--- title: "Tazminat davası nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tazminat-davasi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tazminat davası **Kısaca:** Tazminat davası, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - HMK m.399 · tazminat: Haksız tedbir nedeniyle uğranılan zararın tazmini için, asıl dava dışında açılan ayrı davadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-399) - İİK m.27 · taşınmaz üçüncü şahıs elinde ise: Alacaklının, üçüncü kişiye karşı yukarıdaki hakları kullanmak yerine borçluya karşı açabileceği dava türüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-27) - TTK m.1361 · haksız ihtiyati haciz sebebiyle açılacak tazminat davası hakkında: Haksız ihtiyati haciz yüzünden zarar gören borçlu veya üçüncü kişinin, haksız çıkan alacaklıya karşı açtığı davadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1361) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.141 – Tazminat istemi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-141): Birinci fıkra kapsamındaki zararın Devlet aleyhine açılan davadır. Üçüncü fıkraya göre hâkim ve savcı kararlarından doğan davalar yalnız Devlet aleyhine açılabilir. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.399 – Tazminat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-399#f2): Haksız tedbir nedeniyle uğranılan zararın tazmini için, asıl dava dışında açılan ayrı davadır. Asıl davayı karara bağlayan mahkemede görülür. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.27 – 2 – Taşınmaz üçüncü şahıs elinde ise (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-27#f1): Alacaklının, üçüncü kişiye karşı yukarıdaki hakları kullanmak yerine borçluya karşı açabileceği dava türüdür. Bu yolun seçilmesi alacaklının iradesine bağlıdır ve tazminatın niteliği maddede ayrıca belirlenmemiştir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1361 – d) Haksız ihtiyati haciz sebebiyle açılacak tazminat davası hakkında (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1361#f1): Haksız ihtiyati haciz yüzünden zarar gören borçlu veya üçüncü kişinin, haksız çıkan alacaklıya karşı açtığı davadır. Bu madde ile yetkili mahkeme yönünden ihtiyati haciz kararını veren mahkemeye bağlanmıştır. ## Karıştırılan kavramlar - **Alacaklının borçlunun haklarına girmesi / borçluya tazminat davası** (İİK m.27): Alacaklı, borçlunun üçüncü kişiye karşı sahip olduğu hakları kullanabilir (örneğin satış bedeli alacağını üçüncü kişiden isteyebilir). Alacaklı, bu yolu seçmeyip borçluya karşı tazminat davası açabilir. İki yol arasında seçim alacaklının takdirindedir; biri seçildiğinde diğerinin kullanılıp kullanılmayacağı maddede ayrıca düzenlenmemiştir. - **Tazminat davası / sulh mahkemesi tek görev kuralı** (151 s. K. m.7): Tazminat davasının tutarı az ya da çok olsa da davayı sulh mahkemesi görür. Genel kural, dava değerine göre asliye hukuk ya da sulh hukuk mahkemesinin görevine ayrılmıştır. Maddenin özel düzeni uygulanırken tutar esas alınmaz; tüm tazminat davaları sulh mahkemesinde görülür. Bu özel kural, madde metninde açıkça yazılı olduğu için uygulanır. - **Tazminat davası / diğer davalar** (İYUK m.24): Tazminat davalarında hükmedilen tazminat miktarı kararda açıkça gösterilir. Tazminat dışındaki davalarda hüküm bu özel miktar bilgisini gerektirmez. Tazminat davasında miktarın yazılmaması hüküm unsurunun eksik olması demektir. - **Tazminat davası / Yerine getirilmeyen karar** (İYUK m.28): Kamu görevlisi kararı süresi içinde yerine getirmezse tazminat davası ilgili idare aleyhine açılır. Kararın yerine getirilmemesi nedeniyle idare aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Dava doğrudan kamu görevlisine değil idareye yöneltilir. - **Vergi uyuşmazlığı / Genel tazminat davası** (İYUK m.28): Vergi uyuşmazlığında karar sonrası tespit edilen vergi, resim, harç ve benzeri yükümler ile zam ve cezalar idarece mükellefe bildirilir. Diğer davalarda ödeme yükümü hükmedilen tutarın ödenmesidir. Vergi davalarında ek olarak mükellefe yeni tutarların bildirilmesi işlemi gerekir. - **Görevden doğan tazminat davası / kişisel suça ait ceza davası** (2797 s. K. m.13): Maddede sayılan kişiler aleyhinde, görevlerinden doğan zararın tazminine ilişkin dava. Aynı kişilerin kişisel suçlarına ait ceza davası. Her ikisi de Yargıtayda ilk ve son derece mahkemesi olarak görülür; ancak biri tazminat, diğeri ceza davasıdır ve birbirinden ayrı değerlendirilir. ## İlgili konular - Telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi, gizli soruşturmacı ve teknik araçlarla izleme (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/telekomunikasyon-yoluyla-yapilan-iletisimin-denetlenmesi-gizli-sorusturmaci-ve - Cebrî icraya ilişkin özel hükümler, gemiler hakkında ve yetkili mahkeme (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/cebri-icraya-iliskin-ozel-hukumler-gemiler-hakkinda-ve-yetkili-mahkeme - İlamların icrası, taşınmaz tahliye ve teslimi (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/ilamlarin-icrasi-tasinmaz-tahliye-ve-teslimi - İhtiyati tedbir (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/ihtiyati-tedbir ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2022/692 E., 2023/264 K., 29.03.2023 — ilgili: İİK m.27 - 11. Hukuk Dairesi, 2023/2061 E., 2024/4684 K., 05.06.2024 — ilgili: İİK m.27 - Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/507 E., 2024/737 K., 13.12.2024 — ilgili: İİK m.27 ## İlgili terimler [Suiniyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/suiniyet) · [Bekletici sorun](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bekletici-sorun) · [Koruma tedbiri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/koruma-tedbiri) · [Hükmün kesinleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukmun-kesinlesmesi) · [Kusursuz Sorumluluk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kusursuz-sorumluluk) · [Makul süre](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/makul-sure) · [Deniz alacağı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/deniz-alacagi) · [Üçüncü kişi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ucuncu-kisi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.