--- title: "Tecavüz nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tecavuz" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tecavüz **Kısaca:** Tecavüz, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - SMK m.164 · geleneksel ürün adlarına uygulanacak hükümler: Hak sahibinin korunan adı, izni olmadan kullanmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-164) - TTK m.52 · unvanına tecavüz edilen kimsenin hakları: Tescilli unvan hakkının, hak sahibinin rızası olmadan ve ticari dürüstlüğe aykırı biçimde başkası tarafından kullanılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-52) - 211 s. K. m.89: Askere veya askeri eşyaya karşı yöneltilen saldırı ya da haksız müdahale. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/211-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-ic-hizmet-kanunu/madde-89) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sınai Mülkiyet Kanunu - SMK m.149 – Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-149#f1): Sınai mülkiyet hakkının sahibinin izni olmadan, hakkın kapsamına giren bir kullanımın yapılmasıdır. Tecavüzün varlığı, hakkın kapsamı ve fiilin bu kapsama girip girmediği üzerinden belirlenir. - SMK m.164 – Geleneksel ürün adlarına uygulanacak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-164): Hak sahibinin korunan adı, izni olmadan kullanmasıdır. Maddede yer alan koruma araçları, bu tecavüzün tespiti, önlenmesi ve sonuçlarının giderilmesi için öngörülmüştür. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.52 – 3. Unvanına tecavüz edilen kimsenin hakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-52#f1): Tescilli unvan hakkının, hak sahibinin rızası olmadan ve ticari dürüstlüğe aykırı biçimde başkası tarafından kullanılmasıdır. Tecavüzün tespiti için zarar veya zarar tehlikesi aranmaz; bu, tazminat dışındaki yollar bakımından geçerlidir. ### Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu - Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.89 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/211-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-ic-hizmet-kanunu/madde-89#f1): Askere veya askeri eşyaya karşı yöneltilen saldırı ya da haksız müdahale. Maddede tecavüzün ağırlığına ilişkin bir ölçüt bulunmaz. ## Karıştırılan kavramlar - **Denize tecavüz / genişliğe halel** (618 s. K. m.5): Denize tecavüz, kazık ve dolgu gibi belirli yöntemlerle gerçekleşen fiildir. Limanların genişliğine halel, herhangi bir suretle gerçekleşebilen daha geniş bir kavramdır. Belirli yöntemle yapılmayan ama liman genişliğini daraltan bir fiil, genişliğe halel kapsamında değerlendirilebilir. - **Sanat hududunu tecavüz / 65. maddeye riayetsizlik** (1219 s. K. m.68): Hastabakıcının 64. maddedeki icra sınırını aşan bir işlem yapması hâli. Hastabakıcının 65. maddedeki yükümlülüğe uymaması hâli. Her iki hal de aynı idari para cezasını doğurur. Madde iki hali tek yaptırım altında toplamaktadır. - **Zilyetlik kavramı / tecavüz kavramı (3091 sayılı Kanun / TMK)** (3091 s. K. m.1): TMK zilyetliği gasp ve saldırı kavramlarıyla kurarken, 3091 sayılı Kanun tecavüz ve müdahale kavramını benimser. 3091 sayılı Kanunun kavramları özel hukukun gasp ve saldırı kavramlarıyla birebir örtüşmez. Bir fiilin 3091 sayılı Kanun kapsamında tecavüz sayılması, özel hukukta gasp veya saldırı sayılmasına bağlı değildir. - **Doğrudan tecavüz (a bendi) / dolaylı tecavüz (b ve f bentleri)** (5042 s. K. m.56): a bendi, ıslahçının 14. maddedeki münhasır yetkilerinin (çoğaltım, üretim, satış vb.) rızasız kullanılmasını doğrudan tecavüz sayar; fiili yapan kişinin bilgisi aranmaz. b bendi, çoğaltım materyalinin haksız üretildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde o materyalle ticari işlem yapan kişiyi düzenler; f bendi ise bu fiillere iştirak, yardım, teşvik veya kolaylaştırmayı kapsar. Doğrudan tecavüzde kusur ya da bilgi aranmazken, b bendinde materyalin haksız üretildiğine dair bilgi veya bilmesi gereken durum unsur olarak aranır. - **Muhtemel gelir / Tecavüz edenin kazancı** (5042 s. K. m.59): Muhtemel gelir usulünde hesap, tecavüz edenin rekabeti olmasaydı hak sahibinin elde edebileceği gelire göre yapılır. Tecavüz edenin kazancı usulünde hesap, tecavüz edenin hak konusu çeşidi kullanarak fiilen elde ettiği kazanca göre yapılır. Hak sahibi iki usul arasında seçim yapar. Tecavüz edenin kazancı düşük kalırsa veya hak sahibinin kendi satış kaybı daha büyükse muhtemel gelir usulü tercih edilebilir. - **Hakkı olmayan yere tecavüz / Konut dokunulmazlığının ihlali** (TCK m.154): Bu madde, taşınmazın kullanım ve yararlanma düzenini korur. m.116, kişinin konutuna girme veya orada kalma hürriyetini korur. Konut niteliğindeki yere girilmesi halinde m.116 da gündeme gelebilir; bu iki suç için şikâyet koşulları ve cezalar ayrı değerlendirilir. ## İlgili konular - Ticaret unvanı ve işletme adı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ticaret-unvani-ve-isletme-adi ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/471 E., 2025/64 K., 19.02.2025 — ilgili: TTK m.52 - Hukuk Genel Kurulu, 2021/941 E., 2023/66 K., 15.02.2023 — ilgili: TTK m.52 - 11. Hukuk Dairesi, 2024/1376 E., 2024/9004 K., 12.12.2024 — ilgili: TTK m.52 ## İlgili terimler [Zaruret](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zaruret) · [İmha](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/imha) · [Geleneksel ürün adı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/geleneksel-urun-adi) · [Elkoyma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/elkoyma) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.