--- title: "Tescil yükümlülüğü nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tescil-yukumlulugu" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tescil yükümlülüğü **Kısaca:** Tescil yükümlülüğü, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TTK m.53 · işletme adı: İşletme adı kullanılıyorsa sahibinin bunu sicile tescil ettirmesi gerektiği anlamına gelir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-53) - KTK m.19 · tescil belgesi alma zorunluluğu: Araç sahibinin aracını yönetmelikte belirtilen esaslara göre yetkili kuruluşa tescil ettirmesi ve tescil belgesi almasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-19) - 2886 s. K. m.58 · taşınmaz malların müşteri tarafından adına tescil ettirilmesi: Alıcının, taşınmazı kendi adına tapu siciline tescil ettirmesi borcudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2886-sayili-devlet-ihale-kanunu/madde-58) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.53 – B) İşletme adı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-53): İşletme adı kullanılıyorsa sahibinin bunu sicile tescil ettirmesi gerektiği anlamına gelir. Kullanmak zorunlu değildir; zorunluluk, kullanılmaya başlanan ada bağlanır. - TTK m.214 – III - Noksanlıklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-214): Kollektif şirketin ticaret siciline tescil edilmesi zorunluluğudur. Bu yükümlülük yerine getirilmemişse m.214 değil m.216 hükmü devreye girer ve bu madde saklı kalır. - TTK m.216 – II - Yükümlülüğün yerine getirilmemesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-216#f1): Kollektif şirketin ticaret siciline tescil edilmesi zorunluluğudur. Tescil yapılmadan şirket adına girişilen işler bu maddenin sorumluluk rejimine tabi tutulur. ### Karayolları Trafik Kanunu - KTK m.19 – Tescil belgesi alma zorunluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-19): Araç sahibinin aracını yönetmelikte belirtilen esaslara göre yetkili kuruluşa tescil ettirmesi ve tescil belgesi almasıdır. Yükümlülük araç sahibine aittir; tescil belgesi araç sahibi adına düzenlenir. ### Devlet İhale Kanunu - Devlet İhale Kanunu m.58 – Taşınmaz malların müşteri tarafından adına tescil ettirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2886-sayili-devlet-ihale-kanunu/madde-58): Alıcının, taşınmazı kendi adına tapu siciline tescil ettirmesi borcudur. Bu borç, bedel ve diğer masrafların ödenmesi şartına bağlıdır; ödeme yapılmadan doğmaz. ## Karıştırılan kavramlar - **Tescil yükümlülüğü / idareden talep hakkı** (2886 s. K. m.58): Alıcının kendi tescil yükümlülüğü, tapuya tescil işlemini kapsar. Alıcının idareden talep hakkı, tescil yükümlülüğünü yerine getirdiği ölçüde var olur. Tescili yaptırmayan alıcı, hasar, zarar ve fuzuli işgal nedeniyle idareye karşı talep ileri süremez. - **Alıcı tescil yükümlülüğü / Haciz ve benzeri satışlar** (KTK m.20): Noter satışında alıcı, bildirimden itibaren bir ay içinde yeni malik adına düzenlenen tescil belgesini elden veya posta yoluyla alır. Haciz, müsadere, zapt, buluntu, trafikten men gibi nedenlerle kamu kurumlarınca satılan araçta alıcı, satın almadan itibaren bir ay içinde tescil belgesi almak zorundadır. Her iki durumda da alıcının süresi içinde başvurmaması hâlinde Emniyet Genel Müdürlüğü alıcı adına re'sen kayıt ve tescil ettirmeye yetkilidir; ayrıca tescil belgesinin bir ay içinde teslim edilememesi hâlinde yeni malike sorumluluk yüklenemez. - **Araç sahibinin ölümü / Mirasçıların tescil yükümlülüğü** (KTK m.20): Ölen araç sahibinin mirasçıları, vefat tarihinden itibaren doksan gün içinde tescil kuruluşuna başvurur. Süre geçtikten sonra araç mirasçılar adına tescil edilmeden karayoluna çıkarılırsa, bu ayrı bir yaptırım konusudur. Tescil, vefat tarihi itibarıyla yapılır; süre sonunda tescil edilmeden çıkarılan araç için sürücüye 3.000 Türk Lirası idari para cezası verilir ve tescil yapılıncaya kadar araç trafikten men edilir. - **Otuz günlük tescil yükümlülüğü / üçüncü fıkradaki otuz günlük men** (KTK m.32): Birinci fıkradaki otuz gün, işletenin mevzuata uygun değişikliği tescile işletme süresidir. Üçüncü fıkradaki otuz gün, mevzuata aykırı değişiklik yapılan aracın sabit men süresidir. Birinci fıkrada süre geçince 1.000 Türk lirası idari para cezası söz konusu olur; üçüncü fıkrada ise men süresi sonunda araç mevzuata uygun hâle getirilmeden teslim edilmez. - **Tescil yükümlülüğü / Yanlarında çalışanlar** (5362 s. K. m.68): Esnaf ve sanatkâr olarak faaliyete başlayan kişi, çalışmaya başladığı tarihten itibaren tescil ve ilan yükümlülüğü altındadır. Yanlarında çalışanlar, yükümlülük kapsamı dışındadır. Yanlarında çalışanlar için otuz günlük tescil süresi işlemez; yükümlülük yalnız esnaf ve sanatkâr olarak faaliyet gösteren kişi için doğar. - **Tescil yükümlülüğü / tescilin sorumluluğa etkisi** (TBK m.547): İşletme sahibi yetkiyi tescil ettirmekle yükümlüdür. Tescil yapılmamış olsa da işletme sahibi temsilcinin fiillerinden sorumludur. Tescil eksikliği üçüncü kişiye karşı sorumluluğu kaldırmaz; tescil sorumluluğun değil, duyurunun aracıdır. ## İlgili konular - Şirketin niteliği ve kuruluşu (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sirketin-niteligi-ve-kurulusu - Ticaret unvanı ve işletme adı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ticaret-unvani-ve-isletme-adi ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2021/729 E., 2022/165 K., 22.02.2022 — ilgili: 2886 s. K. m.58 - Hukuk Genel Kurulu, 2020/349 E., 2020/754 K., 13.10.2020 — ilgili: 2886 s. K. m.58 ## İlgili terimler [Fuzûlî işgal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fuz-l-isgal) · [Motorsuz taşıt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/motorsuz-tasit) · [Müşteri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/musteri) · [Masraf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/masraf) · [Müteselsil Sorumluluk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muteselsil-sorumluluk) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.