---
title: "Ticari defter nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ticari-defter"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Ticari defter

Diğer yazımlar: Ticari defterler

**Kısaca:** Ticari defter, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- HMK m.222 · ticari defterlerin ibrazı ve delil olması: Tacirin ticari işletmesine ilişkin kayıtları tuttuğu defterdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-222)
- TTK m.84 · uyuşmazlıklarda suret alınması: Tacirin ticari işlerini ve malvarlığını kayıt altına almak için tuttuğu defterlerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-84)
- 1163 s. K. m.25 · ticari defterler ve sır saklama hükümleri ve ceza: Kooperatifin muhasebe ve ticari kayıtlarını içeren defterler. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-25)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.64 – I - Defter tutma yükümlülüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-64#f1): Maddenin dördüncü fıkrası uyarınca hem işletmenin muhasebesiyle ilgili defterleri (yevmiye, defteri kebir, envanter) hem de muhasebeyle ilgili olmayan pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterini kapsar. Bu defterler ticari defter sayıldığı için açılış ve kapanış onayına tabidir.
- TTK m.84 – III - Uyuşmazlıklarda suret alınması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-84#f1): Tacirin ticari işlerini ve malvarlığını kayıt altına almak için tuttuğu defterlerdir. Madde, defterin bütününü değil uyuşmazlıkla ilgili kısımlarını inceleme konusu yapar.

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.222 – Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-222#f1): Tacirin ticari işletmesine ilişkin kayıtları tuttuğu defterdir. Maddenin uygulanabilmesi için defterin kanuna uygun tutulmuş ve onaylanmış olması gerekir.

### Kooperatifler Kanunu
- Kooperatifler Kanunu m.25 – 2. Ticari defterler ve sır saklama hükümleri ve ceza (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-25#f1): Kooperatifin muhasebe ve ticari kayıtlarını içeren defterler. Madde, bu defterlerin ve haberleşmenin incelenmesini ancak genel kurulun açık izni ya da yönetim kurulu kararıyla mümkün kılar.

## Karıştırılan kavramlar

- **VUK muhasebe düzeni / TTK ticari defter hükümleri** (VUK m.175): Vergi usulü muhasebe kuralları, bu maddeye dayanılarak Maliye Bakanlığınca düzenlenir. Ticaret Kanunu'nun ticari defterlere ilişkin hükümleri maddede açıkça saklı tutulmuştur. Ticari defter yükümlülüğü ile vergi muhasebe kuralı çakışırsa, TTK hükümleri de birlikte uygulanır; Bakanlık düzenlemesi TTK'nın öngördüğü defter yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
- **Ticari defter / kooperatif kayıtları** (1163 s. K. m.89): Ticari defter kapsamında TTK'nın tutulmasını zorunlu tuttuğu yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri gibi defterler yer alır. Kooperatiflerde ise bu maddeye göre TTK hükümleri geçerlidir, fakat 1163 sayılı Kanunun kendi listesinde üye kayıt, karar, evrak ve gelir kayıtları da bulunur. Kooperatifin tutacağı defterler yalnız TTK'daki temel defterlerle sınırlı kalmaz; kooperatif mevzuatındaki defterler de ayrıca tutulmalıdır.

## İlgili konular

- Belgelerin kullanılması ve ibrazı (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/belgelerin-halefler-aleyhine-kullanilmasi-ve-adi-senetlerin-ucuncu-kisiler-icin
- Defter tutma ve envanter, açılış bilançosu, yılsonu finansal tabloları (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/defter-tutma-ve-envanter-acilis-bilancosu-yilsonu-finansal-tablolari
- Saklama ve ibraz (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/saklama-ve-ibraz

## Örnek kararlar

- 23. Hukuk Dairesi, 2015/1669 E., 2015/2063 K., 30.03.2015 — ilgili: 1163 s. K. m.25
- İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/989 E., 2026/87 K., 23.01.2026 — ilgili: TTK m.84

## İlgili terimler

[Açıklık ilkesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aciklik-ilkesi) · [Saklama yükümlülüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/saklama-yukumlulugu) · [Suret](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/suret) · [Kesin delil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesin-delil) · [Hesap dönemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hesap-donemi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.