--- title: "Tespit tarihi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tespit-tarihi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Tespit tarihi **Kısaca:** Tespit tarihi, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - SGGSSK m.93 · devir, temlik, haciz ve Kurum alacaklarında zamanaşımı: Kurumun alacağının mahkeme kararı, denetim memurlarının raporu, kamu idarelerinin denetimi veya bilgi ve belgeler ile ortaya çıkması hâllerinde zamanaşımının başladığı tarihtir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-93) - 2886 s. K. m.75 · ecrimisil ve tahliye: Ecrimisilin hesaplanacağı üst geçmiş sınırın başlangıç noktasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2886-sayili-devlet-ihale-kanunu/madde-75) - 3836 s. K. m.2 · kamu Kurum ve Kuruluşlarının Borçları: Borçların hangi tarihte var olduğunu belirleyen referans tarihtir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3836-sayili-kamu-kurum-ve-kuruluslarinin-birbirine-olan-borclarinin-tahkimi-hakkinda-kanun/madde-2) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.93 – Devir, temlik, haciz ve Kurum alacaklarında zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-93): Kurumun alacağının mahkeme kararı, denetim memurlarının raporu, kamu idarelerinin denetimi veya bilgi ve belgeler ile ortaya çıkması hâllerinde zamanaşımının başladığı tarihtir. Her kaynak için ayrı bir başlangıç anı öngörülmüştür. ### Devlet İhale Kanunu - Devlet İhale Kanunu m.75 – Ecrimisil ve tahliye (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2886-sayili-devlet-ihale-kanunu/madde-75#f1): Ecrimisilin hesaplanacağı üst geçmiş sınırın başlangıç noktasıdır. Ecrimisil bu tarihten geriye doğru beş yılı geçmeyecek biçimde takdir edilir. ### Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Birbirine Olan Borçlarının Tahkimi Hakkında Kanun - Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Birbirine Olan Borçlarının Tahkimi Hakkında Kanun m.2 – Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Borçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3836-sayili-kamu-kurum-ve-kuruluslarinin-birbirine-olan-borclarinin-tahkimi-hakkinda-kanun/madde-2): Borçların hangi tarihte var olduğunu belirleyen referans tarihtir. Bu tarihte tahakkuk etmiş borç bakiyeleri ölçü alınır; sonradan yapılan ödemeler bu bakiyeler yönünden geri alınamaz. ### Sermaye Piyasası Kanunu - Sermaye Piyasası Kanunu m.99 – İzinsiz sermaye piyasası faaliyetinde uygulanacak tedbirler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-99): Kurulun izinsiz faaliyeti öğrendiği ve bunu saptadığı andır. Birinci fıkradaki bir yıllık dava açma süresinin başlangıcıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Tespit tarihi / vukuu tarihi** (6362 s. K. m.99): Tespit tarihi, Kurulun izinsiz faaliyeti fiilen öğrendiği andır ve bir yıllık süreyi başlatır. Vukuu tarihi, faaliyet veya işlemin gerçekleştiği andır ve beş yıllık üst sınırın başlangıcıdır. Dava, tespitten bir yıl ve vukuundan beş yıl içinde açılmalıdır; hangisi önce dolarsa dava açma yetkisi sona erer. - **Sahte belge düzenlenmesi: tespit tarihi / kesin yasak** (GVK m.46): Basit usule tabi mükellefin sahte veya yanıltıcı belge düzenlediği ya da kullandığı tespit edilirse, bu durum kendisine tebliğ edilir. Sahte veya yanıltıcı belge düzenlediği tespit edilen mükellefin kazancı, ilgili belgeler nedeniyle ayrıca değerlendirilir. Tebliğ tarihini izleyen aybaşından itibaren ikinci sınıf tüccar hükümlerine tabi olunur. Belge düzenleyenler ise hiçbir suretle basit usulde tespit edilemez; bu iki hüküm birbirinden ayrı işler. - **200-201 / 341-362-369 tespit tarihi** (HMK ek m.1): Senetle ispat ve senede karşı tanıkla ispat yasağı (200 ve 201. maddeler) bakımından sınır, hukuki işlemin yapıldığı tarihteki tutara göre belirlenir. İstinaf, temyiz ve temyizde duruşma sınırları (341, 362 ve 369. maddeler) bakımından sınır, davanın açıldığı tarihteki tutara göre belirlenir. Aynı yıl içinde yapılan işlem ile açılan dava farklı yıllarda gerçekleşmişse, uygulanacak parasal sınır iki ayrı tarihe göre farklı çıkabilir. - **Güncelleme ile tespit tarihi** (HMK ek m.1): Güncelleme, sınırın her yıl artırılmasıdır ve takvim yılı başından itibaren geçerlidir. Tespit tarihi, hangi tutarın seçileceğini belirler; sınırın yıl içinde kendiliğinden değişmesi değildir. Sınırın güncel tutarı ile işlemin ya da davanın tarihindeki tutar ayrı kavramlardır; uygulamada ikisi karıştırılmamalıdır. ## İlgili konular - Ortak ve çeşitli hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/ortak-ve-cesitli-hukumler ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2017/1545 E., 2021/1475 K., 23.11.2021 — ilgili: 2886 s. K. m.75 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/461 E., 2021/1167 K., 05.10.2021 — ilgili: 2886 s. K. m.75 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/1255 E., 2020/423 K., 17.06.2020 — ilgili: 2886 s. K. m.75 ## İlgili terimler [Fuzuli şagil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fuzuli-sagil) · [Aktifleştirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aktiflestirme) · [Hazineye devir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hazineye-devir) · [Rücu davası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rucu-davasi) · [Ecrimisil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ecrimisil) · [Haczedilemezlik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/haczedilemezlik) · [Mazbut vakıf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mazbut-vakif) · [Muvafakat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muvafakat) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.