--- title: "Toptancı hali nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toptanci-hali" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Toptancı hali **Kısaca:** Toptancı hali: Bu Kanunda yer alan asgarî koşulları taşıyan projeler çerçevesinde belediyeler ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan, malların ayrı ayrı yahut birlikte toptan alım ve satımı ile kaydının yapıldığı yerleri (5957 s. K. m.2/1-n) ## Kanuni tanım - **5957 s. K. m.2/1-n** (Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun): Bu Kanunda yer alan asgarî koşulları taşıyan projeler çerçevesinde belediyeler ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan, malların ayrı ayrı yahut birlikte toptan alım ve satımı ile kaydının yapıldığı yerleri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5957-sayili-sebze-ve-meyveler-ile-yeterli-arz-ve-talep-derinligi-bulunan-diger-mallarin/madde-2#f1-n ## Kanunda nerede geçiyor ### Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun - Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.1 – Amaç ve kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5957-sayili-sebze-ve-meyveler-ile-yeterli-arz-ve-talep-derinligi-bulunan-diger-mallarin/madde-1): Sebze, meyve ve diğer kapsamdaki malların toplu olarak alım satımının yapıldığı, kanunun öngördüğü kuruluş, işleyiş ve yönetim esaslarına bağlı yerdir. Kanun, bu yerlerin çağdaş bir sisteme kavuşturulmasını ve işletilmesini amaçlar. - Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5957-sayili-sebze-ve-meyveler-ile-yeterli-arz-ve-talep-derinligi-bulunan-diger-mallarin/madde-2#f1-c): Kanunda yer alan asgari koşulları taşıyan projeler çerçevesinde belediyeler ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan, malların ayrı ayrı ya da birlikte toptan alım ve satımı ile kaydının yapıldığı yerdir. Belediye toptancı hali ve özel toptancı hali bu genel kavramın alt türleridir. - Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.3 – Toptancı hallerinin kurulması ve kapatılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5957-sayili-sebze-ve-meyveler-ile-yeterli-arz-ve-talep-derinligi-bulunan-diger-mallarin/madde-3#f1): Sebze, meyve ve kanunda sayılan diğer malların toptan alım satımının yapıldığı, imar planında belirlenmiş alanlarda kurulan ve asgari altyapı koşullarını taşıyan tesistir. Kuruluşu ve kapatılması bu madde ve yönetmelik çerçevesinde yapılır. - Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.4 – Toptancı haline bildirim, malların toptan ve perakende alım satımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5957-sayili-sebze-ve-meyveler-ile-yeterli-arz-ve-talep-derinligi-bulunan-diger-mallarin/madde-4#f1-d): Malların toptan alım ve satımının yapıldığı yerdir. Toptan alım satım, kural olarak toptancı hallerinde yapılır. - Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.6 – Serbest rekabet şartlarının korunması ve standardizasyon (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5957-sayili-sebze-ve-meyveler-ile-yeterli-arz-ve-talep-derinligi-bulunan-diger-mallarin/madde-6): Alım satıma konu malların cins, miktar ve fiyatlarının kayıt altına alındığı ticari yerdir. Fıkra 4 uyarınca bu kayıtların kamuoyuna duyurulmasını öngörür. - Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.11 – Toptancı hallerindeki işyerleri ile pazar yerlerindeki satış yerlerinin işletilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5957-sayili-sebze-ve-meyveler-ile-yeterli-arz-ve-talep-derinligi-bulunan-diger-mallarin/madde-11): Belediyece kurulan ya da gerçek veya tüzel kişilerce kurulan, sebze ve meyve ile yeterli arz ve talep derinliği bulunan diğer malların toptan alım satımının yapıldığı yerdir. Belediye hali ile özel hal arasındaki ayrım, fesih ve iptal rejiminin uygulanmasında belirleyicidir. ## Karıştırılan kavramlar - **Belediye toptancı hali / Özel toptancı hali** (5957 s. K. m.2): Belediye toptancı hali, belediyelerce kurulan toptancı halidir. Özel toptancı hali, gerçek veya tüzel kişilerce kurulan toptancı halidir. Kuruluş sahibi belediye mi özel kişi mi olduğuna göre tanım farklıdır; kanunun ilgili hükümlerinde hangi halin geçerli olacağı kuruluş sahibine bağlanır. - **Toptancı hali / Pazar yerleri** (5957 s. K. m.2): Toptancı hali, malların toptan alım satımı ve kaydının yapıldığı yerdir. Pazar yerleri, belediyelerce tespit edilen yer ve günlerde kurulan üretici ve semt pazarlarıdır. Toptan işlem yapılan yer ile perakende satış yapılan yer ayrı kavramlardır; faaliyet türüne göre farklı hükümlere tabi olur. - **Toptancı hali / belediye toptancı hali** (5957 s. K. m.4): Toptancı hali bulunan yerde bildirim doğrudan o halde yapılır. Toptancı hali bulunmayan yerde bildirim Bakanlıkça tespit edilen belediye toptancı haline yapılır. Hal bulunmayan yerlerde bildirim yükümlülüğü belediye tesisine yönlendirilir. - **Belediye hali / özel toptancı hali** (5957 s. K. m.11): Belediye tarafından kurulan toptancı hallerinde işyerleri kiralama veya satış yoluyla işletilir ve altıncı fıkra hükümleri uygulanır. Gerçek veya tüzel kişilerce kurulan özel toptancı hallerinde işlemler yetkili kişi veya organlarca yürütülür. Özel hallerde fesih ve iptal, belediye encümeni yerine yetkili kişi veya organların kararıyla gerçekleşir; altıncı fıkranın (b), (h) ve (i) bentleri bu hallerde uygulanmaz. - **Komisyoncu / sekizinci fıkrada sayılmayan kişi (toptancı hali)** (5957 s. K. m.5): Üreticiler, üretici örgütleri, komisyoncular ve tüccarlar toptan satış yapabilir. Gerçek veya tüzel kişiler, toptan satış miktarından az olmamak kaydıyla hal alımı yapabilir. Sekizinci fıkradaki kişiler dışında kalanlar da hal alımı yapabilir ancak toptan satış yapamaz. - **Toptancı halinde satış / Toptancı hali dışı satış** (5957 s. K. m.8): Malın toptancı halinde satılması; hal içinde gerçekleşen toptan satıştır. Malın toptancı hali dışında toptan satılması; hal dışındaki toptan alım satımdır. Birinci taraf yüzde bir, ikinci taraf yüzde iki oranında hal rüsumuna tabi olur. ## Örnek kararlar - 10. Daire, 2023/2381 E., 2023/3876 K., 21.06.2023 — ilgili: 5957 s. K. m.3 - 10. Daire, 2019/3600 E., 2022/4538 K., 18.10.2022 — ilgili: 5957 s. K. m.1 - Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2026/401 E., 2026/360 K., 27.04.2026 — ilgili: 5957 s. K. m.1 ## İlgili terimler [Belediye toptancı hali](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/belediye-toptanci-hali) · [Hal rüsumu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hal-rusumu) · [Müstahsil makbuzu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mustahsil-makbuzu) · [Meslek mensupları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/meslek-mensuplari) · [Tüccar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tuccar) · [Uyumlu eylem](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uyumlu-eylem) · [Künye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kunye) · [Üretici örgütü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uretici-orgutu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.