--- title: "Tesis nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tesis" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tesis **Kısaca:** Tesis, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.790 · bakım giderleri: İrtifak hakkının kullanılabilmesi için gerekli olan yapı veya donanımdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-790) - 2873 s. K. m.5 · kamulaştırma: Taşınmaz mal üzerindeki her türlü yapı ve donanımı ifade eder. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2873-sayili-milli-parklar-kanunu/madde-5) - 4646 s. K. m.6 · lisans ve sertifikaların genel esasları: Piyasa faaliyetinin yürütüldüğü fiziki birimdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4646-sayili-dogal-gaz-piyasasi-kanunu/madde-6) ## Kanuna göre anlamı - **6172 s. K. m.2/1-k** (Sulama Birlikleri Kanunu): Umumi sulardan faydalanmak üzere geliştirilmiş, sulama maksadıyla inşa edilen su yapılarını veya tesisleri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6172-sayili-sulama-birlikleri-kanunu/madde-2#f1-k - **6428 s. K. m.1/2-s** (Sağlık Bakanlığınca Kamu Özel İş Birliği Modeli ile Tesis Yaptırılması, Yenilenmesi ve Hizmet Alınması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun): Sözleşme hükümlerine göre yüklenici tarafından yapılan ve Bakanlığın ve bağlı kuruluşlarının kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle tanımlanan görev ve yetkileri ile ilgili iş ve işlemlerini yerine getirmek için kullanacağı bina ve yapıları,2 — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6428-sayili-saglik-bakanliginca-kamu-ozel-is-birligi-modeli-ile-tesis-yaptirilmasi-yenilenmesi/madde-1#f2-s - **6446 s. K. m.3/1-z** (Elektrik Piyasası Kanunu): Elektrik enerjisi üretimi, iletimi veya dağıtımı faaliyeti yürütülen veya yürütülmeye hazır tesis, şebeke veya teçhizatı — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6446-sayili-elektrik-piyasasi-kanunu/madde-3#f1-z-jj - **7381 s. K. m.2/1-y** (Nükleer Düzenleme Kanunu): Nükleer tesis, radyasyon tesisi veya radyoaktif atık tesisini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7381-sayili-nukleer-duzenleme-kanunu/madde-2#f1-y ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.387 – II. Kurulması — 1. Koşulları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-387#f2): Taşınmaz üzerinde bulunan ve işletme amacına hizmet eden yapı ya da düzeneğdir. Malikin bunu bizzat işletme yükümlülüğü, taşınmazın işletilmesi ile sınırlıdır. - TMK m.790 – II. Bakım giderleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-790#f2): İrtifak hakkının kullanılabilmesi için gerekli olan yapı veya donanımdır. Maddenin kapsamı, yalnızca irtifak hakkının kullanımı için zorunlu veya ona bağlı tesislerle sınırlıdır. ### Kimlik Bildirme Kanunu - Kimlik Bildirme Kanunu m.9 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1774-sayili-kimlik-bildirme-kanunu/madde-9): Maddenin anlamında, konaklama, dinlenme, bakım ve tedavi amacıyla hizmet veren özel veya resmi yerlerdir. Madde yalnız bu tür yerler bakımından barındırma yasağı koyar. ### Milli Parklar Kanunu - Milli Parklar Kanunu m.5 – Kamulaştırma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2873-sayili-milli-parklar-kanunu/madde-5#f1): Taşınmaz mal üzerindeki her türlü yapı ve donanımı ifade eder. Maddede taşınmazla birlikte kamulaştırma konusu olarak sayılmıştır. ### Doğal Gaz Piyasası Kanunu - Doğal Gaz Piyasası Kanunu m.6 – Lisans ve sertifikaların genel esasları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4646-sayili-dogal-gaz-piyasasi-kanunu/madde-6#f1-a-1): Piyasa faaliyetinin yürütüldüğü fiziki birimdir. Birden fazla tesiste faaliyet yürütülmesi halinde her tesis için ayrı lisans alınması zorunludur. ## Karıştırılan kavramlar - **Faaliyet bazlı lisans / tesis bazlı lisans** (4646 s. K. m.6): Her faaliyet için ayrı lisans alınması, tüzel kişinin yürüttüğü her piyasa faaliyetine göre yükümlülük doğurur. Aynı faaliyetin birden fazla tesiste yürütülmesi halinde ise her tesis için ayrıca lisans gerekir. Tek faaliyetli ama çok tesisli bir tüzel kişi, tesis sayısı kadar lisans almak zorundadır. - **Ocak civarı tesis / ocak dışı tesis** (151 s. K. m.1): Madde, koğuş ve hamamın ocak civarında yapılmasını şart koşar. Ocaktan uzak bir yerde yapılan barınma tesisi maddenin kapsamına girmez. Yer şartı sağlanmadığında yükümlülük yerine getirilmiş sayılmaz. - **Genel tesis / Satıh alüvyonu kuyusu** (167 s. K. m.17): Kanunun genel kuralı kapsamında kalan her yeraltı suyu tesisi, tasdikli proje ve mesuliyete dayanmak zorundadır. Satıh alüvyonları içinde açılan ve 8. madde gereğince ilan edilen haddi aşmayan kuyular ise bu zorunluluğun dışındadır. İstisna kapsamındaki kuyular için tasdikli proje şartı aranmaz; diğer tesisler için aranır. - **Gerçek usulde tesis edilmiş mükellefiyet / Götürü usulde doğmuş mükellefiyet** (GVK geç. m.31): Mükellefiyeti kanunun yürürlüğe girmesinden önce gerçek usulde kurulmuş olan mükellef, bu geçici hükmün kapsamına girer. Baştan götürü usulde kaydı yapılmış mükellef, bu geçici hükümden yararlanmak için geçiş yapacak mükellef değildir. Yalnızca gerçek usulden götürü usule geçiş isteyenler başvuru yoluyla bu maddeden yararlanabilir. - **Açılabilen tesis / Maddede sayılmayan tesis** (211 s. K. m.102): Maddede sayılan rehabilitasyon merkezi, gazi uyum evi, refakatçi misafirhanesi, kreş, gündüz bakımevi ve özel bakım merkezleri, izin ve lüzum koşuluyla açılabilir. Bu listede yer almayan bir tesis bu madde dayanağıyla açılamaz. Maddede sayılmayan tesis türü için bu maddeye dayanılarak Milli Savunma Bakanlığı izni verilemez; başka bir yetki dayanağı aranmalıdır. - **Tesis müdürlüğü yetkisi / genel bütçe işlemleri** (211 s. K. m.103): Kiraya verme, işletme, işlettirme ve mal-hizmet alımı işlemleri tesis müdürlüklerince yürütülür. Bu işlemlerden elde edilen gelirler genel bütçe gelirleri ile ilişkilendirilmez. Gelirler tesis gelirine dâhil edilir; genel bütçeye aktarılmaz. ## İlgili konular - Aile yurdu ve kurulması (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/aile-yurdu-ve-kurulmasi - Taşınmaz lehine irtifak hakkı (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasinmaz-lehine-irtifak-hakki ## Örnek kararlar - 2022/21 E., 2024/79 K., 14.03.2024 — ilgili: 4646 s. K. m.6 - 2011/106 E., 2012/192 K., 29.11.2012 — ilgili: 2873 s. K. m.5 - 13. Daire, 2022/4765 E., 2025/218 K., 15.01.2025 — ilgili: 4646 s. K. m.6 ## İlgili terimler [Sertifika](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sertifika) · [Yetkili idare](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkili-idare) · [Aile yurdu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aile-yurdu) · [Lisans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/lisans) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.