--- title: "Terk nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/terk" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Terk **Kısaca:** Terk, 8 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.778 · kaybedilmesi: Malikin taşınır üzerindeki mülkiyet hakkından vazgeçmesi iradesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-778) - TCK m.97 · terk: Koruma ve gözetim altındaki bir kişiyi, kendi başına bırakarak onun bakımsız ve çaresiz kalmasına yol açan davranış. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-97) - 488 s. K. m.28 · kağıtların terki: Hamilin kâğıt üzerindeki fiilî tasarrufunu bırakmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/488-sayili-damga-vergisi-kanunu/madde-28) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.164 – IV. Terk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-164#f1): Eşlerden birinin ortak hayata son vermesidir. Ortak konutta oturmaya devam edip dargın durmak, cinsel birliktelikten kaçınmak veya birlikte yemek yememek terk sayılmaz. Evden ayrılmak tek başına terk anlamına gelmez; kanunda aranan ek unsurlar gerçekleşmelidir. - TMK m.717 – C. Taşınmaz mülkiyetinin kaybı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-717): Malikin tek taraflı, yöneltilmesi gereken bir irade beyanıyla mülkiyet hakkından feragat etmesi ve mülkiyetin terkin ile sona ermesidir. Tapu idaresine karşı yapılan feragat beyanı aynı zamanda terkine muvafakat niteliğindedir. - TMK m.778 – C. Kaybedilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-778#f1): Malikin taşınır üzerindeki mülkiyet hakkından vazgeçmesi iradesidir. Terkin, malikin bu iradeyi fiilen ortaya koymasını gerektirir; zilyetliği bırakmak tek başına terk sayılmaz. ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.97 – Terk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-97#f1): Koruma ve gözetim altındaki bir kişiyi, kendi başına bırakarak onun bakımsız ve çaresiz kalmasına yol açan davranış. Hem icrai bir davranışla hem de ihmali bir davranışla gerçekleşebilir. ### Damga Vergisi Kanunu - Damga Vergisi Kanunu m.28 – Kağıtların terki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/488-sayili-damga-vergisi-kanunu/madde-28#f1): Hamilin kâğıt üzerindeki fiilî tasarrufunu bırakmasıdır. Terk, vergi cezasının alınmasını ortadan kaldırmaz; ceza bu fiilden bağımsız olarak doğmuş kalır. ### Su Ürünleri Kanunu - Su Ürünleri Kanunu m.12 – Özel mülkiyetteki dalyan ve voli yerleri ile bunların kamulaştırılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1380-sayili-su-urunleri-kanunu/madde-12#f1): Sahibinin yeri kullanma iradesini ortaya koyan bir fiil yapmadan bırakmasıdır. Maddede işletmemeye alternatif bir ölçüt olarak yer alır. ### Umumi Hıfzıssıhha Kanunu - Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m.214 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1593-sayili-umumi-hifzissihha-kanunu/madde-214#f1): Mevcut mezarlığın yeni defin yapılmasına kapatılması ve artık kullanılmamak üzere bırakılması anlamındadır. Maddede terkin hangi usulle yapılacağı belirtilmemiştir. ### Maden Kanunu - Maden Kanunu m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3213-sayili-maden-kanunu/madde-1#f1): Maden hakkı sahibinin hakkından vazgeçmesi ya da hakkın sona ermesi üzerine maden sahasının bırakılması işlemidir. Terkin şekli ve sonuçları bu maddede düzenlenmez; ilgili ayrıntılar kanunun diğer hükümlerinde yer alır. ### Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu - Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5686-sayili-jeotermal-kaynaklar-ve-dogal-mineralli-sular-kanunu/madde-1#f1): Ruhsat sahibinin kaynağı işletmeden vazgeçmesi anlamına gelir. Maddede yer almakla birlikte, terkin koşulları ve sonuçları ayrı hükümlerle belirlenir. ### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun - AATUHK m.86 – Müşterinin malı almaktan vazgeçmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-86#f1): Malın, ikinci ihalede ya da mahsup sonrasında ihale edilip idarece yapılan masraflar alınarak eski ihale alana değil, son ihale alana (ya da ikinci artırmada ihale edilmeyen hâlde birinci ihale alana) bırakılmasıdır. Madde metninde 'kendisine terk olunur' ifadesi geçer. ## Karıştırılan kavramlar - **Terk / cezanın alınması** (488 s. K. m.28): Hamilin kâğıdı terk etmesi halinde, kâğıt fiilen elinde olmadığı için hamil sıfatı ile ceza sorumluluğu ilişkisi kesilmiş gibi görünebilir. Madde, terkin cezanın alınmasına mani olmadığını açıkça belirtir; terk ile ceza sorumluluğu birbirinden ayrıdır. Terk, cezanın alınmasını durdurmaz; hamil terk etmiş olsa da kâğıt için kanuni ceza alınır. - **Devamlı işletmeme / terk** (1380 s. K. m.12): Yerin beş yıl boyunca işletilmemesi, yani fiilen kullanılmaması. Yerin sahibi tarafından terk edilmesi. Her iki hâl de kamulaştırma nedenidir; terk için beş yıllık sürenin dolması gerekmez, ancak terkin ispatı gerekir. - **Terk eden eş / terk etmiş sayılan eş** (TMK m.164): Ortak konuttan fiilen ayrılan ve evlilik yükümlülüklerinden kaçınmak maksadıyla hareket eden eştir. Fiilen evden ayrılmamış ama diğer eşi terke zorlayan ya da dönmesini engelleyen eştir. Her iki eş de terk etmiş sayılır ve boşanma davasına konu olabilir; kanun fiilen ayrılmayan eşi de terk eden eş gibi değerlendirmektedir. - **Terk eden eş / davaya hakkı olan eş** (TMK m.164): Terk eden eş, kendisi için ihtar istenen ve boşanma davasının davalısı olan eştir. Davaya hakkı olan eş, ihtarı isteyen ve terk edilen konumda bulunan eştir. Yalnız terk edilen eş boşanma davası açabilir; terk eden eşin kendi kusurundan doğan terk nedeniyle dava açması mümkün değildir. - **Terk / Terkin** (TMK m.717): Terk, malikin feragat beyanıdır ve mülkiyetin sona ermesinin hukuki sebebidir. Terkin, tapu sicilindeki kaydın silinmesidir ve sona ermenin sicil bakımından gerçekleşmesidir. Terk halinde mülkiyet terkin ile sona erer; terkinden önce ayrı bir kayıp anı tanınmaz. Arazinin denize kayması gibi hâllerde ise mülkiyet terkinden önce olaya bağlı olarak sona erer. - **Terk / Zilyetliği bırakma** (TMK m.778): Terk, malikin mülkiyetten vazgeçme iradesini gösteren bir olgudur. Zilyetliği bırakma ise yalnızca eşyanın elden çıkmasıdır ve kendi başına bir irade beyanı içermeyebilir. Terk iradesi bulunmadığı sürece zilyetliği bırakmak mülkiyeti sona erdirmez; sahipsiz duruma geçiş için iradenin varlığı aranır. ## İlgili konular - İşkence ve eziyet, koruma, gözetim, yardım veya bildirim yükümlülüğünün ihlâli (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/iskence-ve-eziyet-koruma-gozetim-yardim-veya-bildirim-yukumlulugunun-ihlali - Boşanma sebepleri (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/bosanma-sebepleri - Bulunmuş eşya (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/bulunmus-esya - Taşınmaz mülkiyetinin konusu, kazanılması ve kaybı (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasinmaz-mulkiyetinin-konusu-kazanilmasi-ve-kaybi - Menkul malların haczi ve satışı (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/menkul-mallarin-haczi-ve-satisi ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2022/771 E., 2023/1039 K., 01.11.2023 — ilgili: TMK m.164 - Hukuk Genel Kurulu, 2022/400 E., 2023/514 K., 24.05.2023 — ilgili: TMK m.164 - Hukuk Genel Kurulu, 2019/493 E., 2022/1332 K., 19.10.2022 — ilgili: 3213 s. K. m.1 ## İlgili terimler [Voli yeri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/voli-yeri) · [Jeotermal kaynak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/jeotermal-kaynak) · [Doğal mineralli su](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dogal-mineralli-su) · [Müşteri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/musteri) · [Neticesi sebebiyle ağırlaşmış hal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/neticesi-sebebiyle-agirlasmis-hal) · [Hak sahipliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hak-sahipligi) · [Tecil faizi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tecil-faizi) · [Vergi cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vergi-cezasi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.