--- title: "Tenkis Davası nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tenkis-davasi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tenkis Davası **Kısaca:** Saklı payı ihlal eden tasarruflara karşı, saklı pay sahibinin saklı payını korumak için açtığı dava türüdür. Mirasçılıktan çıkarılan kişi bu davayı açamaz. (TMK m.511) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.511 – II. Hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-511#f1): Saklı payı ihlal eden tasarruflara karşı, saklı pay sahibinin saklı payını korumak için açtığı dava türüdür. Mirasçılıktan çıkarılan kişi bu davayı açamaz. - TMK m.560 – B. Tenkis davası — I. Koşulları — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-560): Saklı paylarını karşılayamayan mirasçının, mirasbırakanın tasarruf edebileceği oranı aşan kazandırmaların bu oranda etkisiz kılınmasını isteyebildiği yenilik doğurucu dava türüdür. Karar, mirasın açıldığı tarihe geriye etkili sonuç doğurur. - TMK m.562 – 3. Mirasçının alacaklılarının hakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-562#f1): Mirasbırakanın saklı payı zedeleyen ölüme bağlı veya sağlararası tasarruflarının, saklı pay sınırına kadar indirilmesini isteyen yenilik doğurucu dava olarak tanımlanır. Bu maddede dava, saklı paylı mirasçının alacaklılarınca veya iflas idaresince ikincil olarak açılabilir. - TMK m.571 – IV. Hak düşürücü süreler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-571#f1): Saklı payları zedelenen mirasçının, ölüme bağlı tasarruflar veya sağlararası kazandırmalar yoluyla zedelenen payını geri kazanmak için açtığı yenilik doğuran dava olarak tanımlanır. Dava ile tasarrufun geçersizliği değil, kazandırmanın saklı pay sınırına çekilmesi amaçlanır. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.615 – E. İptali ve tenkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-615): Saklı paylı mirasçıların, mirasbırakanın saklı paylarını ihlal eden tasarruflarına karşı açtıkları ve tasarruftan yararlanan kişiye yönelttikleri davadır. Bu madde kapsamında ölünceye kadar bakma sözleşmesi tenkise tabi tasarruf olarak anılır. ## Karıştırılan kavramlar - **Tenkis davası / tenkis def'i** (TMK m.571): Dava yoluyla tenkis, saklı pay sahibinin bir yıllık ve azami on yıllık süreye tabidir. Def'i yoluyla tenkis, bir davaya karşı savunma olarak ileri sürülür ve süreye bağlı değildir. Süre dolmuş olsa bile saklı pay sahibi, kendisine karşı açılan bir davada tenkis iddiasını def'i olarak ileri sürebilir. - **Nafaka yoluyla iptal (m.615) / Tenkis davası (saklı pay)** (TBK m.615): Bu madde, bakım alacaklısının nafaka yükümlülüklerinin yerine getirilmemesine dayanır; koşulu nafaka yükümlülüğüdür. Tenkis davası, mirasbırakanın saklı paylı mirasçılarının saklı paylarının ihlal edilmesine dayanır; koşulu saklı payın ihlalidir. İki dava farklı hukuki sebeplere dayanır ve farklı kişiler tarafından açılır. Madde, tenkis davasını yalnızca saklı bırakır, ayrıntılarını düzenlemez. - **Karşılıksız kazandırma / Tenkis davası** (TMK m.241): Bu madde, eşin üçüncü kişiye yaptığı karşılıksız kazandırmalara karşı mal rejiminden doğan katılma alacağı için açılan taleptir. Tenkis davası, mirasçının saklı payını korumak için mirasbırakanın sağlar yaptığı kazandırmalara yöneliktir. Bu maddede dava süreleri maddenin kendi süreleridir; tenkis esasları yalnızca m.241/3 uyarınca kıyasen uygulanır. - **Vasiyet alacaklısı tek / birden fazla saklı paylı mirasçı tenkis davası açmış** (TMK m.564): Tenkis davası açan mirasçı varsa yalnız o mirasçının yararlanacağı tenkis miktarı para olarak ödenerek malın tümü talep edilebilir. Dava açmayan mirasçılar tenkis hükmünden yararlanamaz. Vasiyet alacaklısı, davacı mirasçının payını nakden ödeyip malın tamamını alabildiği için bu durum onun lehine sonuç doğurur. ## İlgili konular - Ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/olume-bagli-tasarruflarin-iptali-ve-tenkisi - Ömür boyu gelir ve ölünceye kadar bakma sözleşmeleri (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/omur-boyu-gelir-sozlesmesi-ve-olunceye-kadar-bakma-sozlesmesi - Tasarruf ehliyeti ve tasarruf özgürlüğü (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasarruf-ehliyeti-ve-tasarruf-ozgurlugu ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2024/351 E., 2025/602 K., 08.10.2025 — ilgili: TMK m.560, TMK m.562, TMK m.571 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/53 E., 2024/464 K., 25.09.2024 — ilgili: TMK m.511, TMK m.560 - 8. Hukuk Dairesi, 2024/3884 E., 2025/4447 K., 03.06.2025 — ilgili: TMK m.562, TMK m.571 ## İlgili terimler [Saklı Pay](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sakli-pay) · [Mirasçılıktan çıkarma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mirasciliktan-cikarma) · [Saklı paylı mirasçı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sakli-payli-mirasci) · [Bakım alacaklısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bakim-alacaklisi) · [Aciz vesikası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aciz-vesikasi) · [Tasarruf edilebilir kısım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf-edilebilir-kisim) · [İhtar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ihtar) · [Hak Düşürücü Süre (6 işgünü)](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hak-dusurucu-sure-6-isgunu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.