliyet) yapamaz; bu işlemler geçersiz sayılır. - **Tasfiye sürecinde kişilik / tasfiye bitimi sonrası** (TMK m.52): Tasfiye sürdüğü sürece tüzel kişi, sicilden silinmemiş olduğu için kişiliğini ve sınırlı ehliyetini korur. Tasfiye tamamlanıp tüzel kişinin sicil kaydı silindiğinde kişilik tamamen ortadan kalkar. Tasfiye tamamlanmadan açılan davalarda tüzel kişi taraf olarak yer alabilir; tasfiye bittikten sonra açılan davalarda ise tüzel kişi artık taraf olamaz. - **Tasfiye artığı / reddedenlerin payı** (TMK m.612): Tasfiye artığı, reddetmemiş gibi hak sahiplerine verilir. Ana kural uyarınca reddedenin payı, ret sonucunda yerini alacaklara geçer (m.611). Bu maddede artık sonraki zümreye ya da Devlete değil, en yakın mirasçılara ait olur. ## İlgili konular - Tasfiye (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/tasfiye - En yakın mirasçıların tamamı tarafından ret (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/en-yakin-mirascilarin-tamami-tarafindan-ret - Alacaklıları davet ve masanın idaresi (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/alacaklilari-davet-ve-masanin-idaresi - Borç ödemeden aciz vesikası (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/borc-odemeden-aciz-vesikasi - Cebrî icra hâlinde (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/cebri-icra-halinde - Değerin belirlenmesi ve artık değere katılma (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/degerin-belirlenmesi-ve-artik-degere-katilma ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2021/409 E., 2023/234 K., 22.03.2023 — ilgili: TMK m.52, 5253 s. K. m.15 - 2025/182 E., 2026/9 K., 15.01.2026 — ilgili: 5393 s. K. m.11 - 2020/42 E., 2023/99 K., 18.05.2023 — ilgili: 775 s. K. m.1 ## İlgili terimler [Vâris](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/v-ris) · [Kesin teminat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesin-teminat) · [Hak sahipleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hak-sahipleri) · [Tahsis](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahsi-s) · [Devir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devir) · [Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/calisanlarin-tasarruflarini-tesvik-hesabi) · [Sözleşmenin Devri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sozlesmenin-devri) · [Devlet garantisi bedeli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devlet-garantisi-bedeli) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.