--- title: "Temerrüt Faizi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/temerrut-faizi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Temerrüt Faizi **Kısaca:** Temerrüt Faizi, 5 kanunda 16 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.234 · satış bedelinin muacceliyeti ve faizi: Para borcunun zamanında ödenmemesi nedeniyle borçlunun ödemesi gereken faizdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-234) - TTK m.1018 · ipoteğin teminat altına aldığı alacak a) Genel olarak: Borcun vadesinde ödenmemesi nedeniyle doğan faizdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1018) - Av. K. m.65 · baro keseneği: Vadesinde ödenmeyen kesenekten, T.C. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-65) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.8 – III - Ticari işlerde faiz — 1. Oran serbestisi ve bileşik faizin şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-8): Para borcunu zamanında ödemeyen borçludan, temerrüde düşmesi nedeniyle istenen faizdir. Bu madde bakımından oranı serbestçe belirlenebilir ve ilgili mevzuata tabidir. - TTK m.9 – 2. Uygulanacak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-9#f1): Borçlunun parayı ödeme yükümlülüğünü zamanında yerine getirmemesi halinde doğan ve gecikme süresine bağlı olarak işleyen faizdir. Oranı ilgili mevzuat, özellikle 3095 sayılı Kanun belirler. - TTK m.10 – 3. Faizin başlangıcı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-10): Para borcunu zamanında ödemeyen borçludan, temerrüde düşmesi nedeniyle istenen faizdir. Maddedeki başlangıç kuralı ile temerrüt faizinin başlangıcı ayrı sorulardır. - TTK m.129 – 2. Temerrüt faizi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-129#f1): Para borcunu zamanında ödemeyen ve temerrüde düşen borçludan istenen faizdir. Kanun gereği doğar; ayrı bir sözleşme gerektirmez. - TTK m.130 – 3. Sorumlu olma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-130#f3): Tahsil süresi içinde alacak tahsil edilemezse, süre bitiminden sonra geçen günler için ortağın ödemekle yükümlü olduğu faizdir. Faiz, şirketin gecikmeden doğan tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. - TTK m.482 – I - Sonuçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-482#f1): Sermaye borcunun geç ödenmesi nedeniyle pay sahibinin ödemek zorunda olduğu faizdir. Kanun ihtarı şart koşmadığından borç vadesinin gelmesiyle işlemeye başlar. - TTK m.1018 – 5. İpoteğin teminat altına aldığı alacak a) Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1018#f2): Borcun vadesinde ödenmemesi nedeniyle doğan faizdir. Madde uyarınca, borç malike karşı muaccel olduğunda gemi ipoteği bu faizi de kapsar. - TTK m.1077 – VI- Giderlere katılma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1077#f2): Borçlunun gider payını zamanında ödememesi nedeniyle borcun geç ödenmesinin karşılığı olarak işleyen faizdir. Maddeye göre bu faiz, avansın verildiği tarihten itibaren işlemeye başlar; ayrıca temerrüt ihtarı aranmaz biçimde metinde bir tarih gösterilmiştir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.120 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-120#f1): Borçlunun para borcunu vadesinde ödememesi nedeniyle borçlunun ödemekle yükümlü olduğu, gecikme süresine bağlı faiz türüdür. Madde, bu faizin yıllık oranını belirler; temerrüdün oluşup oluşmadığı bu maddenin konusu değildir. - TBK m.121 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-121#f1): Borçlunun para borcunu vadesinde ödememesi nedeniyle, gecikme süresi için doğan ve asıl borçtan ayrı bir tazminat niteliği taşıyan faiz alacağıdır. Bu madde kapsamındaki temerrüt faizi, faiz borcunun ödenmemesinden doğan faizdir. - TBK m.122 – 3. Aşkın zarar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-122#f1): Para borcunda temerrüde düşmenin yasal sonucu olarak ödenen faizdir. Hem kanuni hem de sözleşmeyle kararlaştırılmış akdi temerrüt faizi bu kapsama girer. Alacaklının faizi kanıtlamak için zarara uğramış olması gerekmez. - TBK m.234 – III. Satış bedelinin muacceliyeti ve faizi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-234): Para borcunun zamanında ödenmemesi nedeniyle borçlunun ödemesi gereken faizdir. Bu maddede belirtilen hâllerde ihtara gerek olmaksızın istenebilir; diğer hâllerde temerrüt ihtar ile doğar. ### Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun - Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m.3 – Mürekkep faiz (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3095-sayili-kanuni-faiz-ve-temerrut-faizine-iliskin-kanun/madde-3#f1): Para borcunu zamanında ödemeyen borçludan, temerrüt nedeniyle istenen faizdir. Maddenin yasağı, temerrüt faizi hesabında da geçerlidir. - Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m.5 – Kaldırılan ve uygulanmayacak olan hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3095-sayili-kanuni-faiz-ve-temerrut-faizine-iliskin-kanun/madde-5#f2): Borcun vadesinde ödenmemesi halinde borçludan istenen faizdir. Sözleşmede kararlaştırılmamışsa kanuni temerrüt faizi uygulanır. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.65 – Baro keseneği: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-65#f1): Vadesinde ödenmeyen kesenekten, T.C. Merkez Bankası reeskont işlemlerinde uygulanan faiz oranı üzerinden yıllık olarak hesaplanan faizdir. Oran reeskont oranına bağlıdır ve değişebilir. ### Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun - Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun m.19 – Gelirler ve yönetilecek fonlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5449-sayili-kalkinma-ajanslarinin-hizmetlerine-iliskin-kanun/madde-19#f5): Borcun vadesinde ödenmemesi halinde borçluya yüklenen gecikme tazminatıdır. Madde, ajansın bu Kanundan doğan alacakları için 3095 sayılı Kanun'daki yasal ve temerrüt faizi hükümlerinin uygulanacağını belirtir. ## Karıştırılan kavramlar - **Kanuni faiz-temerrüt faizi / sözleşmeyle kararlaştırılan faiz** (3095 s. K. m.3): Kanuni faiz ve temerrüt faizi hesabında 3095 m.3/I yasağı doğrudan uygulanır. Sözleşmeyle kararlaştırılan iradi faizde de TBK m.388/III yasağı vardır; ancak 3095 m.3 metni kanuni ve temerrüt faizinden söz eder. Her iki durumda da bileşik faiz yasağı vardır; TTK istisnası ticari ilişkilerde ayrıca uygulanır. - **Sözleşmede temerrüt faizi var / yok** (TBK m.120): Sözleşmede temerrüt faizi oranı açıkça kararlaştırılmışsa, bu oran yüzde yüz sınırı içinde uygulanır. Sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa, birinci fıkra uyarınca faiz borcunun doğduğu tarihteki yasal oran uygulanır ya da akdi faiz oranı üstünlük kazanır. Oran tespiti tamamen farklı kaynaklardan yapılır; sözleşme oranı sınırı aşıyorsa ölçüde indirim gerekir. - **Yasal oran / akdi faiz oranı (temerrüt faizi yerine)** (TBK m.120): Yasal oran, faiz borcunun doğduğu tarihteki mevzuata göre belirlenir. Akdi faiz oranı, yasal orandan yüksekse ve temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa temerrüt faizi yerine geçer. Akdi faiz oranı yasal orandan yüksek ise temerrüt faizi olarak akdi oran uygulanır; yasal oran yüksekse yasal oran geçerli olur. - **Anapara faizi / temerrüt faizi** (TBK m.121): Anapara faizi, sözleşmede anaparanın kullanımının karşılığı olarak öngörülen faizdir ve borç ilişkisinin doğal bir parçasıdır. Temerrüt faizi, anapara faizinin de dahil olduğu bir para borcunun vadesinde ödenmemesi üzerine doğan ayrı bir alacaktır. Anapara faizi için temerrüt faizi ancak icra takibi veya dava tarihinden itibaren istenebilir; faiz alacağının vadesinden değil, takip ya da dava tarihinden işler. - **Temerrüt faizi / temerrüt faizine temerrüt faizi** (TBK m.121): Asıl borç üzerine işleyen temerrüt faizi, doğrudan temerrüde bağlı alacaktır. Birikmiş temerrüt faizinin kendisine ayrıca faiz işletilmesi, yani faize faiz uygulaması. Birincisi kanunca tanınmıştır; ikincisi için sözleşme geçersizdir. Ancak faiz ve temerrüt faizi alacağı anaparaya dönüştürülürse, bu yeni anapara için vadeden sonra temerrüt faizi sözleşmeyle kararlaştırılabilir. - **Kanuni temerrüt faizi / akdi temerrüt faizi** (TBK m.122): Taraflarca kararlaştırılmamış ve yasada öngörülen kanuni temerrüt faizi hâlinde faiz düşüldükten sonra kalan zarar aranır. Sözleşmede akdi temerrüt faizi kararlaştırılmışsa bu faiz de temerrüt faizi sayılır. Her iki halde de alacaklı faizle karşılanmayan zararını talep edebilir; akdi faiz oranı kanuni orandan yüksek olsa da aşkın zarar talebinden vazgeçildiği sonucu çıkarılamaz. ## İlgili konular - Borçların ifa edilmemesinin sonuçları (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/borclarin-ifa-edilmemesinin-sonuclari - Başlangıç (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/baslangic - Genel hükümler, sermaye koyma borcu ve hükmü (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/genel-hukumler-sermaye-koyma-borcu-ve-hukmu - Reklam yasağı, örnek çıkarabilme ve tebligat yapabilme hakkı (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/reklam-yasagi-ornek-cikarabilme-ve-tebligat-yapabilme-hakki - Satıcının ağır kusurunun sonuçları, alıcının borçları ve alıcının temerrüdü (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/saticinin-agir-kusurunun-sonuclari-alicinin-borclari-ve-alicinin-temerrudu - Pay ve sermaye koyma borcu (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/pay-pay-bedelini-ifa-borcu-ve-ifa-etmemenin-sonuclari ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2013/1758 E., 2015/1190 K., 15.04.2015 — ilgili: TBK m.120 - 11. Hukuk Dairesi, 2023/3512 E., 2024/5423 K., 02.07.2024 — ilgili: TTK m.482 ## İlgili terimler [Akdi faiz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/akdi-faiz) · [Kanuni faiz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-faiz) · [Iskat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iskat) · [Mürekkep faiz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/murekkep-faiz) · [Anapara](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/anapara) · [Baro keseneği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baro-kesenegi) · [Kusursuzluk karinesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kusursuzluk-karinesi) · [Para borcu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/para-borcu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.