--- title: "Ticaret gemisi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ticaret-gemisi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Ticaret gemisi **Kısaca:** Ticari amaçla kullanılan gemidir. (TTK m.949) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.931 – I- Gemi, ticaret gemisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-931#f2): Suda ekonomik menfaat sağlama amacına tahsis edilen veya fiilen bu amaç için kullanılan gemidir. Gemiyi kimin kullandığı, kimin adına veya hesabına kullanıldığı önemli değildir. - TTK m.935 – B) Hükümlerin uygulama alanı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-935): Ticari amaçla işletilen gemilerdir. Madde, Beşinci Kitabın deniz ticaretine ilişkin hükümlerinin bu gemiler hakkında uygulanacağını öngörür. Gezinti, spor, eğitim veya kamu hizmeti amacına tahsis edilmiş gemiler bu kavramın kapsamına girse de ikinci fıkra uyarınca belirli kısımların dışında kalır. - TTK m.949 – 3. Harp gemileri ile istihkâmlar önünde ve limanda bayrak çekmemek (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-949#f1): Ticari amaçla kullanılan gemidir. Maddenin uygulanabilmesi için bayrak yükümlülüğünün bu tür gemiler bakımından doğması gerekir. - TTK m.956 – III- Tescili caiz gemiler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-956): Ticari amaçla işletilen gemidir. Madde bu kavramı tanımlamaz; 931. maddenin ikinci fıkrasına gönderme ile anlam kazanır. - TTK m.957 – IV- Tescili zorunlu gemiler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-957#f1): Ticari amaçla işletilen gemi anlamına gelir. Maddenin tescil yükümlülüğü yalnızca ticaret gemileri bakımından doğar; ticari amaç taşımayan gemiler bu yükümlülüğün kapsamı dışındadır. ### Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun - Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun m.1 – Tarifler ve ticaret gemilerinin teknik nitelikleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4922-sayili-denizde-can-ve-mal-koruma-hakkinda-kanun/madde-1#f4): Menfaat sağlamak kastıyla denizde kullanılan her gemidir. Ölçüt, kullanım amacındaki kazanç kastıdır; gemi olma niteliği ayrıca aranır. - Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun m.20 – Ceza hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4922-sayili-denizde-can-ve-mal-koruma-hakkinda-kanun/madde-20): Ticari amaçla işletilen ve bu maddede belirtilen eksik belge ya da izin hâllerine bağlanan gemi türüdür. Gros ton (GT) ölçüsü, idari para cezasının alt ve üst sınırını belirlemede esas alınır. ## Karıştırılan kavramlar - **Gemi / Ticaret gemisi** (4922 s. K. m.1): Gemi, denizde kürekten başka aletle yol alabilen her araçtır ve kullanım amacına bakılmaz. Ticaret gemisi, menfaat sağlamak kastıyla kullanılan gemidir. Bir araç gemi olmakla birlikte kâr amacı taşımıyorsa ticaret gemisi tanımına girmez; denize elverişlilik ve küçük deniz aracı hükümleri ticaret gemileri için geçerlidir. - **Ticaret gemisi / Küçük deniz aracı** (4922 s. K. m.1): Ticaret gemisi, menfaat sağlamak kastıyla kullanılan her gemidir. Küçük deniz aracı, ticaret gemileri arasından tam boyu 24 metreden küçük olan ve yolcu gemisi olmayanlardır. Yolcu gemileri boyu ne olursa olsun küçük deniz aracı sayılmaz; 24 metre ve üstü ticaret gemileri de bu kategoriye girmez. - **Ticaret gemisi / gezinti ve eğitim gemisi** (TTK m.935): Ticari amaçla işletilen ticaret gemileri, Beşinci Kitabın deniz ticareti hükümlerinin tamamından yararlanır. Yat, denizci yetiştirme gemisi gibi yalnız gezinti, spor, eğitim, öğretim veya bilim amacına tahsis edilmiş gemiler, ayrımın ölçütü olarak amaçlarıyla ayrılır. Bu ikinci grup gemiler bakımından Gemi, Kaptan, Gemi Alacakları, Cebri İcra, Çatma, Kurtarma, sınırlı sorumluluk ve 1062 nci madde hükümleri uygulanmaz. - **Ticaret gemisi / kamu hizmeti gemisi** (TTK m.935): Ticari amaçla işletilen gemiler, (a) bendi kapsamındaki hükümlerin tamamına tabi olur. Münhasıran kamu hizmetine tahsis edilen Devlet gemileri, donanma harp gemileri ve yardımcı gemiler, (b) bendinde ayrı bir istisna grubu oluşturur. Kamu hizmeti gemileri bakımından yalnız Çatma, Kurtarma, sınırlı sorumluluk ve 1062 nci madde hükümleri uygulanmaz; (a) bendindeki Gemi, Kaptan, Gemi Alacakları ve Cebri İcra kısımları bu gemilere uygulanmaya devam eder. - **Türk bayrağı hakkı taşıyan ticaret gemisi / 935. madde ikinci fıkra (a) ve (c) bentli gemiler** (TTK m.956): Türk bayrağı çekme hakkına sahip ticaret gemileri, 940. maddedeki koşulları taşıyan gemilerdir. 935. madde ikinci fıkra (a) ve (c) bentli gemiler, bayrak hakkından bağımsız olarak kapsama alınan gemilerdir. İki grup da sicil kaydına tabidir; kayıt yükümlülüğü her iki grup için ortaktır ve yalnızca grupların dayandığı normlar farklıdır. - **Ticaret gemisi / milli balık ve sünger gemisi** (Harçlar K. m.98): Ticaret gemisi için muafiyet, limana mücbir sebeple uğramış olma koşuluna bağlıdır. Milli balık ve sünger gemisi için muafiyet, av, havuz, depo gibi özel tertibatın bulunması ve avcılıkta kullanılma süresiyle sınırlıdır. Av gemisi avcılık dışında kullanılırsa muafiyet sona erer; bu süreye bağlı kalınmadan liman çıkış belgesi harçsız verilemez. ## Örnek kararlar - 2008/36 E., 2009/22 K., 05.02.2009 — ilgili: 4922 s. K. m.1 - 2004/28 E., 2005/34 K., 07.06.2005 — ilgili: 4922 s. K. m.20 - 7. Ceza Dairesi, 2007/14221 E., 2010/6853 K., 05.05.2010 — ilgili: 4922 s. K. m.20 ## İlgili terimler [Gemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gemi) · [Araç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/arac) · [Gemi siciline kayıt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gemi-siciline-kayit) · [Denize elverişlilik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denize-elverislilik) · [Yolcu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yolcu) · [Gros Tonilato](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gros-tonilato) · [İdare](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/idare) · [Donatan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/donatan) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.