--- title: "Tazminat istemi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tazminat-istemi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tazminat istemi **Kısaca:** Tazminat istemi, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.72 · kural: Haksız fiil nedeniyle zarar görenin maddi ya da manevi zararının giderilmesini talep etme hakkıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-72) - TTK m.1297 · zamanaşımı: Çatmadan doğan zarara karşılık, zarar görenin gemi sahibinden talep ettiği para. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1297) - 7078 s. K. m.142: Koruma tedbirinin hukuka aykırı uygulanması nedeniyle zarara uğrayan kişinin devlete karşı ileri sürdüğü, maddi ve manevi zararın giderilmesine yönelik talep hakkıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7078-sayili-olaganustu-hal-kapsaminda-bazi-duzenlemeler-yapilmasi-hakkinda-kanun-hukmunde/madde-142) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1270 – XV- Zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1270#f3): Yolcunun ölümü veya bedensel zarara uğramasından doğan, ilgilisi lehine doğan tüm tazminat talepleridir. Bu istemler, bagaj alacaklarından ayrı bir kategori olarak on yıllık süreye tabidir. - TTK m.1297 – İ) Zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1297#f1): Çatmadan doğan zarara karşılık, zarar görenin gemi sahibinden talep ettiği para. Bu istem, çatmanın meydana geldiği günden itibaren iki yıllık süreye tabidir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.72 – I. Kural (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-72#f1): Haksız fiil nedeniyle zarar görenin maddi ya da manevi zararının giderilmesini talep etme hakkıdır. Maddenin metni dava ile sınırlamaz; dava dışında ileri sürülen talepler de bu süreye tabidir. ### Sermaye Piyasası Kanunu - Sermaye Piyasası Kanunu m.141 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-141): Maddede sayılan hallerde, uğranılan maddi ve manevi zararın Devletten talep edilmesidir. Madde, zarar gören kişiye bu talebi ileri sürme hakkı tanır. ### Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun - Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun m.142 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7078-sayili-olaganustu-hal-kapsaminda-bazi-duzenlemeler-yapilmasi-hakkinda-kanun-hukmunde/madde-142): Koruma tedbirinin hukuka aykırı uygulanması nedeniyle zarara uğrayan kişinin devlete karşı ileri sürdüğü, maddi ve manevi zararın giderilmesine yönelik talep hakkıdır. Maddenin ilk fıkrası, bu isteme konu olabilecek hâlleri bentler halinde sıralar. ## Karıştırılan kavramlar - **Tazminat istemi / borcun ifadan kaçınılması** (TBK m.72): Tazminat istemi zamanaşımına uğradığında alacaklı artık dava yoluyla talep edemez. Zarar görenin borcu varsa, zarar gören zamanaşımına uğramış olmasına rağmen ifadan kaçınabilir. Zamanaşımı, zarar görenin kendi borcunu ifa etmeme hakkını ortadan kaldırmaz; bu hak her zaman kullanılabilir. - **Doğmuş tazminat istemi / henüz doğmamış istem** (TTK m.1270): Tazminat istemi doğduktan sonra yapılan yazılı beyan veya yazılı anlaşma süreyi uzatır. İstem doğmadan önce yapılan bir süre uzatma düzenlemesi bu fıkra kapsamında değerlendirilmez. Yalnız doğmuş istem bakımından uzatma yapılabilir; önceden yapılan uzatma ile süre uzatılamaz. - **Zarar görenin tazminat istemi / donatanların birbirine karşı rücu hakkı** (TTK m.1297): Zarar görenin çatmadan doğan tazminat istemi, çatmanın meydana geldiği günden başlayarak iki yıldır. Donatanların birbirine karşı rücu hakkı ise ödemenin yapıldığı tarihten başlayarak bir yıldır. İki hak farklı süreye ve farklı başlangıç anına bağlıdır; rücu hakkı, tazminat isteminden çok daha kısa sürede düşer. - **Düzeltme davası / Tazminat istemi** (TMK m.1025): Düzeltme davası, sicilin gerçek hak durumuna uydurulmasını amaçlar. Tazminat istemi, yolsuz tescil yüzünden uğranılan zararın giderilmesini amaçlar. Her iki istem birbirini dışlamaz; tazminat istemi saklıdır. - **Taşıyana karşı tazminat istemi / Rücu davası** (TTK m.1188): Eşyanın zıyaı, hasarı veya geç tesliminden doğan doğrudan tazminat istemi, zarar gören tarafından taşıyana karşı ileri sürülür. Rücu davası, tazminatı ödeyen birlikte sorumlu kişinin diğer sorumluya karşı açtığı davadır. Birinci fıkradaki bir yıllık süre doğrudan tazminat istemine uygulanır. Rücu davası için bu süre geçse bile üçüncü fıkradaki doksan günlük süre içinde açılabilir. - **Tazminat istemi doğmadan önceki sözleşme / sonraki sözleşme (yetki ve tahkim)** (TTK m.1271): Tazminat istemi doğmadan önce yapılan yetki veya tahkim sözleşmesi geçersizdir. Tazminat istemi doğduktan sonra yapılan yetki veya tahkim anlaşması maddenin ikinci fıkrasının kapsamında değildir. Zarar öncesi yetki ve tahkim kaydı baştan geçersiz olur; zarar sonrası anlaşma bu yasak kapsamında kalmaz. ## İlgili konular - Özen sorumluluğu, zamanaşımı ve yargılama (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/ozen-sorumlulugu-zamanasimi-ve-yargilama ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2017/1457 E., 2018/988 K., 25.04.2018 — ilgili: TBK m.72 - İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, 2023/233 E., 2026/979 K., 28.04.2026 — ilgili: TBK m.72 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2024/65 E., 2026/336 K., 19.02.2026 — ilgili: TBK m.72 ## İlgili terimler [Koruma tedbiri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/koruma-tedbiri) · [Ceza zamanaşımı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ceza-zamanasimi) · [Çatma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/catma) · [Donatan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/donatan) · [Rücu hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rucu-hakki) · [Rücu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rucu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.