--- title: "Temyiz nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/temyiz" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Temyiz **Kısaca:** Temyiz, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.103 · temyiz ve iptal: Vakıf kurulmasına ilişkin mahkeme kararına karşı üst derece mahkemesine başvurma yoludur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-103) - CMK m.284 · direnme yasağı: Kararın hukuka uygunluğunun Yargıtay tarafından denetlenmesini sağlayan olağan kanun yoludur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-284) - 2575 s. K. m.25 · temyiz yoluyla Danıştay'da görülecek davalar: Hukuka aykırılık denetimine dayanan, üst merciye yapılan kanun yolu başvurusudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-25) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.284 – Direnme yasağı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-284#f2): Kararın hukuka uygunluğunun Yargıtay tarafından denetlenmesini sağlayan olağan kanun yoludur. Maddenin ikinci fıkrası, kanunda temyize ilişkin hüküm bulunan hâllerin birinci fıkranın dışında tutulduğunu belirtir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.103 – III. Temyiz ve iptal (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-103#f1): Vakıf kurulmasına ilişkin mahkeme kararına karşı üst derece mahkemesine başvurma yoludur. Madde, bu yolun kimler tarafından kullanılabileceğini ve süresini belirler. ### Danıştay Kanunu - Danıştay Kanunu m.25 – Temyiz yoluyla Danıştay'da görülecek davalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-25#f1): Hukuka aykırılık denetimine dayanan, üst merciye yapılan kanun yolu başvurusudur. Danıştayın temyiz merciliği yalnız hukuka uygunluk bakımından inceleme yapar. ## Karıştırılan kavramlar - **Temyiz hakkı / iptal davası hakkı** (TMK m.103): Temyiz, mahkeme kararına karşı kullanılan kanun yoludur ve birinci fıkraya göre yalnızca başvuran ile Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne tanınmıştır. İptal davası, vakfın kurulmasını engelleyen sebeplerin varlığına dayanır ve ikinci fıkraya göre Vakıflar Genel Müdürlüğü ile ilgililer tarafından açılabilir. Temyiz süresi bir aydır. İptal davası için maddede ayrı bir süre yer almaz; bu nedenle süre konusunda ayrı bir değerlendirme gerekir. - **Temyiz veya istinaf incelemesindeki dosya / lehe değerlendirme yapılması gereken dosya** (VUK geç. m.34): Yayım tarihinde 359. maddeye giren suçlardan dolayı temyiz veya istinaf incelemesinde bulunan dosyalar değerlendirilir. Bu düzenlemeler nedeniyle lehe değerlendirme yapılması gereken dosyalar ayrılır. Lehe değerlendirme gereken dosyalarda bozma kararı verilir. - **Mahkeme kefaleti (istinaf/temyiz) / icra dairesindeki kefalet** (İİK m.38): İstinaf ve temyiz kefaletnamesi, icranın geri bırakılması için verilen kefaletnamedir ve ilam niteliğindedir. İcra dairesindeki kefalet, icra müdürü huzurunda takibe konu borcun ödenmesi için yapılan kefalet taahhüdüdür ve tutanağa geçirilip imzalanır. Her ikisi de ilamlı icra hükümlerine tabidir. İcra kefaletleri ayrıca müteselsil kefalet hükmündedir. - **Kapanma kararına karşı istinaf / bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz** (İİK m.254): İlk derece mahkemesinin kapanma kararına karşı istinaf yoluna başvurulur. Bölge adliye mahkemesinin kararına karşı temyiz yoluna başvurulur. Her iki yol için tebliğden itibaren iki haftalık süre öngörülmüştür; HMK hükümleri uygulanır. - **İstinaf / temyiz** (İİK m.308/A): Asliye ticaret mahkemesi kararına karşı başvurulan istinaf yolu, kararın niteliğine göre belirlenen başlangıç anına bağlıdır. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı yapılan temyiz yolunda süre, kararın tebliğinden değil, bölge adliye mahkemesi kararının niteliğine göre hesaplanır. Her iki aşamada süre iki haftadır ancak başlangıç ve incelemenin mercii farklıdır. - **Temyiz edilebilen / edilemeyen istinaf kararı** (İİK m.364): Miktar veya değeri temyiz sınırını aşan nihai karar temyiz edilebilir. Sınırı aşmayan ya da nihai olmayan istinaf kararı temyiz edilemez. Sınırın altında kalan karar için temyiz başvurusu reddedilir. ## İlgili konular - İstinaf (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/istinaf - Danıştay'ın, daire ve kurulların görevleri (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/danistay-in-daire-ve-kurullarin-gorevleri - Kuruluşu ve vakıf senedi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kurulusu-ve-vakif-senedi ## Örnek kararlar - 2024/123 E., 2024/117 K., 27.06.2024 — ilgili: CMK m.284 - 2024/49 E., 2024/38 K., 22.02.2024 — ilgili: CMK m.284 - 2024/32 E., 2024/39 K., 22.02.2024 — ilgili: CMK m.284 ## İlgili terimler [Başvuran](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basvuran) · [Direnme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/direnme) · [İlk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilk-derece-mahkemesi-sifatiyla-danistay) · [Kanun yolu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanun-yolu) · [Nihai karar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nihai-karar) · [İptal Davası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-ptal-davasi) · [İtiraz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/itiraz) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.