--- title: "Taşıyan nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasiyan" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Taşıyan **Kısaca:** Taşıma sözleşmesi uyarınca eşyayı veya yolcuyu deniz yoluyla taşımayı üstlenen kişidir. Hükmün sorumsuzluk koruması taşıyan sıfatına bağlıdır. (TTK m.1181) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1139 – B) Yolculuk çarter partisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1139): Eşyayı denizde taşımayı üstlenen ve geminin tahsisinde yer alan taraftır. Madde bakımından taşıtan ile birlikte çarter partisi isteme hakkına sahiptir. - TTK m.1141 – D) Taşıyanın, gemiyi denize, yola ve yüke elverişli bulundurma yükümlülüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1141#f1): Navlun sözleşmesinde eşyanın taşınmasını üstlenen taraftır. Elverişlilik borcu doğrudan taşıyana aittir. - TTK m.1143 – II- Yükleme giderleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1143#f1): Eşyayı deniz yoluyla taşımayı üstlenen taraftır. Yükleme giderinin varsayılan olarak üstlenicisidir; yükleme, eşyanın gemiye alınması işlemidir. - TTK m.1150 – IV- Başka gemiye yükleme ve aktarma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1150#f1): Eşyayı deniz yoluyla taşımayı üstlenen ve aktarmayı gerçekleştiren kişidir. Taşıyanın izinsiz aktarması hâlinde birinci fıkra uyarınca sorumluluk doğar. - TTK m.1167 – II- Boşaltma giderleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1167#f1): Deniz yoluyla eşyanın taşınmasını üstlenen ve bu taşımayı gerçekleştiren taraftır. Gider paylaşımında eşyanın gemiden çıkarılmasına ilişkin ilk gider taşıyana yüklenir. - TTK m.1181 – 3. Denizde kurtarma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1181#f1): Taşıma sözleşmesi uyarınca eşyayı veya yolcuyu deniz yoluyla taşımayı üstlenen kişidir. Hükmün sorumsuzluk koruması taşıyan sıfatına bağlıdır. - TTK m.1200 – 5. Navlun borçlusu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1200): Navlun sözleşmesi uyarınca eşyayı denizde taşımayı üstlenen taraftır. Taşıyanın navlun alacağı, taşıtana karşı ileri sürülür. - TTK m.1206 – b) Hapis hakkının paraya çevrilmesi hâlinde (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1206#f1): Taşıma sözleşmesi uyarınca eşyayı taşıyan ve bu eşya üzerinde hapis hakkı kullanan taraftır. Madde, hapis hakkının taşıyana tanındığı taşıma ilişkisinde uygulanır. - TTK m.1215 – b) Eşya, sözleşmede tür veya cinsi ile belirlenmişse (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1215#f4): Taşıma edimini yerine getiren ve bekleme süresinin uzamasından doğan zararın tazminini isteyebilen taraftır. - TTK m.1228 – I- Tanımı, türleri ve düzenlenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1228#f1): Eşyayı taşıma amacıyla teslim alan ve konişmentoyu kendi adına veya kaptan aracılığıyla düzenleyen taraftır. Konişmento donatanın değil taşıyanın konişmentosudur. - TTK m.1238 – b) Taşıyanı ispat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1238#f1): Deniz yoluyla eşyayı taşımayı üstlenen ve konişmentoda bu sıfatla gösterilen veya sayılan kişidir. Taşıyan sayılma, madde metnindeki karine ile belirlenir ve gerçek taşıyanın kim olduğuna bakılmaksızın konişmento üzerinden tespit edilir. - TTK m.1245 – C) Yolculuk çarteri sözleşmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1245#f1): Navlun sözleşmesinde eşyayı denizde taşımayı üstlenen taraftır. Donatan, gemi işletme müteahhidi ya da başka bir kişi olabilir. - TTK m.1247 – A) Tanımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1247#f1): Yolcuyu deniz yoluyla taşımayı üstlenen taraftır. Taşımayı bizzat yapması da, bir başkası adına ve hesabına sözleşme yapması da mümkündür. - TTK m.1248 – B) Taşıyan ve fiilî taşıyan (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1248#f1): Taşımayı, bizzat kendisi yapsın ya da bir başkası eliyle gerçekleştirilsin, taşıma sözleşmesini kendi adına yapan veya taşıma sözleşmesi adına ve hesabına yapılan kişidir. Taşıyanlık, sözleşmenin tarafı olma ölçütüne bağlıdır; taşımayı fiilen yapmak bu sıfat için belirleyici değildir. - TTK m.1257 – II- Fiilî taşıyanın sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1257#f1): Taşıma sözleşmesiyle eşyanın taşınmasını üstlenen ve taşıma boyunca sözleşmeden doğan sorumluluğu taşımanın tamamı bakımından taşıyan olarak üstlenen kişidir. Taşımanın bir kısmını fiilen yapmış olması, taşıyan sıfatını kaldırmaz. - TTK m.1259 – IV- Zorunlu sigorta (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1259#f1): Yolcu taşımanın tamamını veya bir kısmını üstlenen ya da fiilen gerçekleştiren kişidir. Hem asıl taşıyan hem de zincirleme taşımada payı üstlenen taşıyanlar bu kapsamdadır, her biri sigorta yaptırmakla yükümlüdür. - TTK m.1268 – XIII- İstemlerin dayanağı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1268#f1): Taşıma sözleşmesinin tarafı olarak yolcuyu veya bagajı taşımayı üstlenen kişidir. Taşımayı kendisi fiilen gerçekleştirmesi şart değildir. ### Türk Sivil Havacılık Kanunu - Türk Sivil Havacılık Kanunu m.104 – Yolcuların yükümlülükleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2920-sayili-turk-sivil-havacilik-kanunu/madde-104#f1): Taşıma sözleşmesi uyarınca yolcuyu bir yerden başka bir yere götürmeyi üstlenen kişi. Yolcunun uçuş sırasındaki talimatlara uyma yükümlülüğü, taşıyanın bu sıfatından doğar. ## Karıştırılan kavramlar - **Taşıtan / Taşıyan** (TTK m.1139): Taşıtan, eşyayı gemiye veren ve navlun ödeyen taraftır. Taşıtanın da çarter partisi isteyebilmesi için giderini üstlenmesi gerekir. Taşıyan, geminin tahsisini üstlenen ve taşımayı yapan taraftır. O da aynı şekilde giderini vererek belgenin düzenlenmesini isteyebilir. Madde iki tarafa da eşit hak tanımaktadır; her iki tarafın da giderini üstlenmesi koşuldur ve birinin kullanımı diğerinin hakkını ortadan kaldırmaz. - **Taşıyan konişmentosu / Donatan adına düzenlenen belge** (TTK m.1228): Bu maddeye göre konişmento taşıyan ad ve hesabına düzenlenir ve taşıyanın teslim yükümlülüğünü gösterir. Donatanın kendi adına düzenlediği bir belge bu maddenin konişmento tanımına girmez. Konişmentonun kıymetli evrak niteliğini ve taşıyanın sorumluluğunu doğurması, düzenlendiği kişinin taşıyan olmasına bağlıdır. - **Donatanın taşıyan sayılması / temsilcinin taşıyan sayılması** (TTK m.1238): Donatan, konişmentoda taşıyanın kimliği gösterilmemiş veya açıkça anlaşılmamışsa ikinci fıkra uyarınca taşıyan sayılır. Kaptan veya başka bir temsilci tarafından düzenlenen konişmentoda temsilci, ikinci fıkrada sorumlu tutulan donatanla birlikte üçüncü fıkra uyarınca taşıyan sayılır. Temsilci düzenlemişse hem donatan hem temsilci taşıyan sayılır ve hamil her ikisine de başvurabilir. - **Taşıyan / Fiilî taşıyan** (TTK m.1248): Taşıyan, taşıma sözleşmesinin tarafıdır; yolcuya karşı sözleşmeden doğan yükümlülükleri üstlenen kişidir. Fiilî taşıyan, sözleşmenin tarafı olmayabilir; taşımayı gemi maliki, kiracısı ya da işleteni sıfatıyla fiilen yerine getirendir. Aynı taşımada iki ayrı sorumlu kişi bulunabilir. Taşıyanın sözleşmeden doğan sorumluluğu ile fiilî taşıyanın fiilinden doğan sorumluluğu birbirinden ayrı değerlendirilir. - **Bizzat taşıyan / Başkası eliyle taşıyan** (TTK m.1248): Taşımayı kendisi fiilen gerçekleştiren taşıyan, hem sözleşmenin tarafı hem de fiilî taşıma yapan kişi olur. Taşımayı başkasına gerçekleştiren taşıyan da yine taşıyan sayılır; fiilî taşıyan ise ayrı bir kişi olarak ortaya çıkar. Fiilen taşımayı yapan kişinin taşıyan olarak nitelenmesi, sözleşmeyi yapan kişinin taşıyan sıfatını ortadan kaldırmaz. - **Taşımanın tamamını üstlenen taşıyan / taşımanın bir kısmını üstlenen taşıyan** (TTK m.1259): Taşımanın tamamını üstlenen ya da gerçekleştiren taşıyan sigorta yaptırmakla yükümlüdür. Taşımanın yalnızca bir kısmını üstlenen ya da gerçekleştiren taşıyan da aynı ölçüde yükümlüdür. Yükümlülük, taşımanın hangi kısmını üstlenildiğine bakılmaksızın her taşıyana ayrı ayrı doğar. ## Örnek kararlar - 11. Hukuk Dairesi, 2022/6852 E., 2023/7746 K., 27.12.2023 — ilgili: 2920 s. K. m.104 - 10. Daire, 2018/3428 E., 2023/419 K., 09.02.2023 — ilgili: 2920 s. K. m.104 ## İlgili terimler [Taşıtan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasitan) · [Konişmento hamili](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/konismento-hamili) · [Fiilî taşıyan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fiili-tasiyan) · [Yolculuk çarteri sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yolculuk-carteri-sozlesmesi) · [Can ve mal güvenliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/can-ve-mal-guvenligi) · [Elverişlilik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/elverislilik) · [Tehlike hâli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tehlike-hali) · [Zıyaı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ziyai) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.