---
title: "Tescilsiz tasarım nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tescilsiz-tasarim"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Tescilsiz tasarım

**Kısaca:** Tescil edilmemiş olup kamuya sunulmuş tasarımdır. Bu tasarımda üç yıllık süre, kamuya sunulma tarihinden başlar. (SMK m.71)

## Kanunda nerede geçiyor

### Sınai Mülkiyet Kanunu
- SMK m.55 – Tasarım ve ürün (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-55#f4): İlk kez Türkiye'de kamuya sunulmuş olan, ancak tescil edilmemiş tasarımdır. Bu koruma tescil zorunluluğuna bağlı değildir, ilk kamuya sunum olgusuna bağlıdır.
- SMK m.59 – Tasarım hakkının kapsamı ve sınırları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-59#f2): Tescil edilmemiş olmakla birlikte kanunen korunan tasarımdır. Bu tasarımın sahibi, yalnızca korunan tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması hâlinde birinci fıkradaki fiilleri engelleyebilir.
- SMK m.69 – Tasarımın koruma süresi ve yenileme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-69): Tescil edilmemiş, ancak koruma talep edilen tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren üç yıl korunan tasarımdır. Koruma süresinin başlangıcı tescil değil kamuya sunuluştur.
- SMK m.71 – Tasarımın gaspı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-71#f1): Tescil edilmemiş olup kamuya sunulmuş tasarımdır. Bu tasarımda üç yıllık süre, kamuya sunulma tarihinden başlar.
- SMK m.78 – Hükümsüzlük talebi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-78): Sicile tescil edilmemiş, ancak kanunda koruma sağlanan tasarımdır. Bu tasarımların hükümsüzlüğünde dava, hak sahibi olduğunu iddia eden kişiye karşı açılır.
- SMK m.81 – Tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-81#f4): Tescil edilmemiş, ancak m.57 uyarınca kamuya sunulmuş tasarımdır. Bu tasarımlarda dava hakkı yalnızca kamuya sunulma halinde doğar.

## Karıştırılan kavramlar

- **Tescilli tasarım / Tescilsiz tasarım** (SMK m.55): Tescilli tasarımda koruma, Kanun uyarınca yapılan tescile dayanır ve tescil belgesiyle belgelenir. Tescilsiz tasarımda koruma, tasarımın ilk kez Türkiye'de kamuya sunulmasına dayanır; tescil gerekmez. İki korumanın kaynağı farklıdır; tescilsiz korumanın varlığı ilk kamuya sunum olgusunun ispatına bağlıdır. Tescilsiz korumanın süresi ve kapsamı ayrı maddelerde belirlenir.

## Örnek kararlar

- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2023/757 E., 2025/1465 K., 06.11.2025 — ilgili: SMK m.59, SMK m.69
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2023/423 E., 2025/1201 K., 02.10.2025 — ilgili: SMK m.55, SMK m.69
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2023/558 E., 2025/1096 K., 18.09.2025 — ilgili: SMK m.59, SMK m.69

## İlgili terimler

[Tescilli tasarım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tescilli-tasarim) · [Birleşik ürün](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birlesik-urun) · [Gasp](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gasp) · [Kötüniyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kotuniyet) · [Gerçek hak sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gercek-hak-sahibi) · [Ürün](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/urun) · [Tasarım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarim) · [Menfaat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/menfaat)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.