---
title: "Tetkik nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tetkik"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Tetkik

**Kısaca:** Yenileme talebinin incelenmesi ve yenileme koşullarının araştırılması işlemidir. Maddeye göre bu iş, öncelikle dosyanın işe baktığı mahkemeye aittir. (4473 s. K. m.4)

## Kanuni tanım

- **5996 s. K. m.3/1** (Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu): Faaliyetlerin ve ilgili sonuçların, planlanan düzenlemelere ve bu düzenlemelerin amaçlara ulaşmak için uygun olup olmadıklarını ve bu düzenlemelerin etkin bir şekilde uygulamaya konulup konulmadıklarını belirlemek için yapılan sistematik ve tarafsız incelemeyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5996-sayili-veteriner-hizmetleri-bitki-sagligi-gida-ve-yem-kanunu/madde-3#f1-68

## Kanunda nerede geçiyor

### Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun
- Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun m.4 – Hukuk ve ticaret dosyaları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4473-sayili-yangin-yersarsintisi-seylap-veya-heyelan-sebebiyle-mahkeme-ve-adliye-dairelerinde/madde-4#f1): Yenileme talebinin incelenmesi ve yenileme koşullarının araştırılması işlemidir. Maddeye göre bu iş, öncelikle dosyanın işe baktığı mahkemeye aittir.

### Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun
- Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun m.39 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6197-sayili-eczacilar-ve-eczaneler-hakkinda-kanun/madde-39#f2): Şikâyetler üzerine veya kendiliğinden yapılan, eczanenin uyguladığı fiyatların tarifeye uygunluğunun incelenmesidir. Tetkik yetkisi Sağlık ve Sosyal Yardım Vekâletine aittir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Asıl tetkik / devredilen tetkik** (4473 s. K. m.4): Yenileme talebi, işe bakmış olan mahkeme tarafından tetkik edilir. Bu, kanunun temel kuralıdır. Lüzum görüldüğünde görev, Adliye Vekâletince hâkim sınıfından ayrılacak kişilerden mahallinde teşkil edilecek bürolara ya da mevcut mahkemelerden birine devredilebilir. Devir ancak lüzum hâlinde yapılır. Devir yapılmadıkça görev işe bakmış olan mahkemededir.
- **Fiyat şikâyeti üzerine tetkik / kendiliğinden tetkik** (6197 s. K. m.39): Şikâyet üzerine yapılan tetkik, bir kişinin başvurusuna bağlıdır. Tarife uygulamasının periyodik denetimi ise başvuru beklemeden yapılır. Şikâyet tetkikinin sonucu ihtara dayanak oluşturabilir; ancak ihtarın hukuki sonucu her iki halde de aynı yazılı ihtar usulüdür.
- **Yönetim Kurulunun tespit yetkisi / Genel Kurulun tetkik ve tasvip yetkisi** (205 s. K. m.32): Yönetim Kurulu, iktisap, ikraz, hizmet, tahsis nispeti ve çalışma programını hazırlar ve tespit eder. Genel Kurul, bu tespit ve programı tetkik eder ve onaylar; daimi üyelerin vasıf ve şartları hakkında karar verir. Yönetim Kurulunun belirlediği işlemler Genel Kurulun tasvibi olmadan kesinleşmiş sayılmaz. Madde metninde Genel Kurulun onayının hangi koşulda ne zaman alınacağına dair ayrıntı yer almaz.
- **Sulh hukuk/sulh ceza/icra tetkik mercii ile asliye mahkemeleri** (Av. K. m.26): Madde, stajyerin duruşmalara girebileceği merciileri sınırlı olarak sayar. Asliye hukuk ve asliye ceza mahkemeleri maddede yer almaz. Asliye mahkemelerinde stajyerin avukatın yerine duruşmaya girmesi bu madde ile sağlanamaz; bu hal ayrı bir hukuki dayanak gerektirir.
- **Basit laboratuvar / ayrıca ödenen tetkik** (2219 s. K. m.26): Hastanede yapılan basit laboratuvar muayenesi gündelik ücrete dahildir. Röntgen muayenesi ise ayrıca ödenen kalemdir. Tetkikin türüne göre ücretlendirme yapılacağından, hangi kalemin basit laboratuvar sayılacağı somut olayda belirlenmelidir.
- **Birinci sınıf tetkik hâkimi-savcı / diğer sınıf tetkik hâkimi-savcı** (2575 s. K. m.6): Birinci sınıfa ayrılmış tetkik hâkimi veya savcı, yardımcı görevlendirmesine uygundur. Birinci sınıfa ayrılmamış tetkik hâkimi veya savcı bu görevlendirme kapsamına girmez. Yardımcı olarak yalnızca birinci sınıf kişiler görevlendirilebilir; sınıf şartı aranmadan yapılan görevlendirme maddeye aykırıdır.

## Örnek kararlar

- 8. Hukuk Dairesi, 2024/3413 E., 2025/3242 K., 22.04.2025 — ilgili: 4473 s. K. m.4
- 8. Hukuk Dairesi, 2024/2809 E., 2024/4124 K., 12.06.2024 — ilgili: 4473 s. K. m.4
- 13. Daire, 2020/597 E., 2021/1848 K., 24.05.2021 — ilgili: 6197 s. K. m.39

## İlgili terimler

[Fiyat tarifesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fiyat-tarifesi) · [Yenileme talebi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yenileme-talebi) · [Yazılı ihtar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yazili-ihtar)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.
