--- title: "Tazminat nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tazminat" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tazminat **Kısaca:** Tazminat, 14 kanunda 15 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.993: Geri verme sırasında ortaya çıkan zarar ve kullanım, yararlanma nedeniyle istenebilecek karşılıktır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-993) - TTK m.881 · zarar saptama giderleri: Eşyanın zıyaı veya hasarı nedeniyle taşıyıcının ödediği asıl zarar tazminatıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-881) - Av. K. m.161 · tanık ve bilirkişi gideri: Tanık ya da bilirkişinin çağrı nedeniyle kaybettiği zaman ve harcadığı mesaiye uygun olarak ödenen bedeldir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-161) ## Kanuni tanım - **5996 s. K. m.3/1** (Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu): Tazminatlı hastalıklar ve zararlı organizmalar listesinde yer alan hastalık ve zararlı organizmalar nedeniyle tazminat ödenmesine karar verilen bitki ve hayvanlar ile zararlı organizma ve hastalığa bağlı olarak imhasına karar verilen ürün ve ekipmanların imha ve dezenfeksiyonu için ödenecek bedeli — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5996-sayili-veteriner-hizmetleri-bitki-sagligi-gida-ve-yem-kanunu/madde-3#f1-66 ## Kanunda nerede geçiyor ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.125 – Fon Kurulu Başkan ve üyeleri ile Fon personelinin ücretleri, malî ve diğer sosyal hakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-125#f4): Fon Başkan ve üyelerine birinci fıkradaki ücret tutarında her ay verilen ödemedir. Damga vergisi dışında hiçbir kesintiye tabi tutulmaz. - Bankacılık Kanunu m.167 – İnfaz (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-167#f1): 160. maddedeki suçların işlenmesi sonucu bankanın uğradığı zararın hükümlü tarafından giderilmesi yükümlülüğüdür. Maddenin metni bu tazminatın Fona veya Hazineye ödenmesini aradığı için, bankaya ödenen tazminat bu anlamda sayılmaz. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.993 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-993#f1): Geri verme sırasında ortaya çıkan zarar ve kullanım, yararlanma nedeniyle istenebilecek karşılıktır. İyiniyetli zilyet, kendisine yöneltilen bu tür tazminat taleplerinden bu madde uyarınca korunur. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.881 – V- Zarar saptama giderleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-881#f1): Eşyanın zıyaı veya hasarı nedeniyle taşıyıcının ödediği asıl zarar tazminatıdır. Bu madde, asıl tazminata ek olarak yapılan giderleri kapsar; asıl tazminatın hesabı m.880'e bağlıdır. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.161 – Tanık ve bilirkişi gideri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-161#f1): Tanık ya da bilirkişinin çağrı nedeniyle kaybettiği zaman ve harcadığı mesaiye uygun olarak ödenen bedeldir. Miktarı metinde bir tarifeye bağlanmamış, yalnızca kaybedilen zamanla orantılı olması öngörülmüştür. ### Hizmet ve Seyis Erleri Hakkında Kanun - Hizmet ve Seyis Erleri Hakkında Kanun m.4 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/182-sayili-hizmet-ve-seyis-erleri-hakkinda-kanun/madde-4#f1): Maddenin atıfta bulunduğu 182 sayılı Kanunun ikinci maddesi uyarınca ödenen para edimidir. Maddenin vergi ve haciz istisnası yalnız bu tazminat bakımından geçerlidir. ### Harçlar Kanunu - Harçlar K. m.70 – Akdin daire dışında yapılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-70#f1): Geçici görev yolluğunun üçte ikisi tutarında, daire dışına çıkan tapu memurlarına ödenmek üzere emaneten mal sandığına yatırılan paradır. Tapu harcından ayrı, iş sahibinin ödediği bir bedeldir. ### Türk Vatandaşlarına Ait Olup Yugoslav Federatif Halk Cumhuriyetince Millileştirilmiş Bulunan Mal, Hak ve Menfaatlerin Tasfiyesi Hakkında Kanun - Türk Vatandaşlarına Ait Olup Yugoslav Federatif Halk Cumhuriyetince Millileştirilmiş Bulunan Mal, Hak ve Menfaatlerin Tasfiyesi Hakkında Kanun m.1 – Genel hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1135-sayili-turk-vatandaslarina-ait-olup-yugoslav-federatif-halk-cumhuriyetince/madde-1#f1): Devletleştirilen veya tahdide tabi tutulan mal, hak ve menfaatlerin karşılığı olarak alacaklara karşılık verilen bedeldir. Maddede tazminatın alacaklara karşılık alındığı belirtilmiştir; tazminatın miktarı bu maddede değil, kanunun esas hükümlerinde belirlenir. ### Adli Personel ile Devlet Davalarını Takip Edenlere Yol Gideri ve Tazminat Verilmesi ile 492 Sayılı Harçlar Kanununun Bir Maddesinin Yürürlükten Kaldırılması Hakkında Kanun - Adli Personel ile Devlet Davalarını Takip Edenlere Yol Gideri ve Tazminat Verilmesi ile 492 Sayılı Harçlar Kanununun Bir Maddesinin Yürürlükten Kaldırılması Hakkında Kanun m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3717-sayili-adli-personel-ile-devlet-davalarini-takip-edenlere-yol-gideri-ve-tazminat-verilmesi/madde-1#f1): Adli personel ile belirtilen diğer görevlilere, görevlerinin niteliği gereği ödenen ek ödemedir. Madde bu tazminatın kimlere verileceğini belirler, miktarını belirlemez. ## Karıştırılan kavramlar - **Tazminat / Mutad ulaştırma aracı** (Harçlar K. m.70): Tazminat, geçici görev yolluğunun üçte ikisi olarak hesaplanan ve memurlara ödenen parasal tutardır. Mutad ulaştırma aracının sağlanması, iş sahibinin üzerine bırakılmış bir yükümlülüktür ve parasal tazminatla karıştırılmamalıdır. Aracın sağlanması tazminat hesabına girmez; iş sahibi ayrıca araç temin etmekle yükümlüdür. - **Tazminat (X/b) / tam kadro maaşı (X/a)** (3780 s. K. m.6): Esas vazifesi 3656 ya da 3659 kapsamında olup bu kanuna ait işlerde devamlı çalıştırılan kişiye tazminat verilir. Bu kanunun kurduğu teşkilatta doğrudan istihdam edilen kişiye kadro maaşı verilir. Tazminatın tutarı maaş ya da ücretin bir misline kadar olabilir; kadro maaşı ise birinci dereceyi geçemez. - **Fazla çalışma ücreti / Tazminat** (3838 s. K. m.6): Fazla çalışma ücreti yalnız 657 sayılı Kanuna tabi personele ödenir ve bütçe kanunundaki fazla çalışma ücretine bağlıdır. Tazminat bölgede çalışan her statüdeki personele, aylık veya ücretle birlikte ödenir ve en yüksek Devlet Memuru aylığına bağlıdır. Kişi kapsamı ve hesap ölçütü farklıdır; 657 sayılı Kanuna tabi olmayan personel yalnız tazminattan yararlanabilir. - **Fon Başkan ve üyelerinin ücreti / tazminat** (5411 s. K. m.125): Ücret, birinci fıkradaki tutarda aylık olarak ödenir. Tazminat da birinci fıkradaki ücret tutarında her ay verilir ve damga vergisi dışında kesinti yapılmaz. Tazminat, ücretin ayrı bir ödeme kalemi olarak ayrıca ödenir ve kesinti tabi tutulmaz. - **Fon ve Hazine alacağı / bankaya ödenen tazminat** (5411 s. K. m.167): Metinde açıkça Fona veya Hazineye olan borçlar ve tazminatlar sayılmıştır. Bankaya doğrudan ödenen bir tutar metinde ayrıca anılmamıştır. Hükmün uygulanmasında Fon ya da Hazine alacağının bulunup bulunmadığı belirleyicidir; bu nedenle ödemelerin kime yapıldığı önem taşır. - **Asıl tazminat / zararın saptanması giderleri** (TTK m.881): 880. madde uyarınca hesaplanan eşyanın gerçek zararı, asıl tazminattır. Zararın tespiti için yapılan bilirkişi, tartma, ölçme gibi giderler, asıl tazminatın üstüne eklenen ayrı bir kalemdir. Bu giderler asıl tazminata ek olarak talep edilebilir; ancak hem asıl tazminat hem de giderler birlikte sorumluluk sınırına tabidir. ## İlgili konular - İşten yasaklanma kararının kaldırılması (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/isten-yasaklanma-kararinin-kaldirilmasi - Tapu ve kadastro harçları (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/tapu-ve-kadastro-harclari - Zilyetlik dolayısıyla hakkın korunması (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/zilyetlik-dolayisiyla-hakkin-korunmasi ## Örnek kararlar - 1997/65 E., 1999/15 K., 11.05.1999 — ilgili: 3717 s. K. m.1 - Ceza Genel Kurulu, 2022/418 E., 2022/591 K., 29.09.2022 — ilgili: 5411 s. K. m.167 ## İlgili terimler [Evrensel posta hizmet yükümlüsü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/evrensel-posta-hizmet-yukumlusu) · [Posta tekeli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/posta-tekeli) · [Edinim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/edinim) · [Geçici görev yolluğu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-gorev-yollugu) · [Ön ödemeli konut satışı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/on-odemeli-konut-satisi) · [Afete maruz bölge](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/afete-maruz-bolge) · [Malul ayrılan işçi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/malul-ayrilan-isci) · [Çalışma belgesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/calisma-belgesi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.