--- title: "Ticari mümessil nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ticari-mumessil" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Ticari mümessil **Kısaca:** Tacir adına ticari işletmeyi yöneten ve ticaret unvanı altında tacirin yerine işlem yapma yetkisini taşıyan tacir yardımcısıdır. Yetkisi geniş olup işletmenin konusuna giren işlemleri kapsar. (TTK m.368) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.218 – B) Şirketin yönetimi — I - Yönetimin kime ait olduğu — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-218#f2): Ticari işletmeye ilişkin geniş yetkilerle donatılmış ve işletmeyi temsil eden kişidir. Madde metni yalnızca bu kişilere ilişkin hükümlerin saklı olduğunu belirtir; yetkinin kapsamı ilgili hükümlerinden okunur. - TTK m.223 – II - Yönetimin kapsamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-223#f1): Şirket adına ve hesabına, ticari işletmenin işlerini yürütmek üzere yetkilendirilen kişidir. Maddede, ticari mümessil tayini olağan dışı işlemler arasında sayılmıştır. - TTK m.235 – III - Temsil yetkisinin kaldırılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-235#f2): Tacirin, ticari işletmesi için belirli işlemleri yapmak üzere atadığı ve ticari temsil yetkisi verdiği kişidir. Madde bakımından ikinci fıkra yalnız ortakların tümünün ticari mümessili görevden alabilmesini düzenler. - TTK m.368 – 4. Ticari mümessil ve vekiller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-368#f1): Tacir adına ticari işletmeyi yöneten ve ticaret unvanı altında tacirin yerine işlem yapma yetkisini taşıyan tacir yardımcısıdır. Yetkisi geniş olup işletmenin konusuna giren işlemleri kapsar. - TTK m.631 – VI - Ticari mümessiller ve ticari vekiller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-631#f1): İşletme sahibini, ticari işletmeyi yöneten ve ticaret unvanı altında temsil eden, işletmenin olağan ve olağanüstü bütün işlerini yapmaya yetkili kişidir. Yetkisi işletmenin konusuna giren tüm işlemleri kapsar; bu yüzden geniş yetkili bir tacir yardımcısıdır. ### Tebligat Kanunu - Tebligat K. m.12 – Hükmi şahıslara ve ticarethanelere tebligat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7201-sayili-tebligat-kanunu/madde-12#f2): Tacirin ticari işletmesini temsile ve işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda tacir adına hareket etmeye yetkili kişi. Gerçek kişi tacir de tüzel kişi tacir de bu kişiyi atayabilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Ortak yönetici / ortak olmayan ticari vekil veya ticari mümessil** (TTK m.218): Yönetici sıfatı yalnızca ortaklara tanınır ve TTK m.218 kapsamındaki yönetim hakkı ortaklık ilişkisinden doğar. Ortak olmayan kişiye yönetim işi ticari mümessil veya ticari vekil sıfatıyla verilebilir; bu hâllerde ilgili hükümler saklıdır. Ortak olmayan kişi bu maddeye göre yönetici olamaz; kendisine verilen yetki ticari mümessil ya da ticari vekil hükümlerine tabidir (m.218/2). - **Ticari mümessil / ticari vekil** (TTK m.368): Ticari mümessil geniş yetkili, işletmeyi yöneten ve tacirin ticaret unvanı altında temsil eden kişidir. Ticari vekil ise belirli iş veya olağan işlerle sınırlı yetkili kişidir. Her ikisi de yönetim kurulu tarafından atanabilir; yetki kapsamı atama kararına göre belirlenir. - **Salahiyetli mümessil / ticari mümessil** (Tebligat K. m.12): Tüzel kişiyi genel olarak temsile yetkili organ ya da kişi; yetkisi kanun ve ana sözleşmeden doğar. Yalnız ticarethanenin işlemleri bakımından atanmış kişi; yetkisi tacirin atamasından doğar. Ticari mümessile tebliğ yalnız ticarethanenin muamelelerinden doğan uyuşmazlıklarda geçerlidir; diğer uyuşmazlıklarda salahiyetli mümessile tebligat gerekir. - **Acente / işletmeye bağlı yardımcı (ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru, çalışan)** (TTK m.102): Acente, tacirin işletmesine bağlı olmayan bağımsız tacir yardımcısıdır ve kendi işletmesini yürütebilir. İşletmeye bağlı yardımcılar tacirin işletme düzenine tabidir ve bu maddenin kapsamı dışındadır. Bağımlı yardımcı hakkında m.102 değil, ilgili bağımlı yardımcılık hükümleri uygulanır; acentelik hükümleri uygulanmaz. - **Tüzel kişi / Ticari mümessil ayrımı** (Tebligat K. m.13): Bu madde, hükmi şahıs adına yapılacak genel tebligatı düzenler. Ticarethanenin muamelelerinden doğan ihtilaflarda ticari mümessile yapılan tebliğ TebK m.12 kapsamında geçerlidir. Ticari uyuşmazlıkta ticari mümessile yapılan tebliğ, bu maddenin sıralı kişi kuralı uygulanmadan da geçerli sayılabilir. ## İlgili konular - Ortaklar arasındaki ilişkiler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ortaklar-arasindaki-iliskiler - Tebliğ evrakının nüshaları ve makbuz verilmesi (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/teblig-evrakinin-nushalari-ve-makbuz-verilmesi - Şirketin ve ortakların üçüncü kişilerle ilişkileri (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sirketin-ve-ortaklarin-ucuncu-kisilerle-iliskileri - Yönetim ve temsil, görevler, yetkiler ve yükümlülükler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/yonetim-ve-temsil-gorevler-yetkiler-ve-yukumlulukler - Yönetim ve temsil, temsil yetkisi (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/yonetim-ve-temsil-temsil-yetkisi ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2022/1070 E., 2022/1646 K., 01.12.2022 — ilgili: Tebligat K. m.12 - 11. Hukuk Dairesi, 2024/2479 E., 2025/998 K., 18.02.2025 — ilgili: TTK m.368 - 11. Hukuk Dairesi, 2022/5711 E., 2024/3206 K., 24.04.2024 — ilgili: TTK m.368 ## İlgili terimler [Ticari vekil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ticari-vekil) · [Devredilemez yetki](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devredilemez-yetki) · [Hükmi şahıs](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukmi-sahis) · [Oybirliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/oybirligi) · [Kayyım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kayyim) · [Haklı sebep](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakli-sebep) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.