--- title: "Teselsül nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teselsul" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Teselsül **Kısaca:** Teselsül, 5 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.681 · müteselsil sorumluluk: Alacaklının, borçlulardan dilediğine tüm borcun ifasını talep edebilmesi, borçluların da alacaklıya karşı borcun tamamından birlikte sorumlu olmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-681) - TBK m.85 · bölünemeyen borç: Kanun veya sözleşmeye dayanan, her borçlunun borcun tamamından sorumlu olduğu ve ifanın diğer borçluları da kurtardığı ilişkidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-85) - VUK m.234 · gider pusulası: Gider pusulalarının seri ve sıra numarası içinde art arda numaralandırılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-234) ## Kanunda nerede geçiyor ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.234 – Gider pusulası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-234#f3): Gider pusulalarının seri ve sıra numarası içinde art arda numaralandırılmasıdır. Numaralandırma düzeninin bozulması, belgelerin düzenli takibini engeller. - VUK m.235 – Müstahsil makbuzu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-235#f6): Makbuzların seri ve sıra numarası ile sıralı biçimde düzenlenmesidir. Madde, bu numaralandırmanın yapılacağını söyler; ayrıntılı usulü maddede yoktur. - VUK m.237 – Makbuz muhteviyatı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-237#f3): Makbuzların seri ve sıra numarası verilerek art arda ve kesintisiz bir düzen içinde numaralandırılmasıdır. Amaç, düzenlenen her makbuzun izlenebilmesi ve kayıt dışı belge üretiminin önlenmesidir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.681 – I. Müteselsil sorumluluk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-681#f2): Alacaklının, borçlulardan dilediğine tüm borcun ifasını talep edebilmesi, borçluların da alacaklıya karşı borcun tamamından birlikte sorumlu olmasıdır. Burada teselsül kanundan doğar ve bu nedenle iç ilişkide rücu sonucunu doğurur. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.85 – 2. Bölünemeyen borç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-85): Kanun veya sözleşmeye dayanan, her borçlunun borcun tamamından sorumlu olduğu ve ifanın diğer borçluları da kurtardığı ilişkidir. Bu madde teselsül hükümleri uygulanmadığında devreye girer. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1306 – c) Borçlular (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1306#f2): Birden fazla borçlunun alacaklıya karşı tümüyle borçlu olması ve alacaklının borcun tamamını dilediği borçludan isteyebilmesidir. Bu maddeye göre kurtarma ücreti borçluları arasında teselsül yoktur; her malik kendi payından sorumludur. ### Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Mesleki ve Teknik Öğretim Okulları Döner Sermayesi Hakkında Kanun - Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Mesleki ve Teknik Öğretim Okulları Döner Sermayesi Hakkında Kanun m.4 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3423-sayili-milli-egitim-bakanligina-bagli-mesleki-ve-teknik-ogretim-okullari-doner-sermayesi/madde-4#f1): Birden fazla sorumlunun borçtan veya sorumluluktan her birinin tam olarak ayrı ayrı sorumlu olmasıdır. Sorumlulardan biri öderse diğerleri bu ölçüde borçtan kurtulur. ## Karıştırılan kavramlar - **Alacaklılar yönünden bölünemeyen borç / alacaklılar arası teselsül** (TBK m.85): Bölünemeyen borçta her alacaklı ifayı ister, ancak ifa hepsine birlikte yapılmalıdır. Alacaklılar arası teselsülde her alacaklı tek başına ifa alır ve borçlu bir alacaklıya ifa ile kurtulabilir. Teselsül yoksa borçlu tek alacaklıya ifa ile borçtan kurtulamaz; teselsül varsa ifa tek alacaklıya yapılabilir. - **Kurtarma ücretinin paylaşımı / teselsül** (TTK m.1306): Paylaşım kuralı, ücretin malikler arasında kurtarılan değerler oranında bölünmesini öngörür. Teselsül kuralı ise, her borçlunun tüm ücretten sorumlu olması anlamına gelir ve bu maddede kabul edilmemiştir. Alacaklı her malikten yalnız kendi payını isteyebilir; bir malikin ödemezliği diğerlerini tüm borçtan sorumlu kılmaz. - **Kanundan doğan teselsül / sözleşmeden doğan teselsül (BK m.162 karşısında)** (TTK m.7): TTK m.7'de ticari iş dolayısıyla borç altına girenler, müteselsil borçluluk iradesi açıklamasına gerek olmaksızın kanun gereği müteselsil sorumlu olur. Adi borçlarda (BK m.162/I) müteselsil borçluluk, borçluların alacaklıya karşı müteselsil olma iradesini açıklamasıyla doğar; yalnızca BK'nın öngördüğü özel hâllerde kanundan doğar. Ticari borçta teselsül varsayılır; aksini ileri süren taraf sözleşmede müteselsilliğin kabul edilmediğini ya da kanunda aksi hükmü göstermelidir. - **Farklılaştırılmış teselsül / Mutlak teselsül** (TTK m.557): Farklılaştırılmış teselsülde her sorumlunun dış ilişkideki sorumluluğu kendi kusuruna ve zararın şahsen yüklenebilirliğine göre sınırlanır. Mutlak teselsülde her sorumlu, zararın tamamından ve kusuru ne olursa olsun tek başına sorumlu tutulur. Farklılaştırılmış teselsülde sorumlunun dış ilişkide ödeyeceği tazminat tavanı kendi kusur ve nedensellik payıyla sınırlıdır; mutlak teselsülde bu sınır yoktur. (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2024/2290 E., 2026/777 K., 24.04.2026; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi, 2022/15 E., 2025/894 K., 26.06.2025) - **Cirolar arasında düzenli teselsül incelemesi / İmza geçerliliği araştırması** (TTK m.710): Ödeyen, cirolar arasında düzenli bir teselsülün bulunup bulunmadığını incelemekle yükümlüdür. Ödeyen, cirantaların imzalarının geçerliliğini araştırmak zorunda değildir. Düzenli teselsülde eksiklik varsa ödeyen sorumlu olabilir; imzanın sahteliği ise ödeyeni sorumlu kılmaz. - **Teselsül incelemesi / imza incelemesi** (TTK m.801): Muhatabın ciro zincirinin düzenli olup olmadığını kontrol etmesi zorunludur. Bu, cironun görünen biçimsel bağlantısının incelenmesidir. Ciranta imzalarının gerçekliği ve geçerliliği ise muhatabın araştırma yükümlülüğü dışında kalır. Muhatap, teselsül kopukluğunu fark etmemekle sorumlu olabilirken, imza sahteliğini araştırmadığı için tek başına sorumlu tutulmaz. ## İlgili konular - Genel olarak ve ifanın konusu (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/genel-olarak-ve-ifanin-konusu - Paylaşmanın tamamlanması ve sonucu (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/paylasmanin-tamamlanmasi-ve-sonucu - Serbest meslek makbuzları, ücretlere ait kayıt ve vesikalar (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/serbest-meslek-makbuzlari-ucretlere-ait-kayit-ve-vesikalar ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2017/925 E., 2021/452 K., 07.10.2021 — ilgili: VUK m.235 - Ceza Genel Kurulu, 2015/874 E., 2019/710 K., 19.12.2019 — ilgili: VUK m.235 - Ceza Genel Kurulu, 2017/170 E., 2019/709 K., 19.12.2019 — ilgili: VUK m.235 ## İlgili terimler [Müstahsil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mustahsil) · [Gider pusulası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gider-pusulasi) · [Müstahsil makbuzu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mustahsil-makbuzu) · [Tereke borcu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tereke-borcu) · [Paylaşma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/paylasma) · [Serbest meslek erbabı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/serbest-meslek-erbabi) · [Kurtarma ücreti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurtarma-ucreti) · [Döner sermaye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/doner-sermaye) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.