--- title: "Tazmin nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tazmin" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tazmin **Kısaca:** Tazmin, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TCK m.168 · etkin pişmanlık: Mağdurun uğradığı zararın para ya da eşdeğer bir edimle karşılanmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-168) - TTK m.1459 · genel olarak: Zarar görenin malvarlığında meydana gelen eksilmenin giderilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1459) - 151 s. K. m.5: Tazmin, zararın ölçüsüne göre belirlenir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/151-sayili-eregli-havzai-fahmiyesi-maden-amelesinin-hukukuna-muteallik-kanun/madde-5) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.168 – Etkin pişmanlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-168#f1): Mağdurun uğradığı zararın para ya da eşdeğer bir edimle karşılanmasıdır. Tamamen tazmin ile kısmen tazmin arasındaki ayrım madde metninde belirleyicidir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1459 – III - Tazminat ilkesi — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1459#f1): Zarar görenin malvarlığında meydana gelen eksilmenin giderilmesidir. Sigorta bağlamında yalnız gerçekte uğranılan zarar kadar ödeme yapılması anlamına gelir; zenginleşme sağlamaz. ### Ereğli Havzai Fahmiyesi Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik Kanun - Ereğli Havzai Fahmiyesi Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik Kanun m.5 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/151-sayili-eregli-havzai-fahmiyesi-maden-amelesinin-hukukuna-muteallik-kanun/madde-5#f1): Madencinin, maddede sayılan eşyanın zararını karşılaması yükümlülüğüdür. Tazmin, zararın ölçüsüne göre belirlenir. ### Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun - Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun m.22 – Fonların korunması ve teminat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6493-sayili-odeme-ve-menkul-kiymet-mutabakat-sistemleri-odeme-hizmetleri-ve-elektronik-para/madde-22#f3): Tasfiye ya da faaliyet izni iptali gibi hallerde fon sahiplerinin haklarının karşılanmasıdır. Fonlar bu amaçla kullanılır ve kuruluşlar fon sahiplerinin tazmininden sorumludur. ## Karıştırılan kavramlar - **Rayiç bedel esası / Genel hükümlerdeki tazmin** (DMK m.12): Zararın rayiç bedel üzerinden ödenmesi esası. Zararın ödettirilmesinde uygulanan genel hükümler. Ödenecek miktar rayiç bedelle belirlenir; ödettirme yöntemi ise genel hükümlere ya da idari usule göre yürür. - **Re'sen tazmin / Ceza takibi ve genel hükme dayalı dava** (İİK m.358): Re'sen tazminde icra dairesi, ayrıca dava açılmadan ve hükme hacet kalmadan kıymeti tazin ettirir. Ceza takibi yapılması, madde gereği re'sen tazmini engellemez; ceza davası ile tazmin birbirinden ayrı yoldur. Ceza takibi açılmış olsa bile icra dairesi re'sen tazmin kararı verebilir. - **Başvuru hakkı / Tazmin hakkı** (Anayasa m.40): Başvuru hakkı, hak ihlalinin giderilmesi ve ihlalin yetkili makamca incelenmesi amacını taşır. Tazmin hakkı, haksız işlem sonucu uğranılan maddi veya manevi zararın karşılanmasını amaçlar. Başvuru hakkı zarar doğmasını beklemeden kullanılabilir; tazmin ise zarar doğmuş olmasını ve kanunda öngörülen esasları gerektirir. - **Yaptırım / tazmin** (2886 s. K. m.86): Disiplin ve ceza, kamu düzeni yönünden fiilin cezalandırılmasına yönelir. Zarar ve ziyanın ödettirilmesi, taraflardan birinin uğradığı zararın giderilmesine yöneliktir. Tazmin hükmü, disiplin ya da ceza sonucundan bağımsız olarak zarar varsa uygulanır. - **Tazmin / rücu** (2937 s. K. m.26): Görevin niteliği gereği veya ifası sebebiyle verilen zararlar idare tarafından tazmin edilir. Zararın kasıt veya ağır kusurdan doğması hâlinde ilgili personele rücu edilebilir. Ağır kusur ya da kasıt yoksa personele rücu işlemi yapılmaz. - **Tazmin veya tamir / Devlet malı olarak satın alma** (3634 s. K. m.3): Zararın tazmin veya tamire elverişli olduğu hallerde Devlet zararı tazmin eder ya da malı tamir eder. Tazmini veya tamiri mümkün olmayan mallarda Devlet malı olarak satın alma yoluna gidilir. Mal sahibi için ya bedelin tazmini ya da malın Devlete satışı sonucu doğar. Satın alma esasları maddenin atıf yaptığı kanun hükümlerine göre belirlenir. ## İlgili konular - Hileli iflâs ve taksirli iflas (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/hileli-iflas-ve-taksirli-iflas ## Örnek kararlar - 2006/94 E., 2009/92 K., 25.06.2009 — ilgili: 151 s. K. m.5 - Ceza Genel Kurulu, 2013/798 E., 2014/146 K., 25.03.2014 — ilgili: TCK m.168 - Ceza Genel Kurulu, 2012/134 E., 2012/270 K., 03.07.2012 — ilgili: TCK m.168 ## İlgili terimler [Karşılıksız yararlanma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsiliksiz-yararlanma) · [Sigortalı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sigortali) · [Etkin pişmanlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/etkin-pismanlik) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.