--- title: "Teşkilat nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teskilat" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Teşkilat **Kısaca:** Teşkilat, 5 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Anayasa m.60 · sosyal güvenlik hakkı: Sosyal güvenliği sağlayacak kurumsal yapıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-60) - 2828 s. K. m.1: Sosyal hizmetleri yürütmek üzere kurulan örgütsel yapıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2828-sayili-sosyal-hizmetler-kanunu/madde-1) - 2863 s. K. m.1 · amaç: Koruma ilke ve kararlarını alan, kuruluşu ve görevleri kanunla belirlenen organ bütünüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanunu/madde-1) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.60 – A. Sosyal güvenlik hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-60#f2): Sosyal güvenliği sağlayacak kurumsal yapıdır. Maddede teşkilatın hangi kurumlar eliyle kurulacağı belirtilmez; bu ayrıntı kanunla belirlenir. ### Sosyal Hizmetler Kanunu - Sosyal Hizmetler Kanunu m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2828-sayili-sosyal-hizmetler-kanunu/madde-1#f1): Sosyal hizmetleri yürütmek üzere kurulan örgütsel yapıdır. Maddenin düzenlediği kuruluş, görev, yetki ve sorumluluk unsurları bu teşkilata ilişkindir. ### Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu - Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanunu/madde-1#f1): Koruma ilke ve kararlarını alan, kuruluşu ve görevleri kanunla belirlenen organ bütünüdür. Maddede yalnızca kuruluş ve görevlerinin tespit edileceği belirtilmiştir. ### Arsa Ofisi Kanunu ve Toplu Konut Kanununda Değişiklik Yapılması ile Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünün Kaldırılması Hakkında Kanun - Arsa Ofisi Kanunu ve Toplu Konut Kanununda Değişiklik Yapılması ile Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünün Kaldırılması Hakkında Kanun m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5273-sayili-arsa-ofisi-kanunu-ve-toplu-konut-kanununda-degisiklik-yapilmasi-ile-arsa-ofisi/madde-1#f1): Genel Müdürlüğün merkez ve taşra birimleri ile kadrolarını ifade eder. Madde kaldırılmanın teşkilatı da kapsadığını söyler; teşkilatın hangi usulle tasfiye edileceği maddede yer almaz. ### Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesi Hakkında Kanun - Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesi Hakkında Kanun m.5 – Kuruluş (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6756-sayili-olaganustu-hal-kapsaminda-bazi-tedbirler-alinmasi-ve-milli-savunma-universitesi/madde-5#f4): Üniversitenin iç yapısının ve organizasyonunun belirlenmesidir. Bu konu Cumhurbaşkanı kararıyla düzenlenir. ## Karıştırılan kavramlar - **Merkez teşkilat / taşra teşkilat** (209 s. K. m.1): Sağlık Bakanlığının merkez teşkilatı, Ankara'daki birimleri ve bağlı genel müdürlüklerin merkez birimlerini kapsar. Taşra teşkilatı, il ve bölge düzeyindeki bakanlık birimlerini kapsar. Her iki teşkilat için tek bir döner sermaye işletmesi kurulabilir ve tek bir tahsis tutarı, madde metninde 'merkez ve taşra teşkilatı için' birlikte belirlenmiştir; ayrı ayrı tutar ayrılmamıştır. - **Genel teşkilat / Hudutlar ve Sahiller Sıhhat Umum Müdürlüğü** (1593 s. K. m.5): Bakanlığın fenni ve idari şubeleri, genel bütçe içinde yer alan ve doğrudan Bakanlık teşkilatını oluşturan birimlerdir. Hudutlar ve Sahiller Sıhhat Umum Müdürlüğü, kanunla kendisine özgü mülhak bütçe ile idare edilen bir birimdir. Bütçe ve mali işlemler bakımından iki birimin rejimi ayrıdır; Hudutlar ve Sahiller Sıhhat Umum Müdürlüğü'nün harcamaları Bakanlık genel bütçesi üzerinden değil, kendi mülhak bütçesi üzerinden yapılır. - **Birden çok ili kapsayan teşkilat / tek il teşkilatı** (Anayasa m.126): Birden çok ili kapsayan teşkilat, birkaç ilin ortak hizmetlerini tek bir yapıda toplayan bölgesel birimdir. Tek il teşkilatı, yalnız bir ilin hizmetlerini yürüten, madde 126 bakımından olağan taşra birimidir. Birden çok ili kapsayan teşkilatın kurulması isteğe bağlıdır ve görev ile yetkileri kanunla düzenlenir; tek il teşkilatı için bu ayrı anayasal şart öngörülmemiştir. - **Hâkim kararı / Teşkilat Başkanı yazılı emri** (2937 s. K. m.6): Genel kural olarak telekomünikasyon dinlemesi hâkim kararına bağlanmıştır. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Teşkilat Başkanı veya yardımcısının yazılı emriyle tedbir uygulanabilir. Yazılı emirle başlayan tedbir yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim en geç yirmi dört saat içinde karar verir, aksi karar veya sürenin dolması hâlinde tedbir derhal kaldırılır. - **4. madde görevleri / diğer Teşkilat faaliyetleri** (2937 s. K. m.7): Sorumluluk rejimi yalnızca 2937 sayılı Kanun'un 4. maddesinde sayılan görevler bakımından uygulanır. Bu görevler dışında kalan, kanunda başka şekilde düzenlenen ya da Başkanın kişisel durumundan doğan konular bu maddenin kapsamında değildir. Kapsam dışı konularda bu maddedeki Cumhurbaşkanına karşı sorumluluk ve sorumsuzluk ilkesi uygulanmaz; ilgili başka hükümler belirleyicidir. - **Teşkilat Başkanının sorumluluğu / Teşkilat personelinin sorumluluğu** (2937 s. K. m.21): Madde yalnızca Teşkilat Başkanının gizli hizmet giderlerine ilişkin sorumluluğunu düzenler. Teşkilat mensuplarının ve görevlendirilenlerin suçları, soruşturma izni 2937 sayılı Kanun m.20 kapsamındadır. Ödeneğin harcanmasına ilişkin sorumluluk m.21'e, görevden doğan suç soruşturması ise m.20'ye tabidir. ## İlgili konular - Sağlık, çevre ve konut, gençlik ve spor, sosyal güvenlik hakları (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/saglik-cevre-ve-konut-genclik-ve-spor-sosyal-guvenlik-haklari ## Örnek kararlar - 2024/215 E., 2025/238 K., 26.11.2025 — ilgili: 6756 s. K. m.5 - 2024/115 E., 2025/235 K., 26.11.2025 — ilgili: 6756 s. K. m.5 - 2024/149 E., 2025/194 K., 08.10.2025 — ilgili: 6756 s. K. m.5 ## İlgili terimler [Gerekli tedbirler](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gerekli-tedbirler) · [Sosyal Hizmetler](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sosyal-hizmetler) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.