---
title: "Teşhis nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teshis"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Teşhis

**Kısaca:** Kişinin kimliğinin belirlenmesi veya tanınması amacıdır. Kişinin tanındığı hallerde bu işlemin yapılmasına gerek yoktur; işlem yalnızca kimliğin teşhisi için gerekli olduğunda uygulanır. (CMK m.81)

## Kanunda nerede geçiyor

### Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.81 – Fizik kimliğin tespiti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-81#f1): Kişinin kimliğinin belirlenmesi veya tanınması amacıdır. Kişinin tanındığı hallerde bu işlemin yapılmasına gerek yoktur; işlem yalnızca kimliğin teşhisi için gerekli olduğunda uygulanır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Müstahzar / müstahzar olmayan ürün (teşhis beyanı)** (1262 s. K. m.19): Müstahzar, tıbbi ilaç niteliğindeki üründür ve ruhsat rejimine tabidir. Müstahzar olmayan ürün, hastalık teşhis veya tedavi beyanıyla satılan veya reklamı yapılan üründür. Bu ikinci grup ürünler de ayrı bir suç olarak 1 yıldan 5 yıla kadar hapisle cezalandırılır.
- **Bagaj kuponu / Bagaj teşhis kuponu** (2920 s. K. m.109): Her parça için kanunda öngörülen tam kayıtlı bagaj kuponu. Yolcu biletiyle birleştirilmek kaydıyla verilen sadeleştirilmiş teşhis kuponu. Teşhis kuponu yalnızca bilet bilgilerinin tekrar edilmemesi ve bilete bağlanması koşuluyla kullanılabilir; bilet bağlantısı yoksa tam kupon gerekir.
- **Teşhis / Tedavi ile teşhis ve tedaviyi birlikte yapan müessese** (3153 s. K. m.1): Yalnızca röntgen şuaı ile teşhis yapan müessese, maddede münhasıran teşhis olarak yer alır. Hem teşhis hem tedavi yapan müessese ayrı bir kategori olarak sayılmıştır. Her iki hal de madde kapsamındadır ve her ikisi için izin koşulu aynı şekilde uygulanır.
- **Teşhis cihazı / tedavi cihazı** (3153 s. K. m.7): Röntgen teşhis aletleri, hastalığın tanısı için bulundurulur ve kullanılır. Faradizasyon, galvanizasyon, diyatermi ve benzeri cihazlar, tedavi amacıyla bulundurulur. Her iki grup da birinci fıkra kapsamındadır ve aynı bildirim rejimine tabidir; ancak maddede amaç olarak ayrı sayılmışlardır.
- **Bilimsel teşhis-tedavi-deney / bilimsel olmayan uygulama** (5199 s. K. m.9): Bilimsel bir amaçla ve bilimsel yöntemle yapılan teşhis, tedavi veya deney. Bilimsel dayanağı olmayan teşhis, tedavi veya deney. Bilimsel olmayan uygulamada hayvan kullanımı madde tarafından açıkça yasaklanmıştır; bilimsel olanda ise maddedeki diğer koşullara uyulması aranır.
- **Teşhis senedi / Kıymetli evrak** (TTK m.646): Kıymetli evrakta hak senetle birlikte doğar ve devredilir; borçlu yalnızca senedi teslim alarak ödemelidir. Teşhis senetlerinde ise hak öncedenkazanılmış olup senet yalnızca kimliği belirler; borçlu senedi ibraz edeni iyiniyetle ödediğinde kurtulur. Kıymetli evrakta, m.646 uyarınca, ödeme ile kurtulma için senedin teslimi aranır; teşhis senedinde bu koşul aranmaz, iyiniyet yeterlidir.

## İlgili konular

- Gözlem altına alınma (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/gozlem-altina-alinma

## Örnek kararlar

- 6. Ceza Dairesi, 2023/2023 E., 2023/15316 K., 14.12.2023 — ilgili: CMK m.81
- 10. Daire, 2007/4364 E., 2010/10458 K., 06.12.2010 — ilgili: CMK m.81
- Birinci Bölüm, 2018/2652 E., 13.01.2022 — ilgili: CMK m.81

## İlgili terimler

[Fizik kimliğin tespiti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fizik-kimligin-tespiti) · [Kayıtların yok edilmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kayitlarin-yok-edilmesi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.