--- title: "Tescil tarihi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tescil-tarihi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tescil tarihi **Kısaca:** Tescil tarihi, 6 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.911: Senedin hukuki sonuçlarının başladığı andır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-911) - TTK m.559 · kuruluş ve sermaye artırımında ibra: Dört yıllık sürenin başlangıç noktasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-559) - SGGSSK ek m.8 · 1479 sayılı Kanun ve mülga 2926 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalıların basamak tespiti: Sigortalının Kuruma kaydının yapıldığı tarihtir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/ek-madde-8) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.896 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-896): Kanuni ipotek hakkının tapu siciline kaydedildiği tarihtir. Maddeye göre zanaatkâr ve yüklenicilerin haklarının tescil tarihleri farklı olsa dahi sıra bakımından bu tarih belirleyici değildir. - TMK m.911 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-911#f2): Senedin hukuki sonuçlarının başladığı andır. Senet sonradan düzenlenmiş olsa bile sonuçlar bu tarihten itibaren doğar. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.559 – 2. Kuruluş ve sermaye artırımında ibra (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-559): Dört yıllık sürenin başlangıç noktasıdır. Süre, şirketin tescilinden itibaren işler ve kuruluş ile sermaye artırımına ilişkin sorumluluk bakımından bu tarihe bağlanır. ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK ek m.8 – 1479 sayılı Kanun ve mülga 2926 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalıların basamak tespiti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/ek-madde-8#f1): Sigortalının Kuruma kaydının yapıldığı tarihtir. Kuruma kayıt ve tescili 1/10/2008 öncesine ait olan sigortalılar bakımından bu madde uygulanır; tescil tarihinin eskiye alınması basamak düzenlemesini doğurur. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.248 – Karne alınması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-248): Karnedeki kaydın vergi dairesince tescil edildiği tarihtir. Gelir Vergisi indirimlerinde bu tarihten önceki dönemler için karnedeki kayıtlar dikkate alınmaz. ### Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun - Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun m.18 – Zorunlu lisans (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5042-sayili-yeni-bitki-cesitlerine-ait-islahci-haklarinin-korunmasina-iliskin-kanun/madde-18): Islahçı hakkının tescil edildiği tarihtir. Zorunlu lisans için beklenen üç yıllık sürenin başlangıcı bu tarihtir. ### Sınai Mülkiyet Kanunu - SMK m.9 – Markanın kullanılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-9#f1): Beş yıllık sürenin başlangıcıdır. Süre, markanın tescil edildiği tarihten itibaren işler. ## Karıştırılan kavramlar - **Senedin düzenlenme tarihi / tescil tarihi** (TMK m.911): Senedin fiilen düzenlendiği tarih, belgenin kağıt üzerindeki tarihidir. Tescil tarihi, rehin senedinin hukuki sonuçlarının başladığı andır. Senet tescilden sonra düzenlenmiş olsa bile hukuki sonuçlar tescil tarihinden itibaren doğar; geriye etki söz konusudur. - **Tescil tarihi öne alınan sürenin eski ve yeni tescil tarihi arası / diğer dönemler** (SGGSSK ek m.8): Tescil tarihi eskiye alınan sigortalının eski ile yeni tescil tarihi arasındaki sürelerde basamağı, ilk tescil tarihinde seçilen veya intibak ettirilen basamaktır. Yeni tescil tarihinden sonraki dönemlerde basamak, genel basamak düzenlemesine göre belirlenir. Eski tescil tarihi ile yeni tescil tarihi arasındaki dönem için ayrı bir basamak uygulanır; önceden tespit edilen basamak ve yükselme tarihi bu madde gereğince korunur. - **Tescil tarihi / tespit veya dava tarihi** (2942 s. K. ek m.3): Taşınmazın idare adına tescil edildiği tarih, değerleme tarihi olarak alınır. Bedelin tespit edildiği veya davanın açıldığı tarih, değerleme tarihi değildir. Bedelin o tarihteki nitelikler üzerinden hesaplanması gerektiğinden tescil tarihi ile dava tarihi arasındaki değer artışı esas alınmaz. - **Tescil tarihi / dava tarihi** (2942 s. K. geç. m.12): Taşınmazın değeri, imar uygulamasının tapuya tescil edildiği tarihteki nitelikler esas alınarak tespit edilir. Bu, bedelin hesaplandığı referans andır. Tespit edilen bedel, dava tarihi itibarıyla güncellenir. Bu, paranın değerindeki değişimi yansıtan ikinci aşamadır. Önce değerlendirme tarihine göre değer belirlenir, sonra dava tarihine kadar endeksle artırılır. Bu iki tarih birbirine karıştırılmamalıdır. - **Sermaye şirketi tescil tarihi** (7103 s. K. m.93): 11 inci madde yayım tarihinden sonra tescil edilen sermaye şirketlerine uygulanır. Yayım tarihinden önce tescil edilmiş sermaye şirketleri bu hükmün kapsamında değildir. Aynı anda yürürlüğe giren madde, şirketin tescil tarihine göre farklı uygulanır. ## İlgili konular - Hükmü, kanunî ipotek ve tescile tâbi kanunî ipotekler (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/hukmu-kanuni-ipotek-ve-tescile-tabi-kanuni-ipotekler - İpotekli borç senedi ve irat senedi: ortak hükümler (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/ipotekli-borc-senedi-ve-irat-senedi-ortak-hukumler - Başlangıç hükümleri, marka hakkı ve kapsamı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/baslangic-hukumleri-marka-hakki-ve-kapsami - Hukuki sorumluluk ve cezai sorumluluk (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/hukuki-sorumluluk-ve-cezai-sorumluluk - Ekim ve sayım beyanı, vergi karnesi, muhafaza ve ibraz ödevleri (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/ekim-ve-sayim-beyani-vergi-karnesi-muhafaza-ve-ibraz-odevleri ## Örnek kararlar - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2023/1036 E., 2025/1552 K., 20.11.2025 — ilgili: SMK m.9 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2023/520 E., 2025/1333 K., 16.10.2025 — ilgili: SMK m.9 ## İlgili terimler [Aynı sıra](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayni-sira) · [Rehin senedi (varant)](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rehin-senedi-varant) · [Yüklenici](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuklenici) · [Kanuni ipotek](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-ipotek) · [Vergi karnesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vergi-karnesi) · [Kamu Yararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-yarari) · [Zorunlu lisans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zorunlu-lisans) · [İpotekli borç Senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ipotekli-borc-senedi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.