---
title: "Ticaret sicili nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ticaret-sicili"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Ticaret sicili

**Kısaca:** Tacirlere ve ticari işletmelere ilişkin tescile tabi hususların, kanunda gösterilen sicil müdürlüklerinde tutulan resmî kayıt bütünüdür. (TTK m.35)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.24 – I - Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-24#f1): Bakanlığın gözetim ve denetimi altında, müdürlük ve şubeleri eliyle tutulan resmi sicil. Kayıt ve tescillerin tutulduğu bu sicil, kamu güvenliği işlevi de taşıdığı için kamu hizmetidir.
- TTK m.35 – III - Açıklık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-35#f2): Tacirlere ve ticari işletmelere ilişkin tescile tabi hususların, kanunda gösterilen sicil müdürlüklerinde tutulan resmî kayıt bütünüdür.

### Kooperatifler Kanunu
- Kooperatifler Kanunu m.61 – 4. Tescil (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-61#f1): Tacir sıfatı, ticari işletme ve ticaret şirketlerine ilişkin tescil ve ilan edilecek hususların kayda geçirildiği resmi sicildir. Madde bakımından kooperatifin temsil yetkisine ilişkin kayıtların tutulduğu yerdir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Kurumlar vergisi mükellefi (genel hal) / Kurumlar vergisi mükellefi (ticaret sicili intikali hali)** (VUK m.153): Kurumlar vergisi mükellefi, işe başladığında kendisi vergi dairesine bildirimde bulunur (üçüncü bent). Tescil için başvuran kurumlar vergisi mükellefinin başvuru evrakı ticaret sicili memurluğunca vergi dairesine intikal ettirilirse, mükellef ayrıca bildirim yapmaz. Ticaret sicili intikali yapıldığında mükellefin bildirim yükümlülüğü yerine getirilmiş sayılır. Intikal yapılmadığında mükellef bildirim yükümlülüğünden kurtulmaz; ticaret sicili memurluğu hakkında ise usulsüzlük cezası uygulanır.
- **Genel tahsil / Ticaret sicili harçları tahsili** (Harçlar K. m.132): Genel kural uyarınca harçlar harca konu işlemi yapan daire tarafından tahsil edilir. Ticaret sicili harçları ise odalar tarafından peşin ve makbuz karşılığı tahsil edilir. Ticaret sicili harçlarında harç doğrudan işlemi yapan sicil müdürlüğünce değil oda tarafından alınır ve ayrıca muhtasar vergi dairesine aylık bildirim ve ödeme yapılır.
- **Ticaret sicili harçları / Cins tashihi harcı** (Harçlar K. m.132): Ticaret sicili harçlarında bildirim, izleyen ayın on beşinci günü akşamına kadar yapılır. Cins tashihi harcında bildirim, tahsil edildiği günün akşamına kadar yapılır. İki harç türünün bildirim süreleri farklıdır; cins tashihi harcında süre çok daha kısa tutulmuştur.
- **Ticaret sicili harcı / Cins tashihi harcı ödeme makamı** (Harçlar K. m.132): Ticaret sicili harçlarında ödeme, sicil müdürlüğünü bünyesinde bulunduran odanın muhtasar yönünden bağlı olduğu vergi dairesine yapılır. Cins tashihi harcında ödeme, cins tashihi harcının tahsiline yetkili vergi dairesine yapılır. Bildirim ve ödeme yapılacak vergi dairesi harç türüne göre belirlenir.
- **Ticaret sicili gazetesi ilanı / Basın-İlan Kurumu portalı ilanı** (İİK m.288): Ticaret sicili gazetesinde ilan, kanunda ayrı bir yayım yeri olarak gösterilmiştir. Basın-İlan Kurumu resmî ilan portalındaki ilan, elektronik yayım kanalıdır. Madde iki yayım yerini birlikte öngördüğünden, yalnızca birinde ilan yapılması eksik ilan sayılır.
- **Birlik tarifesi / Ticaret Sicili Gazetesi ilan tarifesi** (5174 s. K. m.71): Belge ve hizmet ücretleri Birlik Yönetim Kurulunca kararlaştırılan tarifelerle belirlenir. Gazete ilan ücretleri Komitenin teklifi ve Bakanlığın onayı ile yürürlüğe girecek ayrı bir tarifeyle belirlenir. İki tarifenin belirleme organı ve onay mekanizması farklıdır; ilan ücretleri için Bakanlık onayı aranır.

## İlgili konular

- Ticaret sicili (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ticaret-sicili

## Örnek kararlar

- 6. Hukuk Dairesi, 2025/1233 E., 2025/2805 K., 09.09.2025 — ilgili: 1163 s. K. m.61
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 1996/101 E., 1997/370 K., 10.10.1997 — ilgili: 1163 s. K. m.61
- İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2025/503 E., 2025/1273 K., 23.12.2025 — ilgili: TTK m.35

## İlgili terimler

[Onaylı suret](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/onayli-suret) · [Tasdik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasdik)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.